Świadczenie usług konserwacji, drobnych napraw i usuwania awarii w zakresie branży budowlanej, w podziale na 3 części
Zamawiający Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie (Kraków, Małopolskie) prowadzi postępowanie „Świadczenie usług konserwacji, drobnych napraw i usuwania awarii w zakresie branży…”. Termin składania ofert upływa 23 listopada 2026, 8:00. Szacunkowa wartość zamówienia: 470 000 zł netto. Wadium nie jest wymagane.
- Zamawiający
- Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie
- Miejsce
- Kraków, Małopolskie
- Data publikacji
- opublikowano 13 listopada 2026
Termin składania ofert
23 listopada 2026, 8:00
Przypomnienia o terminie, zmiany i wynik mailem.
Najważniejsze
- Wartość zamówienia
- 470 000 zł netto · szacunek zamawiającego (art. 28 Pzp)
- Wadium
- Niewymagane (wg ogłoszenia)
- Kryteria oceny
- cena 60%, okres gwarancji i rękojmi na usługi napraw, konserwacji i usuwania awarii 10%, czas rozpoczęcia realizacji prac konserwacyjnych 30%
- Tryb
- tryb podstawowy · bez negocjacji
- Konkurencja
- średnio 3 oferty w naprawach i serwisie w małopolskim · w 51% przetargów tylko jedna oferta (580 przetargów z 2 lat)
- Realizacja
- do 2027-12-15
Przebieg postępowania
13.11
Publikacja
23.11, 8:00
Składanie ofert
07.12–23.12.2026
Wynik zwykle
Zakres i warunki
- Kryteria
Kryteria oceny ofert: Cena 60%, Okres gwarancji i rękojmi na usługi napraw, konserwacji i usuwania awarii 10%, Czas rozpoczęcia realizacji prac konserwacyjnych 30%.
Na podstawie ogłoszenia · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem
Podobne przetargi na maila
Nowe postępowania z tej branży w tym województwie i zmiany w nich, w dni robocze o 7:00. Bez rejestracji i hasła, rezygnacja jednym kliknięciem.
- Naprawy i serwis
- woj. Małopolskie
Ogłoszenie
Usługi · 2026/BZP 00538196 · z 13 listopada 2026 · oryginał w BZP ↗ ·
1Zamawiający
14 pól
Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego
Zarząd Budynków Komunalnych w Krakowie
REGON 350768365
Bolesława Czerwieńskiego 16
Kraków
31-319
małopolskie
Polska
PL213 - Miasto Kraków
126166222
zamowienia@zbk.krakow.pl
www.zbk-krakow.pl
Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - jednostka samorządu terytorialnego
Budownictwo i obiekty komunalne
2Informacje podstawowe
13 pól
Zamówienia publicznego
Nie
Świadczenie usług konserwacji, drobnych napraw i usuwania awarii w zakresie branży budowlanej, w podziale na 3 części
ocds-148610-436e1ef1-d9e5-4be9-8e7f-f8e38bfda13e
2026/BZP 00538196
01
13 listopada 2026
Tak
2026/BZP 00000027/18/P
1.3.16 Świadczenie usług konserwacji w zakresie branży budowlanej w nieruchomościach stanowiących zasób GMK zarządzanych przez ZBK.
Nie
Nie
Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 1 ustawy
3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacja
10 pól
https://zbkkrakow.ezamawiajacy.pl/
Nie
Tak
https://zbkkrakow.ezamawiajacy.pl/
a. Stały dostęp do sieci Internet o
gwarantowanej przepustowości nie mniejszej niż 512 kb/s;
b. Komputer klasy PC lub MAC spełniający wymagania zainstalowanego systemu operacyjnego oraz wymagania używanej
przeglądarki internetowej;
c. Zainstalowana dowolna przeglądarka internetowa w wersji wspieranej przez producenta obsługująca TLS 1.2;
d. Zainstalowany program Acrobat Reader lub inny obsługujący pliki w formacie .pdf.
Nie
Nie dotyczy
polski
Zgodnie z Rozdziałem XXXIII SWZ
Zgodnie z Rozdziałem XXXIII SWZ
4Przedmiot zamówienia
69 pól
Nie
161/2026
Usługi
Nie
470000,00 zł
Tak
3
Nie
Nie
120000,00 zł
Nie
do 2027-12-15
Nie
Tak
Zamawiający przewiduje udzielenie takich zamówień zgodnych z przedmiotem zamówienia podstawowego (usługi konserwacyjne) o wartości nie większej niż 25% wartości szacunkowej niniejszego zamówienia, po uprzednich negocjacjach z Wykonawcą dotyczącego zakresu i wynagrodzenia udzielonego Wykonawcy.
Przy dokonywaniu wyboru najkorzystniejszej oferty Zamawiający stosować będzie następujące kryteria oceny ofert dla każdej z części osobno:
- Cena 60 % = 60 pkt
- Okres gwarancji i rękojmi na usługi napraw, konserwacji i usuwania awarii 10 % = 10 pkt
- Czas rozpoczęcia realizacji prac konserwacyjnych 30% = 30 pkt
Procentowo
Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe
Cena
60,00
inne.
Okres gwarancji i rękojmi na usługi napraw, konserwacji i usuwania awarii
10,00
serwis posprzedażny, pomoc techniczna, warunki dostawy takich jak termin, sposób lub czas dostawy, oraz okresu realizacji.
Czas rozpoczęcia realizacji prac konserwacyjnych
30,00
Nie
180000,00 zł
Nie
do 2027-12-15
Nie
Tak
Zamawiający przewiduje udzielenie takich zamówień zgodnych z przedmiotem zamówienia podstawowego (usługi konserwacyjne) o wartości nie większej niż 25% wartości szacunkowej niniejszego zamówienia, po uprzednich negocjacjach z Wykonawcą dotyczącego zakresu i wynagrodzenia udzielonego Wykonawcy.
Przy dokonywaniu wyboru najkorzystniejszej oferty Zamawiający stosować będzie następujące kryteria oceny ofert dla każdej z części osobno:
- Cena 60 % = 60 pkt
- Okres gwarancji i rękojmi na usługi napraw, konserwacji i usuwania awarii 10 % = 10 pkt
- Czas rozpoczęcia realizacji prac konserwacyjnych 30% = 30 pkt
Procentowo
Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe
Cena
60,00
inne.
Okres gwarancji i rękojmi na usługi napraw, konserwacji i usuwania awarii
10,00
serwis posprzedażny, pomoc techniczna, warunki dostawy takich jak termin, sposób lub czas dostawy, oraz okresu realizacji.
Czas rozpoczęcia realizacji prac konserwacyjnych
30,00
Nie
170000,00 zł
Nie
do 2027-12-15
Nie
Tak
Zamawiający przewiduje udzielenie takich zamówień zgodnych z przedmiotem zamówienia podstawowego (usługi konserwacyjne) o wartości nie większej niż 25% wartości szacunkowej niniejszego zamówienia, po uprzednich negocjacjach z Wykonawcą dotyczącego zakresu i wynagrodzenia udzielonego Wykonawcy.
Przy dokonywaniu wyboru najkorzystniejszej oferty Zamawiający stosować będzie następujące kryteria oceny ofert dla każdej z części osobno:
- Cena 60 % = 60 pkt
- Okres gwarancji i rękojmi na usługi napraw, konserwacji i usuwania awarii 10 % = 10 pkt
- Czas rozpoczęcia realizacji prac konserwacyjnych 30% = 30 pkt
Procentowo
Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe
Cena
60,00
inne.
Okres gwarancji i rękojmi na usługi napraw, konserwacji i usuwania awarii
10,00
serwis posprzedażny, pomoc techniczna, warunki dostawy takich jak termin, sposób lub czas dostawy, oraz okresu realizacji.
Czas rozpoczęcia realizacji prac konserwacyjnych
30,00
Nie
5Kwalifikacja wykonawców
7 pól
Tak
Art. 109 ust. 1 pkt 4
Art. 109 ust. 1 pkt 7
Tak
Z uwagi na brak obowiązujących przepisów wykonawczych w zakresie określenia poziomów zdolności, Zamawiający do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych określających poziomy zdolności nie określa warunków udziału w postępowaniu z zastosowaniem poziomów zdolności.
O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki dotyczące zdolności technicznej lub zawodowej.
Warunek zostanie uznany za spełniony, jeżeli Wykonawca wykaże, że:
a) wykonał (lub nadal wykonuje) w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, co najmniej jedną usługę konserwacji budowlanej przez okres co najmniej 6 miesięcy (nieprzerwanie),
b) dysponuje osobą przewidzianą do kierowania robotami, posiadającą uprawnienia do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności konstrukcyjno – budowlanej (z wyłączeniem uprawnień na stanowisku majstra budowlanego) w zakresie przedmiotu zamówienia, posiadającą doświadczenie zawodowe w nadzorowaniu przez okres minimum 6 miesięcy (nieprzerwanie) prac konserwacyjnych w branży budowlanej.
Dla w/w uprawnień budowlanych Zamawiający uzna odpowiednie uprawnienia budowlane, a więc uprawnienia do sprawowania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie w specjalności właściwej do powierzonego stanowiska w zakresie odpowiadającym przedmiotowi zamówienia wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane lub równoważnymi do nich, w szczególności wydanymi na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów lub wydawanymi obywatelom innych państw w oparciu o stosowne ustawodawstwo, a uznanymi w Polsce.
Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w art. 12 ust. 1 ustawy Prawo budowlane mogą również wykonywać osoby, których odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach określonych w przepisach odrębnych, tj.: między innymi w ustawie z dnia 22 grudnia 2015 r. o zasadach uznawania kwalifikacji zawodowych nabytych w państwach członkowskich Unii Europejskiej lub zgodnie z wcześniej obowiązującymi przepisami dotyczące uznawania ww. kwalifikacji lub posiadać prawo do świadczenia usług transgranicznych zgodnie z ustawą z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.
Tak
Podmiotowy środek dowodowy wymagany od Wykonawcy obejmuje:
a. wykazu osób, skierowanych przez Wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług oraz kontrolę jakości, wraz z informacjami na temat ich uprawnień, doświadczenia niezbędnych do wykonania zamówienia publicznego, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami; wzór wykazu osób stanowi Załącznik nr 5 do SWZ;.
b. wykaz usług wykonanych (wykonywanych) w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane lub są wykonywane oraz załączeniem dowodów określających, czy te usługi zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego usługi zostały wykonane, a w przypadku świadczeń ciągłych są wykonywane, a jeżeli Wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie Wykonawcy; w przypadku świadczeń ciągłych nadal wykonywanych referencje bądź inne dokumenty potwierdzające ich należyte wykonanie powinny być wystawione w okresie ostatnich 3 miesięcy; wzór wykazu usług stanowi Załącznik nr 5A do SWZ.
W postępowaniu o udzielenie zamówienia wykonawca zamiast odpowiednich podmiotowych środków dowodowych może złożyć certyfikat potwierdzający udzielenie certyfikacji wykonawców zamówień publicznych odpowiednio w zakresie, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 1 lub 2 ustawy z dnia 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych.
Certyfikat wywołuje skutek wyłącznie w zakresie, w jakim potwierdza brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu wymaganych przez Zamawiającego w SWZ.
1. Oświadczenie podmiotu udostępniającego zasoby, potwierdzające brak podstaw wykluczenia tego podmiotu oraz odpowiednio spełnianie warunków udziału w postępowaniu, w zakresie, w jakim Wykonawca powołuje się na jego zasoby
2. Zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów na potrzeby realizacji danego zamówienia
3. Dokumenty, z których wynika prawo do podpisania oferty; odpowiednie pełnomocnictwa
4. Zamawiający wymaga, aby w przypadku powierzenia części zamówienia podwykonawcom, Wykonawca w terminie
składania ofert wskazał części zamówienia, których wykonanie zamierza powierzyć podwykonawcom oraz podał nazwy
(firmy) tych podwykonawców (jeżeli są już znani)
6Warunki zamówienia
6 pól
Nie
Nie
Nie
Tak
1. Wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku Wykonawcy ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu albo do reprezentowania i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Pełnomocnictwo winno być załączone do oferty.
2. W przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, oświadczenia, o których mowa w Rozdziale XIV pkt. 1 SWZ, składa każdy z Wykonawców. Oświadczenia te potwierdzają brak podstaw wykluczenia oraz spełnianie warunków udziału w zakresie, w jakim każdy z Wykonawców wykazuje spełnianie warunków udziału w postępowaniu – Załącznik Nr 2 i 3 do SWZ.
3. Jeżeli Wykonawca powołuje się na doświadczenie w realizacji robót budowlanych/usług, wykonywanych wspólnie z innymi Wykonawcami, wykaz, o którym mowa w Rozdziale XIV, dotyczy robót budowlanych/usług, w których wykonaniu Wykonawca ten bezpośrednio uczestniczył.
4. W odniesieniu do warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia mogą polegać na zdolnościach tych z Wykonawców, którzy wykonają roboty budowlane lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane.
5. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia dołączają do oferty oświadczenie, z którego wynika, które roboty budowlane/dostawy/usługi wykonają poszczególni Wykonawcy – Załącznik Nr 7 SWZ.
6. Oświadczenia i dokumenty potwierdzające brak podstaw do wykluczenia z postępowania składa każdy z Wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie.
7. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia, ponoszą solidarną odpowiedzialność za wykonanie umowy i wniesienie zabezpieczenia należytego wykonania umowy.
8. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia mogą posługiwać się wspólnym certyfikatem w zakresie certyfikacji zdolności wykonawców.
9. Wspólny certyfikat zdolności wykonawcy może zostać wykorzystany wyłącznie przez wykonawców, którym wspólnie udzielono certyfikacji, i wyłącznie w przypadku, gdy ci sami wykonawcy wspólnie ubiegają się o udzielenie zamówienia.
10. Wspólny certyfikat zdolności wykonawcy potwierdza spełnianie warunku udziału w postępowaniu wyłącznie w zakresie zdolności objętych certyfikacją.
11. Jeżeli wspólny certyfikat zdolności wykonawcy nie obejmuje całości warunku udziału w postępowaniu wymaganego w SWZ, wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia wykazują spełnianie warunku w pozostałym zakresie przez złożenie odpowiednich podmiotowych środków dowodowych na wezwanie Zamawiającego.
12. W zakresie niepodlegania wykluczeniu każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia wykazuje brak podstaw wykluczenia odrębnie, przez powołanie się na własny certyfikat niepodlegania wykluczeniu albo przez złożenie podmiotowych środków dowodowych wymaganych w SWZ.
13. Jeżeli Zamawiający żąda oświadczenia o przynależności albo braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej, oświadczenie to składa każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, niezależnie od posługiwania się certyfikatem.
Nie
7Projektowane postanowienia umowy
5 pól
Nie
Tak
1) zmiana terminu wykonania poszczególnych zleceń lub zgłoszeń wskutek zawieszenia/wstrzymania prac przez Zamawiającego z przyczyn niezależnych od Wyko-nawcy, w tym nieudostępnienia lokali przez najemców lub z innych przyczyn, których nie dało się przewidzieć przed zawarciem umowy; 2) zmiana terminu wykonania zamówienia w przypadku niewydatkowania całości kwoty, o której mowa w § 8 ust. 1 w okresie, na jaki umowa została zawarta, o okres nie dłuższy niż 3 miesiące; 3) zmiana terminu wykonania zamówienia, lub innych postanowień umowy (zmiana sposobu wykonywania umowy, zmiana zakresu świadczenia wykonawcy i odpowiadająca mu zmiana wynagrodzenia wykonawcy), wywołana wystąpieniem siły wyższej lub wystąpieniem skutków już występującej siły wyższej mającej bezpośredni wpływ na terminowość i sposób wykonania niniejszej umowy; siła wyższa, o której mowa to zdarzenie niezależne od Wykonawcy, nie stanowiące jego i jego podwykonawców problemów organizacyjnych, którego wystąpienia lub skutków nie mógł przewidzieć, któremu nie mógł zapobiec, ani któremu nie mógł przeciwdziałać, a które uniemożliwiają Wykonawcy wykonanie w części lub w całości jego zobowiązania wynikającego z niniejszej umowy albo mającej bezpośredni wpływ na terminowość i sposób wykonywanej umowy; 4) zmiana danych identyfikacyjnych (w tym adresowych i teleadresowych, zmiany w KRS, wpisie do CEIDG) stron umowy i osób reprezentujących strony (w szczególności z powodu nieprzewidzianych zmian organizacyjnych, choroby, wypadków losowych); 5) zmiana stosownych postanowień umowy wskutek wystąpienia oczywistych omyłek pisarskich i rachunkowych w treści niniejszej umowy; 6) zmian listy osób zatrudnionych na podstawie umowy o pracę wskazanych w oświadczeniu, o którym mowa w § 2 ust. 5 na skutek zmian zgłoszonych w trybie § 2 ust. 6; 7) zmiana terminu wykonania zamówienia, zmiana zakresu świadczenia Wykonawcy i odpowiadająca mu zmiana wynagrodzenia wykonawcy wskutek ograniczenia przedmiotu umowy o nie więcej niż 30 % zakresu pierwotnego z następujących przyczyn: - decyzja Zamawiającego, - wystąpienie okoliczności niemożliwych do przewidzenia przy zachowaniu należytej staranności; 8) zmiana terminu, wynagrodzenia lub zakresu przedmiotu umowy wynikająca z obiektywnych trudności z dostępem do materiałów, surowców, urządzeń lub rynku pracy, co utrudnia możliwość wykonania przedmiotu umowy, a Wykonawca mimo zachowania należytej staranności nie mógł temu zapobiec, 9) zmiana terminu wykonania zamówienia, zmiana postanowień umowy lub sposobu wykonywania umowy przez Wykonawcę wskutek zmiany przepisów prawa Unii Europejskiej lub prawa krajowego, które nastąpiły w trakcie realizacji zamówienia, co powoduje konieczność zmiany sposobu wykonywania prac, 10) zmiana wysokości wynagrodzenia w przypadku zmiany stawki podatku od towarów i usług lub podatku akcyzowego, 2. Strona występująca o zmianę postanowień niniejszej umowy zobowiązana jest do udokumentowania. zaistnienia okoliczności, o których mowa w niniejszym paragrafie. Wniosek o zmianę postanowień niniejszej umowy musi być wyrażony w formie pisemnej i wymaga sporządzenia protokołu konieczności
Tak
w zakresie zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, w okolicznościach, o których mowa w art. 95 ustawy
8Procedura
4 pola
23 listopada 2026, 8:00
https://zbkkrakow.ezamawiajacy.pl
23 listopada 2026, 8:00
do 2026-12-22
9Pozostałe informacje
Z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się Wykonawców, w stosunku do których zachodzi którakolwiek z
okoliczności wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt. 1-3 z dnia 13 kwietnia 2022 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach w zakresie
przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego.
Analiza rynku
Typowa wartość takich zamówień, podobne postępowania, historia zamawiającego i rynek lokalny.
Typowa wartość takich zamówień
Wartość 470 000 zł netto: typowa dla podobnych przetargów
Podobne przetargi z ostatnich 12 miesięcy (21 ogłoszeń) miały zwykle wartość netto od 320 tys. zł do 850 tys. zł.
Skąd te liczby?
Statystyki liczymy z wartości szacunkowej zamówienia, którą zamawiający podaje w ogłoszeniu. To kwota bez VAT (art. 28 Pzp) ustalona przed przetargiem, więc cena z umowy może się od niej różnić. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.
Dokładne kwartyle: dolny 317 323 zł, mediana 764 228 zł, górny 845 884 zł. Rozstęp międzykwartylowy: 528 561 zł.
Dopasowanie kodu CPV: dokładne dopasowanie (8 cyfr), CPV 50700000.
Ryzyko w tej branży
W naprawach i serwisie nawet najtańsza oferta przekracza szacunek zamawiającego w co piątym przetargu
Zamawiający musi wtedy dołożyć pieniędzy albo unieważnić przetarg. We wszystkich branżach razem zdarza się to podobnie często: co szósty przetarg.
Skąd te liczby?
Liczymy części zamówień rozstrzygnięte w BZP w ostatnich 12 miesiącach: 6 230 w tej branży. Wartość zamówienia w ogłoszeniu o wyniku jest podana bez VAT (art. 28 Pzp), a ceny ofert z VAT, dlatego liczymy tylko przypadki, w których najtańsza oferta przekracza tę wartość o więcej niż 23%: takiej różnicy nie wyjaśnia sam podatek.
Dokładnie: 18,4% (przedział ufności 95%: 17,5–19,4%). Wszystkie branże razem: 16,1% z 161 108 części.
Gdy cena najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na zamówienie, zamawiający może tę kwotę zwiększyć albo unieważnia postępowanie (art. 255 pkt 3 Pzp).
Podobne przetargi
Ta sama branża, ostatni rok
Historia zamawiającego
Najnowsze postępowania tego podmiotu
Powiązane lokalnie
Aktywne w tym samym rynku lokalnym
Dokumenty i komunikacja
Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.
Platforma zakupowa
Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.
Widzisz błąd w danych? Zgłoś go · Rejestr poprawek · Dane dotyczą Ciebie? Jak przetwarzamy dane · Zgłoś sprostowanie, sprzeciw lub żądanie usunięcia