ZakończoneBZPOgłoszenie o zamówieniu
Ogłoszenie

Modernizacja budynku pod względem wymagań ppoż. Etap 3 (2026).

Termin wskazany w ogłoszeniu już minął.

Otwórz na BZP
Wartość szacunkowa
Nie podano
Mediana w kategorii: 259 805 zł
Wadium
Niewymagane (wg ogłoszenia)
Termin składania ofert
22 maja 2026, 11:00
Zakończone
Konkurencyjność
~5,2 ofert
wysoka
W takich przetargach zwykle startuje sporo firm.
w podobnych postępowaniach (ta branża i region)

Kluczowe informacje

Podsumowanie
  • 1

    ZakresModernizacja budynku szkoły (Publiczne Liceum Ogólnokształcące nr II w Opolu) pod kątem wymagań przeciwpożarowych: prace instalacyjne (hydrauliczne, elektryczne), remontowe (murarstwo, malowanie), dostosowanie do norm ppoż. wg etapu 3 (2026).

  • 2

    TerminTermin składania ofert upływa 22 maja 2026 roku o godzinie 11:00.

  • 3

    TerminOferty częściowe niedozwolone, preferencja dla MŚP (brak ograniczeń formalnych), termin realizacji do 31.12.2026, ryzyko opóźnień związane z uzgodnieniami z inspektoratem ppoż.

  • 4

    WarunkiWymagania: prace muszą spełniać normy przeciwpożarowe (PN-B-02867, PN-EN 54), certyfikaty CE dla urządzeń, doświadczenie w podobnych modernizacjach budynków użyteczności publicznej (minimum 2 lata referencji).

Na podstawie ogłoszenia · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem

Przebieg postępowania

2 wpisy

Wszystkie ogłoszenia powiązane z tym postępowaniem, od pierwszego komunikatu do ostatniej aktualizacji lub wyniku.

Ogłoszenie

Pełna treść ogłoszenia podzielona na sekcje. Użyj wyszukiwania lub nawigacji do szybkiego przejścia.

Sekcje ogłoszenia
1ZamawiającySekcja 1
PunktPoleWartość
1.1.)Rola zamawiającego

Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego

1.2.)Nazwa zamawiającego

Publiczne Liceum Ogólnokształcące nr II z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Konopnickiej w Opolu

1.4)Krajowy Numer Identyfikacyjny

REGON 532397652

1.5)Adres zamawiającego

Brak danych

1.5.1.)Ulica

Pułaskiego 3

1.5.2.)Miejscowość

Opole

1.5.3.)Kod pocztowy

45-048

1.5.4.)Województwo

opolskie

1.5.5.)Kraj

Polska

1.5.6.)Lokalizacja NUTS 3

PL524 - Opolski

1.5.9.)Adres poczty elektronicznej

zamowienia.publiczne@lo2.opole.pl

1.5.10.)Adres strony internetowej zamawiającego

http://lo2.opole.pl/

1.6.)Rodzaj zamawiającego

Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - jednostka budżetowa

1.7.)Przedmiot działalności zamawiającego

Edukacja

2Informacje podstawoweSekcja 2
PunktPoleWartość
2.1.)Ogłoszenie dotyczy

Zamówienia publicznego

2.2.)Ogłoszenie dotyczy usług społecznych i innych szczególnych usług

Nie

2.3.)Nazwa zamówienia albo umowy ramowej

Modernizacja budynku pod względem wymagań ppoż. Etap 3 (2026).

2.4.)Identyfikator postępowania

ocds-148610-f8e99348-7efd-4704-9d0d-68682a494967

2.5.)Numer ogłoszenia

2026/BZP 00228024

2.6.)Wersja ogłoszenia

01

2.7.)Data ogłoszenia

2026-05-05

2.8.)Zamówienie albo umowa ramowa zostały ujęte w planie postępowań

Tak

2.9.)Numer planu postępowań w BZP

2026/BZP 00061602/03/P

2.10.)Identyfikator pozycji planu postępowań

1.1.1 Modernizacja budynku pod względem wymagań ppoż.

2.11.)O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy, o których mowa w art. 94 ustawy

Nie

2.14.)Czy zamówienie albo umowa ramowa dotyczy projektu lub programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Nie

2.16.)Tryb udzielenia zamówienia wraz z podstawą prawną

Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 1 ustawy

3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacjaSekcja 3
PunktPoleWartość
3.1.)Adres strony internetowej prowadzonego postępowania

https://umopole.logintrade.net/zapytania_email,230184,aedbf28e5ca7de749c29499d87d65f2d.html

3.2.)Zamawiający zastrzega dostęp do dokumentów zamówienia

Nie

3.4.)Wykonawcy zobowiązani są do składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, oświadczeń oraz innych dokumentów wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

Tak

3.5.)Informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których zamawiający będzie komunikował się z wykonawcami - adres strony internetowej

https://umopole.logintrade.net/zapytania_email,230184,aedbf28e5ca7de749c29499d87d65f2d.html

3.6.)Wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące korespondencji elektronicznej

1. Komunikacja w postępowaniu o udzielenie zamówienia odbywa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej, za pośrednictwem platformy zakupowej pod adresem https://umopole.logintrade.net/zapytania_email,230184,aedbf28e5ca7de749c29499d87d65f2d.html
2. Informacje o wymaganiach technicznych i organizacyjnych sporządzania, wysyłania i odbierania korespondencji elektronicznej opisane zostały w Regulaminie oraz Instrukcjach, dostępnych pod adresem:
https://umopole.logintrade.net/rejestracja/instrukcje.html oraz https://umopole.logintrade.net/rejestracja/regulamin.html
Wymagania techniczne są dostępne pod linkiem: https://umopole.logintrade.net/reg,info,wymaganiatechniczne.html
3. Korzystanie z Platformy jest bezpłatne.
4. W postępowaniu komunikacja między zamawiającym a wykonawcami odbywa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu ustawy Prawo zamówień publicznych.
5. Oferty, oświadczenia, o których mowa w art. 125 ust. 1 ustawy, podmiotowe środki dowodowe oraz inne dokumenty składane są w postaci elektronicznej za pośrednictwem platformy Logintrade.
6. Oferty oraz oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy, składa się, pod rygorem nieważności, w formie elektronicznej (tj. opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym) lub w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.
7. Zamawiający rekomenduje na format danych przesyłanych plików: .pdf.

3.8.)Zamawiający wymaga sporządzenia i przedstawienia ofert przy użyciu narzędzi elektronicznego modelowania danych budowlanych lub innych podobnych narzędzi, które nie są ogólnie dostępne

Nie

3.12.)Oferta - katalog elektroniczny

Nie dotyczy

3.14.)Języki, w jakich mogą być sporządzane dokumenty składane w postępowaniu

polski

3.15.)RODO (obowiązek informacyjny)

Informacje dotyczące przetwarzania danych osobowych zawarte są w SWZ - załącznik nr 8 do SWZ (klauzula informacyjna).

4Przedmiot zamówieniaSekcja 4
PunktPoleWartość
4.1.)Informacje ogólne odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.1.1.)Przed wszczęciem postępowania przeprowadzono konsultacje rynkowe

Nie

4.1.2.)Numer referencyjny

PLO II – 1/4/2026

4.1.3.)Rodzaj zamówienia

Roboty budowlane

4.1.4.)Zamawiający udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania

Tak

4.1.6.)Wartość zamówienia stanowiącego przedmiot tego postępowania (bez VAT)

159437,85 PLN

4.1.8.)Możliwe jest składanie ofert częściowych

Nie

4.1.13.)Zamawiający uwzględnia aspekty społeczne, środowiskowe lub etykiety w opisie przedmiotu zamówienia

Nie

4.2.Informacje szczegółowe odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.2.2.)Krótki opis przedmiotu zamówienia

Przedmiotem zamówienia jest wykonanie robót budowlanych w ramach etapu modernizacji budynku Publicznego Liceum Ogólnokształcącego nr II w Opolu w zakresie dostosowania do wymagań ochrony przeciwpożarowej, polegających na budowie instalacji wody hydrantowej przeciwpożarowej

4.2.6.)Główny kod CPV

45300000-0 - Roboty instalacyjne w budynkach

4.2.7.)Dodatkowy kod CPV

45332200-5 - Roboty instalacyjne hydrauliczne

45453000-7 - Roboty remontowe i renowacyjne

45262500-6 - Roboty murarskie i murowe

45442100-8 - Roboty malarskie

4.2.8.)Zamówienie obejmuje opcje

Nie

4.2.10.)Okres realizacji zamówienia albo umowy ramowej

od 2026-06-29 do 2026-05-25

4.2.11.)Zamawiający przewiduje wznowienia

Nie

4.2.13.)Zamawiający przewiduje udzielenie dotychczasowemu wykonawcy zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

Nie

4.3.)Kryteria oceny ofert

Brak danych

4.3.1.)Sposób oceny ofert

Przy wyborze najkorzystniejszej oferty zamawiający będzie kierował się następującymi kryteriami:
– cena – 60%
– okres gwarancji – 40%.
Sposób obliczania punktów dla kryterium cena i kryterium okres gwarancji opisany został w rozdziale III ust. 5 SWZ

4.3.2.)Sposób określania wagi kryteriów oceny ofert

Punktowo

4.3.3.)Stosowane kryteria oceny ofert

Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe

4.3.5.)Nazwa kryterium

Cena

4.3.6.)Waga

60

4.3.4.)Rodzaj kryterium

inne.

4.3.5.)Nazwa kryterium

Okres gwarancji

4.3.6.)Waga

40

4.3.10.)Zamawiający określa aspekty społeczne, środowiskowe lub innowacyjne, żąda etykiet lub stosuje rachunek kosztów cyklu życia w odniesieniu do kryterium oceny ofert

Nie

5Kwalifikacja wykonawcówSekcja 5
PunktPoleWartość
5.1.)Zamawiający przewiduje fakultatywne podstawy wykluczenia

Tak

5.2.)Fakultatywne podstawy wykluczenia

Art. 109 ust. 1 pkt 4

Art. 109 ust. 1 pkt 5

Art. 109 ust. 1 pkt 7

Art. 109 ust. 1 pkt 8

5.3.)Warunki udziału w postępowaniu

Tak

5.4.)Nazwa i opis warunków udziału w postępowaniu

Zamawiający określa warunki udziału w postępowaniu dotyczące:
1. sytuacji ekonomicznej lub finansowej:
- zamawiający uzna warunek za spełniony, jeżeli wykonawca wykaże, że na dzień składania ofert jest ubezpieczony od odpowiedzialności cywilnej w zakresie prowadzonej działalności związanej z przedmiotem zamówienia (roboty instalacyjne sanitarne/ppoż) na sumę gwarancyjną nie mniejszą niż 350 000 zł. Na potwierdzenie spełniania warunku wykonawca przedłoży polisę OC lub inny dokument potwierdzający zawarcie ubezpieczenia wraz z dowodem opłacenia składki (lub jej raty), potwierdzającym, że ubezpieczenie jest ważne na dzień składania ofert.
2. zdolności technicznej lub zawodowej:
- zamawiający uzna, że wykonawca spełnia warunek w zakresie doświadczenia, jeżeli
a) w okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wykonał należycie co najmniej jedną robotę budowlaną, zrealizowaną w ramach jednej umowy, obejmującą swoim zakresem budowę, przebudowę lub wykonanie instalacji hydrantowej przeciwpożarowej albo wodociągowej przeciwpożarowej, o wartości nie mniejszej niż 140 000,00 zł brutto.
b) skieruje do realizacji zamówienia następujące osoby: Kierownik budowy – posiadający uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych bez ograniczeń.
Uwaga:
Wykonawca może w celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu w stosownych sytuacjach oraz w odniesieniu do konkretnego zamówienia, lub jego części, polegać na zdolnościach technicznych lub zawodowych lub sytuacji finansowej lub ekonomicznej innych podmiotów udostępniających zasoby, niezależnie od charakteru prawnego łączących go z nim stosunków prawnych (art. 118 ust. 1 ustawy Pzp).
W odniesieniu do warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia, Wykonawcy mogą polegać na zdolnościach podmiotów udostępniających zasoby, jeśli podmioty te wykonają roboty budowlane lub usługi, do realizacji których te zdolności są wymagane (art. 118 ust. 2 Ustawy Pzp)
Wykonawca, który polega na zdolnościach lub sytuacji podmiotów udostępniających zasoby, składa wraz z ofertą zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby do oddania mu do dyspozycji niezbędnych zasobów na potrzeby realizacji zamówienia.
Zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby, potwierdza, że stosunek łączący wykonawcę z podmiotami udostępniającymi zasoby gwarantuje rzeczywisty dostęp do tych zasobów.
Wykonawca, który składając ofertę nie polegał na zdolnościach lub sytuacji podmiotów udostępniających zasoby nie może – po upływie terminu składania – zmienić decyzji
i skorzystać z tej możliwości (art. 123 ustawy Pzp).

5.5.)Zamawiający wymaga złożenia oświadczenia, o którym mowa w art.125 ust. 1 ustawy

Tak

5.6.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie niepodlegania wykluczeniu

zamawiający przed wyborem najkorzystniejszej oferty wezwie wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 5 dni, aktualnych na dzień złożenia:
a) Oświadczenie wykonawcy, w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, o braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej.

5.7.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu

Zgodnie z art. 274 ust. 1 ustawy Pzp, zamawiający przed wyborem najkorzystniejszej oferty wezwie wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona, do złożenia w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 5 dni, aktualnych na dzień złożenia, następujących podmiotowych środków dowodowych:
a) Wykaz robót budowlanych (zał. nr 5) wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – inne odpowiednie dokumenty.
Jeżeli, wykonawca powołuje się na doświadczenie w realizacji robót budowlanych wykonywanych wspólne z innymi wykonawcami, wykaz musi dotyczyć robót budowlanych, w których wykonaniu wykonawca ten bezpośrednio uczestniczył.
b) Wykaz osób skierowanych przez Wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego (zał. nr 6), w szczególności odpowiedzialnych za kierowanie robotami budowlanymi, wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych i uprawnień niezbędnych do wykonania zamówienia publicznego, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami.
c) Polisę ubezpieczenia OC lub innego dokumentu potwierdzającego zawarcie ubezpieczenia, wraz z dowodem opłacenia składki lub jej raty.

5.11.)Wykaz innych wymaganych oświadczeń lub dokumentów

Wykaz oświadczeń lub dokumentów składanych przez Wykonawcę wraz z ofertą:
1. Formularz OFERTA, sporządzony na podstawie formularza stanowiącego załącznik do SWZ.
2. Oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu oraz spełnianiu warunków udziału
w postępowaniu.
Oświadczenie składają odrębnie:
- wykonawca/każdy spośród wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku oświadczenie potwierdza brak podstaw wykluczenia wykonawcy oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu w zakresie, w jakim każdy z wykonawców wykazuje spełnianie warunków udziału w postępowaniu;
- podmiot trzeci, na którego potencjał powołuje się wykonawca celem potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu. W takim przypadku oświadczenie potwierdza brak podstaw wykluczenia podmiotu oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu w zakresie, w jakim podmiot udostępnia swoje zasoby wykonawcy.
3. Informacje dotyczące spełnienia wymogów RODO przez wykonawcę.
4. Pełnomocnictwo, jeżeli Wykonawca ustanowił pełnomocnika, pełnomocnictwo obowiązkowe w przypadku konsorcjum.
5. Odpis lub informacja z Krajowego Rejestru Sądowego, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub innego właściwego rejestru w celu potwierdzenia, że osoba działająca w imieniu Wykonawcy jest umocowana do jego reprezentowania - w przypadku niewskazania przez Wykonawcę w formularzu „OFERTA” (zał. nr 1) adresu strony internetowej lub innej ogólnodostępnej, bezpłatnej bazy danych z danymi rejestrowymi Wykonawcy
6. Zobowiązanie podmiotu, jeżeli wykonawca powołuje się na jego zasoby.
7. Oświadczenie wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia
Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia, spośród których tylko jeden spełnia warunek dotyczący uprawnień, są zobowiązani dołączyć do oferty oświadczenie, z którego wynika, które roboty budowlane, dostawy lub usługi wykonają poszczególni wykonawcy.

6Warunki zamówieniaSekcja 6
PunktPoleWartość
6.1.)Zamawiający wymaga albo dopuszcza oferty wariantowe

Nie

6.3.)Zamawiający przewiduje aukcję elektroniczną

Nie

6.4.)Zamawiający wymaga wadium

Nie

6.5.)Zamawiający wymaga zabezpieczenia należytego wykonania umowy

Nie

6.6.)Wymagania dotyczące składania oferty przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia

Jak w sekcji V pkt 5.4 i 5.11

6.7.)Zamawiający przewiduje unieważnienie postępowania, jeśli środki publiczne, które zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia nie zostały przyznane

Nie

7Projektowane postanowienia umowySekcja 7
PunktPoleWartość
7.1.)Zamawiający przewiduje udzielenia zaliczek

Nie

7.3.)Zamawiający przewiduje zmiany umowy

Tak

7.4.)Rodzaj i zakres zmian umowy oraz warunki ich wprowadzenia

1) Projektowane postanowienia umowy w sprawie zamówienia publicznego określone zostały we wzorze umowy stanowiącym załącznik do SWZ.
2) Zamawiający przewiduje możliwość zmian zawartej umowy - rodzaj i zakres zmian umowy oraz warunków ich wprowadzania znajduje się w projektowanych postanowieniach umowy zawartych w §9 wzoru umowy stanowiącym załącznik do SWZ.

7.5.)Zamawiający uwzględnił aspekty społeczne, środowiskowe, innowacyjne lub etykiety związane z realizacją zamówienia

Tak

7.6.)Zamawiający przewiduje następujące wymagania związane z realizacją zamówienia

w zakresie zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, w okolicznościach, o których mowa w art. 95 ustawy

8ProceduraSekcja 8
PunktPoleWartość
8.1.)Termin składania ofert

2026-05-22 11:00

8.2.)Miejsce składania ofert

Ofertę należy złożyć za pośrednictwem platformy zakupowej Logintrade dostępnej pod adresem: https://umopole.logintrade.net/zapytania_email,230184,aedbf28e5ca7de749c29499d87d65f2d.html Ofertę składa się w postaci elektronicznej, zgodnie z wymaganiami określonymi w ustawie Prawo zamówień publicznych oraz SWZ.

8.3.)Termin otwarcia ofert

2026-05-22 11:10

8.4.)Termin związania ofertą

do 2026-06-20

9Pozostałe informacjeSekcja 9

Zamawiający wykluczy z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego Wykonawcę, wobec którego zaistnieją przesłanki do wykluczenia, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (Dz. U. z 2024 poz. 507 t.j.)

Analiza rynku

Typowy budżet zamawiającego w tej kategorii CPV, podobne postępowania oraz historia zamawiającego i rynek lokalny.

Typowy budżet w tej kategorii CPV

45300000-0Roboty instalacyjne w budynkach
Wszystkie przetargi w tej kategorii
Mediana budżetu
259 805 zł
Próbka: 597 postępowań
Ostatnie 12 miesięcy
Środkowe 50% w przedziale
142 675 zł717 702 zł
Rozstęp międzykwartylowy
575 027 zł
Źródło próbki
CPV 45300000· dokładne dopasowanie (8 cyfr)
Dolny kwartyl
142 675 zł
Mediana
259 805 zł
Górny kwartyl
717 702 zł
Jak liczymy benchmark?

Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu: to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.

Dokumenty i komunikacja

Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.

Najczęstsze pytania o to ogłoszenie

Termin składania ofert upływa 22.05.2026, 11:00. Pamiętaj, że platformy składania ofert są obciążone w ostatnich godzinach — nie czekaj do samego końca.
Publiczne Liceum Ogólnokształcące nr II z Oddziałami Dwujęzycznymi im. Marii Konopnickiej w Opolu prowadzi postępowanie, a miejscem realizacji jest Opole.
Nie. Wadium nie jest wymagane w tym postępowaniu.
Ogłoszenie zostało oznaczone kodem CPV 45300000-0 (Roboty instalacyjne w budynkach). CPV (Common Procurement Vocabulary) to unijny słownik klasyfikacyjny, dzięki któremu możesz łatwo porównać to postępowanie z podobnymi zamówieniami w tej samej kategorii.
Pełne ogłoszenie jest dostępne w oficjalnym źródle (Biuletyn Zamówień Publicznych). Atlas Przetargów prezentuje treść zgodnie z dokumentem źródłowym wraz z linkiem do oryginału.