Unieważnienia przetargów w Q1 2026 — gdzie rynek się rozsypuje i dlaczego

W pierwszym kwartale 2026 roku ogłoszono wyniki blisko 45 tysięcy postępowań. W 8,3 procent z nich zamawiający napisał w protokole jedno słowo: unieważnienie. Jeśli doliczyć postępowania zamknięte bez wyboru wykonawcy oraz te, w których część zadań trzeba było powtórzyć, wskaźnik rośnie do blisko 17 procent. Co szóste zakończone postępowanie nie doprowadziło do umowy. Raport pokazuje, w których branżach, województwach i typach zamówień ryzyko jest najwyższe — i co to oznacza dla wykonawcy kalkulującego budżet ofertowania.

Najważniejsze wnioski

Analiza wszystkich ogłoszeń o wyniku postępowania z BZP i TED za okres styczeń–marzec 2026. Łącznie 45 151 rekordów. Unieważnienie nie jest marginesem rynku — to stały element, który trzeba wliczać w koszt ofertowania.

Skala 8,3% postępowań w pełni unieważnionych

3 751 postępowań zakończonych wyłącznie unieważnieniem. Dodatkowo 2 551 z częściowym unieważnieniem (niektóre części udzielone, inne nie) i 1 311 TED-owych „zamkniętych bez wyboru" — łącznie 16,9% postępowań nie doprowadziło w całości do umowy.

Najbardziej ryzykowna branża Maszyny elektryczne — 25,4% unieważnień

CPV 31 (maszyny, sprzęt i aparatura elektryczna) to rekordzista: co czwarte postępowanie kończy się unieważnieniem. Tuż za nim — pojazdy silnikowe (23,4%) i usługi inżynieryjne (20,7%).

Województwo z rekordem Łódzkie — 14,5%

Najwyższy w Polsce odsetek pełnych unieważnień. Przewaga nad najniższym (pomorskie, 9,4%) to 5 punktów procentowych — dla wykonawcy składającego 20 ofert rocznie różnica rzędu jednej lub dwóch dodatkowych porażek.

Paradoks „pewnych" rynków Sprzątanie, ubezpieczenia, energia — poniżej 7%

Najniższe wskaźniki unieważnień. Dla wykonawców działających w tych kategoriach koszt niewygranych ofert jest znacznie przewidywalniejszy niż dla firm w budowie czy IT.

Gdzie postępowania padają najczęściej — ranking branżowy

Różnice między branżami są dramatyczne. W kategorii maszyn elektrycznych unieważnienie jest ponad pięciokrotnie częstsze niż w ubezpieczeniach. Pierwsza dziesiątka rankingu to obszary, w których wykonawca musi wliczyć w kalkulację ryzyko, że praca nad ofertą pójdzie w próżnię:

CPV	Branża	Zakończonych	Unieważnionych	Odsetek
31	Maszyny, sprzęt i aparatura elektryczna	503	128	25,4%
34	Pojazdy silnikowe, przyczepy	1 338	313	23,4%
71	Usługi architektoniczne i inżynieryjne	2 162	448	20,7%
80	Edukacja i szkolenia	986	188	19,1%
50	Naprawy i konserwacja	1 615	274	17,0%
39	Meble i AGD	1 029	165	16,0%
48	Oprogramowanie i systemy IT	1 246	190	15,2%
30	Urządzenia biurowe i IT	1 358	204	15,0%
45	Roboty budowlane	6 297	913	14,5%
38	Aparatura pomiarowa i laboratoryjna	843	112	13,3%
33	Wyroby medyczne	5 971	513	8,6%
90	Usługi komunalne, sprzątanie	4 140	265	6,4%
09	Paliwa, energia	1 785	102	5,7%
66	Ubezpieczenia	801	38	4,7%

Dlaczego maszyny elektryczne mają najwyższy odsetek? W tej kategorii zamawiający najczęściej popełniają jeden z trzech błędów: zbyt wąski opis przedmiotu zamówienia odbiegający od standardu rynkowego, zaniżona wartość szacunkowa (oferty przekraczają budżet) lub błędy w wymaganiach kwalifikacyjnych (brak wykonawców spełniających warunki). Efekt: albo nikt nie składa ofert, albo oferty są odrzucane masowo.

Dlaczego usługi inżynieryjne (CPV 71) są trzecie na liście? Kryterium pozacenowe — doświadczenie zespołu projektowego, referencje — często jest tak konkretnie opisane, że na rynku nie ma wystarczającej liczby wykonawców. Do tego dochodzą spory o przeniesienie majątkowych praw autorskich, które bywają powodem odrzuceń ofert.

Mapa ryzyka wojewódzkiego

Różnice regionalne są znaczące. Województwo łódzkie (14,5%) i warmińsko-mazurskie (13,9%) mają odsetek unieważnień o połowę wyższy niż pomorskie (9,4%) czy podkarpackie (9,9%). Nie jest to przypadek — wiąże się ze strukturą zamawiających i głębokością lokalnego rynku wykonawców.

Województwo	Zakończonych	Unieważnionych	Odsetek
Łódzkie	1 679	243	14,5%
Warmińsko-mazurskie	1 255	175	13,9%
Dolnośląskie	2 414	332	13,8%
Podlaskie	867	118	13,6%
Zachodniopomorskie	1 507	197	13,1%
Mazowieckie	5 061	648	12,8%
Świętokrzyskie	893	113	12,7%
Lubuskie	1 669	211	12,6%
Opolskie	837	105	12,5%
Kujawsko-pomorskie	1 692	211	12,5%
Lubelskie	820	99	12,1%
Małopolskie	2 846	337	11,8%
Wielkopolskie	2 671	289	10,8%
Śląskie	3 190	342	10,7%
Podkarpackie	1 685	167	9,9%
Pomorskie	1 737	163	9,4%

Interpretacja różnic wymaga ostrożności. Wysokie odsetki w małych województwach (podlaskie, świętokrzyskie) wynikają częściowo z płytszego rynku wykonawców — mniej firm, większe ryzyko, że do postępowania nie wpłynie żadna oferta albo wpłyną oferty powyżej budżetu. Z kolei wysoki wskaźnik w łódzkim i dolnośląskim, gdzie rynek jest silny, sugeruje raczej strukturalne problemy z opisywaniem przedmiotu zamówienia lub wyceną szacunkową — to są regiony o silnej obecności uczelni i szpitali klinicznych, które notorycznie zamawiają wysokospecjalistyczny sprzęt.

Brak ofert to główny motor unieważnień

Najciekawszy wniosek z analizy liczby ofert: im mniej wpływających ofert, tym wyższe ryzyko unieważnienia. Ale zależność nie jest liniowa — przy zero ofert odsetek skacze do 13,7%, przy jednej ofercie spada do 7,1%, przy sześciu i więcej wynosi już tylko 4,4%.

Co ciekawe — przy dwóch ofertach odsetek unieważnień jest wyższy niż przy jednej. Przyczyna: w postępowaniach z dwiema ofertami wzrasta ryzyko, że obie zostaną odrzucone formalnie (braki dokumentów, niezgodność z OPZ), co prowadzi do unieważnienia postępowania w całości. Przy większej liczbie ofert statystycznie zawsze któraś „przechodzi".

Praktyczny wniosek dla wykonawcy: postępowania z niską konkurencją są ryzykowne nie tylko dlatego, że oznaczają wysokie wymagania techniczne, ale też dlatego, że sam zamawiający często nie ma realnej szansy je rozstrzygnąć. Przed zaangażowaniem zespołu warto sprawdzić historię postępowań danego podmiotu — jeśli regularnie unieważniał w tej samej kategorii, może to być sygnał strukturalnego problemu z OPZ, a nie brakiem chętnych wykonawców.

Trzy najczęstsze przyczyny unieważnień w Q1 2026

1

Brak ofert lub oferty powyżej budżetu (art. 255 pkt 1 i 3)

Dominująca przyczyna w kategoriach technicznych: maszyny elektryczne, pojazdy, aparatura pomiarowa. Zamawiający szacuje wartość zbyt nisko w stosunku do aktualnych cen rynkowych — oferty przekraczają budżet i nie ma środków na zwiększenie.

2

Wady w opisie przedmiotu zamówienia (art. 255 pkt 6)

Najczęściej w usługach inżynieryjnych i IT (CPV 71, 48). Opis jest niespójny, wewnętrznie sprzeczny albo wskazuje na jednego producenta. Po zapytaniach wykonawców lub odwołaniach do KIO zamawiający rezygnuje z postępowania zamiast modyfikować OPZ.

3

Odrzucenie wszystkich ofert z powodu braków formalnych (art. 255 pkt 2)

Typowe w kategoriach, gdzie formalne wymagania są bardzo rozbudowane — edukacja i szkolenia, naprawy i konserwacja. Wykonawcy popełniają błędy w dokumentacji, zamawiający nie znajduje oferty spełniającej wszystkie warunki.

Więcej o mechanizmach formalnych i o tym, jak odwołać się od unieważnienia: odwołanie do KIO w przetargach publicznych.

Co to oznacza dla Twojej strategii ofertowej

Metodologia