AktywneBZPOgłoszenie o zamówieniu
Ogłoszenie

Wykonanie i dostawa (sukcesywna) tablic rejestracyjnych dla potrzeb Starostwa Powiatowego w Nowym Targu.

Nabór ofert jest otwarty.

Otwórz na BZP
Zamawiający
Powiat Nowotarski
Publikacja
17 lipca 2026

Przypomnienia o terminie

To osobne powiadomienia e-mail. Samo „Zapisz” ich nie włącza.

Wartość szacunkowa
Nie podano
Mediana w kategorii: 585 236 zł
Wadium
Niewymagane (wg ogłoszenia)
Termin składania ofert
28 lipca 2026, 08:00
10d 1h
Konkurencyjność
~2,9 oferty
umiarkowana
Umiarkowana liczba firm w takich przetargach.
w podobnych postępowaniach (ta branża i region)
Kryteria oceny ofert
Cena60%Okres gwarancji40%

Kluczowe informacje

Podsumowanie
  • 1

    TerminTermin składania ofert upływa 28 lipca 2026 roku o godzinie 08:00.

  • 2

    KryteriaKryteria oceny ofert: Cena 60%, Okres gwarancji 40%.

  • 3

    ZakresPrzedmiot zamówienia: Wykonanie i dostawa (sukcesywna) tablic rejestracyjnych dla potrzeb Starostwa Powiatowego w Nowym Targu.

  • 4

    RyzykoWadium nie jest wymagane.

Na podstawie ogłoszenia · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem

Przebieg postępowania

1 wpis

Wszystkie ogłoszenia powiązane z tym postępowaniem, od pierwszego komunikatu do ostatniej aktualizacji lub wyniku.

  1. OgłoszenieBieżące

    17 lipca 2026

    Termin ofert: 28 lipca 2026 08:00

Ogłoszenie

Pełna treść ogłoszenia podzielona na sekcje. Użyj wyszukiwania lub nawigacji do szybkiego przejścia.

Sekcje ogłoszenia
1ZamawiającySekcja 1
PunktPoleWartość
1.1.)Rola zamawiającego

Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego

1.2.)Nazwa zamawiającego

POWIAT NOWOTARSKI

1.4)Krajowy Numer Identyfikacyjny

REGON 491893138

1.5)Adres zamawiającego

Brak danych

1.5.1.)Ulica

ul. Bolesława Wstydliwego 14

1.5.2.)Miejscowość

Nowy Targ

1.5.3.)Kod pocztowy

34-400

1.5.4.)Województwo

małopolskie

1.5.5.)Kraj

Polska

1.5.6.)Lokalizacja NUTS 3

PL219 - Nowotarski

1.5.9.)Adres poczty elektronicznej

przetarg@nowotarski.pl

1.5.10.)Adres strony internetowej zamawiającego

www.nowotarski.pl

1.6.)Rodzaj zamawiającego

Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - jednostka samorządu terytorialnego

1.7.)Przedmiot działalności zamawiającego

Ogólne usługi publiczne

2Informacje podstawoweSekcja 2
PunktPoleWartość
2.1.)Ogłoszenie dotyczy

Zamówienia publicznego

2.2.)Ogłoszenie dotyczy usług społecznych i innych szczególnych usług

Nie

2.3.)Nazwa zamówienia albo umowy ramowej

Wykonanie i dostawa (sukcesywna) tablic rejestracyjnych dla potrzeb Starostwa Powiatowego w Nowym Targu.

2.4.)Identyfikator postępowania

ocds-148610-4f3f274e-9a0c-4a90-b734-4bc6df9ef459

2.5.)Numer ogłoszenia

2026/BZP 00348494

2.6.)Wersja ogłoszenia

01

2.7.)Data ogłoszenia

2026-07-17

2.8.)Zamówienie albo umowa ramowa zostały ujęte w planie postępowań

Tak

2.9.)Numer planu postępowań w BZP

2026/BZP 00058888/06/P

2.10.)Identyfikator pozycji planu postępowań

1.2.6 Wykonanie i dostawa (sukcesywna) tablic rejestracyjnych dla potrzeb Starostwa Powiatowego w Nowym Targu.

2.11.)O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy, o których mowa w art. 94 ustawy

Nie

2.14.)Czy zamówienie albo umowa ramowa dotyczy projektu lub programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Nie

2.16.)Tryb udzielenia zamówienia wraz z podstawą prawną

Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 1 ustawy

3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacjaSekcja 3
PunktPoleWartość
3.1.)Adres strony internetowej prowadzonego postępowania

https://platformazakupowa.pl/pn/nowotarski

3.2.)Zamawiający zastrzega dostęp do dokumentów zamówienia

Nie

3.4.)Wykonawcy zobowiązani są do składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, oświadczeń oraz innych dokumentów wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

Tak

3.5.)Informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których zamawiający będzie komunikował się z wykonawcami - adres strony internetowej

https://platformazakupowa.pl/pn/nowotarski

3.6.)Wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące korespondencji elektronicznej

Komunikacja pomiędzy Zamawiającym,
a Wykonawcami, w szczególności składanie oświadczeń,wniosków, zawiadomień, środków dowodowych oraz przekazywanie
informacji (innych niż oferta
Wykonawcy) odbywa się przez stronę internetową postępowania:
https://platformazakupowa.pl/pn/nowotarski. 2. Internetowa strona postępowania (platforma
zakupowa)działa według standardu przyjętego w komunikacji sieciowej - kodowanie UTF8. 3.
Komunikacja za pośrednictwem internetowej platformy zakupowej jest bezpłatna. 4. W przypadku
braku dostępności strony internetowej postępowania (platformy zakupowej), np. z powodu awarii,
komunikacja może odbywać się za pomocą poczty elektronicznej (nie dotyczy przesyłania ofert).5.
Wykonawca składa, w szczególności oświadczenia, dokumenty, podmiotowe środki dowodowe lub
inne informacje na wezwanie Zamawiającego za pośrednictwem internetowej strony postępowania, z
wykorzystaniem formularza „Wyślij wiadomość do Zamawiającego”. 6. Ofertę, wraz z wymaganymi
dokumentami, należy złożyć za pośrednictwem strony internetowej postępowania z wykorzystaniem
dedykowanego formularza składania oferty, zgodnie z postanowieniami zawartymi w rozdziale XI. 7.
Za datę przekazania (wpływu) oświadczeń, wniosków, zawiadomień oraz informacji przyjmuje się datę
ich przesłania za pośrednictwem strony internetowej postępowania (platformy zakupowej) poprzez
kliknięcie przycisku „Wyślij wiadomość do Zamawiającego”, po których pojawi się
komunikat, że wiadomość została wysłana do Zamawiającego.8. Zaleca się aby Wykonawca
sprawdzał komunikaty i wiadomości przesłane przez Zamawiającego bezpośrednio na internetowej
stronie postępowania, gdyż system powiadomień może ulec awarii lub powiadomienie może trafić do
folderu SPAM.9. Oznaczenie czasu odbioru danych przez internetową stronę postępowania (platformę
zakupową) stanowi datę oraz dokładny czas (hh:mm:ss) generowany wg. czasu lokalnego serwera
synchronizowanego z zegarem Głównego Urzędu Miar.

3.8.)Zamawiający wymaga sporządzenia i przedstawienia ofert przy użyciu narzędzi elektronicznego modelowania danych budowlanych lub innych podobnych narzędzi, które nie są ogólnie dostępne

Nie

3.12.)Oferta - katalog elektroniczny

Nie dotyczy

3.14.)Języki, w jakich mogą być sporządzane dokumenty składane w postępowaniu

polski

3.15.)RODO (obowiązek informacyjny)

1. Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1), dalej „RODO”, informuję, że:
administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Starosta Nowotarski z siedzibą w Nowym Targu pod adresem: Starostwo Powiatowe w Nowym Targu, ul. Bolesława Wstydliwego 14,
34-400 Nowy Targ, tel.: (18) 26 61 300;
kontakt z inspektorem ochrony danych osobowych w Starostwie Powiatowym w Nowym Targu możliwy jest pod adresem: iod@nowotarski.pl, pod siedzibą: Starostwo Powiatowe w Nowym Targu, ul. Bolesława Wstydliwego 14, 34-400 Nowy Targ,
 Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c RODO w celu związanym z postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego pn.: Wykonanie i dostawa (sukcesywna) tablic rejestracyjnych dla potrzeb Starostwa Powiatowego w Nowym Targu, znak: ZA.272.14.2026, prowadzonym w trybie podstawowym zgodnie z art. 275 ust. 1;
odbiorcami Pani/Pana danych osobowych będą osoby lub podmioty, którym udostępniona zostanie dokumentacja postępowania w oparciu o art. 18 oraz art. 74 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (tj. Dz. U. 2026. 793), dalej „ustawą Pzp”;
Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane, zgodnie z art. 78 ust. 1 oraz ust. 4 ustawy Pzp, przez okres 4 lat od dnia zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia, a jeżeli czas trwania umowy przekracza 4 lata, okres przechowywania obejmuje cały czas trwania umowy. Natomiast w przypadku projektów współfinansowanych ze środków zewnętrznych m. in. ze środków Unii Europejskiej dokumenty przechowywane są zgodnie z wytycznymi programu/projektu;
obowiązek podania przez Panią/Pana danych osobowych bezpośrednio Pani/Pana dotyczących jest wymogiem ustawowym określonym w przepisach ustawy Pzp, związanym z udziałem w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego; konsekwencje niepodania określonych danych wynikają z ustawy Pzp;
w odniesieniu do Pani/Pana danych osobowych decyzje nie będą podejmowane w sposób zautomatyzowany, stosowanie do art. 22 RODO;

3.16.)RODO (ograniczenia stosowania)

posiada Pani/Pan:
− na podstawie art. 15 RODO prawo dostępu do danych osobowych Pani/Pana dotyczących;
− na podstawie art. 16 RODO prawo do sprostowania Pani/Pana danych osobowych (skorzystanie z prawa do sprostowania nie może skutkować zmianą wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego ani zmianą postanowień umowy w zakresie
niezgodnym z ustawą Pzp oraz nie może naruszać integralności protokołu oraz jego załączników);
− na podstawie art. 18 RODO prawo żądania od administratora ograniczenia przetwarzania danych osobowych z zastrzeżeniem przypadków, o których mowa w art. 18 ust. 2 RODO (prawo do ograniczenia przetwarzania nie ma zastosowania w odniesieniu do przechowywania, w celu zapewnienia korzystania ze środków ochrony prawnej lub w celu ochrony praw innej osoby fizycznej lub prawnej, lub z uwagi na ważne względy interesu publicznego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego);
− prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, że przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;
nie przysługuje Pani/Panu:
− w związku z art. 17 ust. 3 lit. b, d lub e RODO prawo do usunięcia danych osobowych;
− prawo do przenoszenia danych osobowych, o którym mowa w art. 20 RODO;
− na podstawie art. 21 RODO prawo sprzeciwu, wobec przetwarzania danych osobowych, gdyż podstawą prawną przetwarzania Pani/Pana danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. c RODO.

4Przedmiot zamówieniaSekcja 4
PunktPoleWartość
4.1.)Informacje ogólne odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.1.1.)Przed wszczęciem postępowania przeprowadzono konsultacje rynkowe

Nie

4.1.2.)Numer referencyjny

ZA.272.14.2026

4.1.3.)Rodzaj zamówienia

Dostawy

4.1.4.)Zamawiający udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania

Nie

4.1.8.)Możliwe jest składanie ofert częściowych

Nie

4.1.13.)Zamawiający uwzględnia aspekty społeczne, środowiskowe lub etykiety w opisie przedmiotu zamówienia

Nie

4.2.Informacje szczegółowe odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.2.2.)Krótki opis przedmiotu zamówienia

Brak danych

1.Przedmiotem zamówienia są następujące dostawy

Wykonanie i dostawa (sukcesywna) tablic rejestracyjnych dla potrzeb Starostwa Powiatowego w Nowym Targu. Tablice powinny być wykonane zgodnie z: Ustawą z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm.).; Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1709 ze zm.); Rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 2 maja 2012r. w sprawie warunków produkcji i sposobu dystrybucji tablic rejestracyjnych i znaków legalizacyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2025 roku, poz. 1677). L.p. Rodzaje tablic Ilość 1. Tablice rejestracyjne samochodowe 5 500 kompletów 2. Tablice rejestracyjne do przyczepy 400 szt. 3. Tablice rejestracyjne motocyklowe 400 szt. 4. Tablice rejestracyjne motorowerowe 200 szt. DOSTAWA ODBYWAĆ SIĘ BĘDZIE SUKCESYWNIE W OKRESIE TRWANIA UMOWY, PO WCZEŚNIEJSZYM PISEMNYM ZGŁOSZENIU ZAPOTRZEBOWANIA. Zamawiający w pisemnym zamówieniu określa wielkość dostaw. Wydanie towaru składającego się na poszczególną dostawę winno nastąpić w terminie 14 dni od doręczenia zamówienia Wykonawcy. Strony ustalają minimalną wielkość poszczególnych dostaw towaru na 200 szt. Wykonawca zobowiązany jest do wykonania na specjalne zamówienie pojedynczych kompletów tablic rejestracyjnych i wydania ich Odbiorcy przy najbliższym transporcie towaru.

4.2.6.)Główny kod CPV

44423400-5 - Znaki i podobne elementy

4.2.7.)Dodatkowy kod CPV

30195000-2 - Tablice

34928472-7 - Oznakowanie

4.2.8.)Zamówienie obejmuje opcje

Nie

4.2.10.)Okres realizacji zamówienia albo umowy ramowej

do 2026-12-31

4.2.11.)Zamawiający przewiduje wznowienia

Nie

4.2.13.)Zamawiający przewiduje udzielenie dotychczasowemu wykonawcy zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

Nie

4.3.)Kryteria oceny ofert

Brak danych

4.3.1.)Sposób oceny ofert

Za najkorzystniejszą zostanie uznana oferta, która po zsumowaniu
punktów za kryteria: cena i okres gwarancji, uzyska najwyższą ilość punktów.

4.3.2.)Sposób określania wagi kryteriów oceny ofert

Punktowo

4.3.3.)Stosowane kryteria oceny ofert

Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe

4.3.5.)Nazwa kryterium

Cena

4.3.6.)Waga

60

4.3.4.)Rodzaj kryterium

inne.

4.3.5.)Nazwa kryterium

Okres gwarancji

4.3.6.)Waga

40

4.3.10.)Zamawiający określa aspekty społeczne, środowiskowe lub innowacyjne, żąda etykiet lub stosuje rachunek kosztów cyklu życia w odniesieniu do kryterium oceny ofert

Nie

5Kwalifikacja wykonawcówSekcja 5
PunktPoleWartość
5.1.)Zamawiający przewiduje fakultatywne podstawy wykluczenia

Tak

5.2.)Fakultatywne podstawy wykluczenia

Art. 109 ust. 1 pkt 4

5.3.)Warunki udziału w postępowaniu

Tak

5.4.)Nazwa i opis warunków udziału w postępowaniu

O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wykonawcy, którzy spełniają warunki udziału w postępowaniu dotyczące
uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów:
Wykonawca winien wykazać, że posiada uprawnienia wynikające z art. 75a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu
drogowym tj. wpis do rejestru przedsiębiorców produkujących tablice rejestracyjne prowadzonego przez Marszałka
Województwa właściwego ze względu na siedzibę przedsiębiorcy.

5.5.)Zamawiający wymaga złożenia oświadczenia, o którym mowa w art.125 ust. 1 ustawy

Tak

5.6.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie niepodlegania wykluczeniu

Odpis lub informacja z Krajowego Rejestru Sądowego lub z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 4
ustawy Pzp, sporządzonych nie wcześniej niż 3 miesiące przed jej złożeniem, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru
lub ewidencji – w przypadku oferty składanych przez Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, dokument
ten składa każdy z Wykonawców oddzielnie. Chyba, że Wykonawca wskaże dostępność tego dokumentu w formie elektronicznej pod określonym
adresem internetowym ogólnodostępnej i bezpłatnej bazy danych i Zamawiający może pobrać go samodzielnie z tej bazy
danych.

5.7.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu

Nie wymagane

6Warunki zamówieniaSekcja 6
PunktPoleWartość
6.1.)Zamawiający wymaga albo dopuszcza oferty wariantowe

Nie

6.3.)Zamawiający przewiduje aukcję elektroniczną

Nie

6.4.)Zamawiający wymaga wadium

Nie

6.5.)Zamawiający wymaga zabezpieczenia należytego wykonania umowy

Nie

6.6.)Wymagania dotyczące składania oferty przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia

Wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. W takim
przypadku,wykonawcy ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo do
reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Wszelkie dokładne informacje
dotyczące składania oferty przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia zawiera SWZ, w
szczególności rozdział XVII SWZ.

6.7.)Zamawiający przewiduje unieważnienie postępowania, jeśli środki publiczne, które zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia nie zostały przyznane

Nie

7Projektowane postanowienia umowySekcja 7
PunktPoleWartość
7.1.)Zamawiający przewiduje udzielenia zaliczek

Nie

7.3.)Zamawiający przewiduje zmiany umowy

Nie

7.5.)Zamawiający uwzględnił aspekty społeczne, środowiskowe, innowacyjne lub etykiety związane z realizacją zamówienia

Nie

8ProceduraSekcja 8
PunktPoleWartość
8.1.)Termin składania ofert

2026-07-28 08:00

8.2.)Miejsce składania ofert

Ofertę, wraz z wymaganymi dokumentami, należy złożyć za pośrednictwem strony internetowej postępowania (platformy zakupowej): https://platformazakupowa.pl/pn/nowotarski.

8.3.)Termin otwarcia ofert

2026-07-28 08:30

8.4.)Termin związania ofertą

do 2026-08-26

9Pozostałe informacjeSekcja 9
PunktPoleWartość
1.TERMIN WYKONANIA ZAMÓWIENIA

sukcesywnie od daty podpisania umowy do 31.12.2026r. 2. Projektowane postanowienia umowy o udzielenie zamówienia publicznego stanowią załącznik nr 4 do SWZ. 3. Na ofertę składają się dokumenty wymienione w SWZ. 4. Środki ochrony prawnej przewidziane są w dziale IX ustawy Prawo zamówień publicznych oraz w rozdziale XXV SWZ. 5. Z postępowania o udzielenie zamówienia wyklucza się Wykonawcę, w stosunku, do którego zachodzi którakolwiek z okoliczności, o których mowa w art. 108 ustawy Pzp oraz w stosunku, do którego zachodzą przesłanki wykluczenia z postępowania na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. poz. 835).

Analiza rynku

Typowy budżet zamawiającego w tej kategorii CPV, podobne postępowania oraz historia zamawiającego i rynek lokalny.

Typowy budżet w tej kategorii CPV

44423400-5Znaki i podobne elementy
Wszystkie przetargi w tej kategorii
Mediana budżetu
585 236 zł
Próbka: 79 postępowań
Ostatnie 12 miesięcy
Środkowe 50% w przedziale
344 819 zł1 026 350 zł
Rozstęp międzykwartylowy
681 531 zł
Źródło próbki
CPV 44423400· dokładne dopasowanie (8 cyfr)
Dolny kwartyl
344 819 zł
Mediana
585 236 zł
Górny kwartyl
1 026 350 zł
Jak liczymy benchmark?

Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu: to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.

Podobne przetargi

Ta sama kategoria CPV, ostatni rok

Brak danych do porównania.

Powiązane lokalnie

Aktywne w tym samym rynku lokalnym

Brak danych do porównania.

Dokumenty i komunikacja

Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.

Platforma zakupowa

Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.

Kontakt i komunikacja

Najczęstsze pytania o to ogłoszenie

Termin składania ofert upływa 28.07.2026, 08:00. Pamiętaj, że platformy składania ofert są obciążone w ostatnich godzinach — nie czekaj do samego końca.
Powiat Nowotarski prowadzi postępowanie, a miejscem realizacji jest Nowy Targ.
Nie. Wadium nie jest wymagane w tym postępowaniu.
Ogłoszenie zostało oznaczone kodem CPV 44423400-5 (Znaki i podobne elementy). CPV (Common Procurement Vocabulary) to unijny słownik klasyfikacyjny, dzięki któremu możesz łatwo porównać to postępowanie z podobnymi zamówieniami w tej samej kategorii.
Pełne ogłoszenie jest dostępne w oficjalnym źródle (Biuletyn Zamówień Publicznych). Atlas Przetargów prezentuje treść zgodnie z dokumentem źródłowym wraz z linkiem do oryginału.