Budowa instalacji fotowoltaicznej dla budynku Dyrekcji oraz dla oczyszczalni ścieków Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach Górnych
Zamawiający Bieszczadzki Park Narodowy (Ustrzyki Górne, Podkarpackie) prowadził postępowanie „Budowa instalacji fotowoltaicznej dla budynku Dyrekcji oraz dla oczyszczalni ścieków…”. Termin składania ofert minął 17 października 2025, 10:00. Wadium: 5 000 zł.
- Zamawiający
- Bieszczadzki Park Narodowy
- Data publikacji
- opublikowano 1 października 2025
Oferty są oceniane
Termin minął 17 października 2025, 10:00.
Ogłoszenie o wyniku zwykle 30–46 dni po terminie.
Przypomnienia o terminie, zmiany i wynik mailem.
Najważniejsze
- Wartość zamówienia
- nie podano w ogłoszeniu · podobne zamówienia zwykle ok. 410 tys. zł netto
- Wadium
- 5 000 zł · jak wnieść wadium
- Kryteria oceny
- cena 60%, okres gwarancji 16%, ilość wykonanych robót 24%
- Tryb
- tryb podstawowy · bez negocjacji
- Konkurencja
- średnio 5 ofert w robotach budowlanych w podkarpackim · w 11% przetargów tylko jedna oferta (4 937 przetargów z 2 lat)
- Realizacja
- do 2025-11-28
Przebieg postępowania
1.10
Publikacja
17.10, 08:00
Składanie ofert
Podobne przetargi na maila
Nowe postępowania z tej branży w tym województwie i zmiany w nich, w dni robocze o 7:00. Bez rejestracji i hasła, rezygnacja jednym kliknięciem.
- Roboty budowlane
- woj. Podkarpackie
Ogłoszenie
Roboty budowlane · 2025/BZP 00451933 · z 1 października 2025 · oryginał w BZP ↗
1Zamawiający
14 pól
Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego
BIESZCZADZKI PARK NARODOWY
REGON 180792174
19
Ustrzyki Górne
38-713
podkarpackie
Polska
PL821 - Krośnieński
zamowienia@bdpn.pl
zamowienia@bdpn.pl
https://bdpn.gov.pl/
Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - inne państwowe i samorządowe osoby prawne utworzone na podstawie odrębnych ustaw w celu wykonywania zadań publicznych
Środowisko
2Informacje podstawowe
13 pól
Zamówienia publicznego
Nie
Budowa instalacji fotowoltaicznej dla budynku Dyrekcji oraz dla oczyszczalni ścieków Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach Górnych
ocds-148610-e7e5a74d-5ad3-4c56-b511-05255f546f17
2025/BZP 00451933
01
2025-10-01
Tak
2025/BZP 00018338/08/P
1.1.10 Termomodernizacja 5 ( pięciu) obiektów Bieszczadzkiego Parku Narodowego.
Nie
Nie
Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 1 ustawy
3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacja
9 pól
https://ezamowienia.gov.pl/mp-client/search/list/ocds-148610-e7e5a74d-5ad3-4c56-b511-05255f546f17
Nie
Tak
W postępowaniu o udzielenia zamówienia komunikacja między Zamawiającym a Wykonawcami odbywa się drogą elektroniczną przy użyciu:
- Platformy e-zamowienia https://ezamowienia.gov.pl
- poczty elektronicznej: zamowienia@bdpn.pl
Adres strony internetowej Zamawiającego: https://bdpn.gov.pl
1. W postępowaniu o udzielenie zamówienia komunikacja pomiędzy Zamawiającym a Wykonawcami w zakresie składania dokumentów, oświadczeń, wniosków (innych niż oferta i oświadczenia wskazane w Rozdziale VII pkt 1 SWZ) odbywa się elektronicznie za pośrednictwem:
a) dedykowanego formularza dostępnego na Platformie e-zamowienia, dostępnej pod adresem https://ezamowienia .gov.pl ( „Formularz do komunikacji”)- dokumenty elektroniczne jako załączniki
b) poczty elektronicznej na adres email: zamowienia@bdpn.pl
Zamawiający przekazuje dokumenty na adres poczty elektronicznej wskazany w Formularzu Ofertowym Wykonawcy, na co Wykonawca wyraża zgodę wskazując ten adres w ofercie i zobowiązuje się do utrzymywania jego funkcjonalności przez czas trwania postępowania. Domniemywa się, że dokumenty, oświadczenia i wnioski przekazane na adres poczty elektronicznej wskazany w Formularzu Ofertowym Wykonawcy zostały doręczone skutecznie, a Wykonawca zapoznał się z ich treścią.
2. Wymagania techniczne i organizacyjne wysyłania i odbierania dokumentów elektronicznych, elektronicznych kopii dokumentów i oświadczeń oraz informacji przekazywanych przy ich użyciu zostały opisane w „Instrukcji użytkowania systemu” https://ezamowienia.gov.pl/pl/instrukcje oraz w ”Regulaminie Platformy e-zamowienia”, dostępnym na stronie internetowej https://ezamowienia.gov.pl/pl/regulamin oraz informacje zamieszczone w zakładce „ Centrum pomocy”.
3. Maksymalny rozmiar plików przesyłanych za pośrednictwem Platformy e-zamowienia wynosi 150 Mb. Minimalne wymagania techniczne dotyczące sprzętu używanego w celu korzystania z Platformy e-zamowienia oraz wymagania dotyczące specyfikacji połączenia określa „Regulamin Platformy e-zamowienia”
4. Za datę przekazania oferty przyjmuje się datę jej przekazania na Platformę e-zamowienia, a za datę przekazania dokumentów elektronicznych, cyfrowych odwzorowań dokumentów oraz innych informacji przyjmuje się datę ich przekazania na Platformę e-zamowienia, a w przypadku przekazania tych dokumentów oraz informacji za pomocą poczty elektronicznej - datę potwierdzenia dostarczenia wiadomości zawierającej dokument/informację z serwera pocztowego Zamawiającego.
5. Sposób sporządzenia dokumentów elektronicznych musi być zgodny z wymogami określonymi w Rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dn. 30 grudnia 2020r w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie ( Dz.U. z 2020 r. poz. 2452 ze zm.) oraz Rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dn. 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy ( Dz.U. z 2020 r. poz. 2415 ze zm.)
Nie
Nie dotyczy
polski
1.Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o danych) (Dz. U. UE L119 z dnia 4 maja 2016 r., str. 1; zwanym dalej „RODO”) informujemy, że:
1)administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Bieszczadzki Park Narodowy z siedzibą w Ustrzykach Górnych 19 38-713 Lutowiska ;
2) kontakt z Inspektorem Ochrony Danych w Bieszczadzkim Parku Narodowym możliwy jest pod numerem tel. 13 4610610 lub adresem email dyrekcja@bdpn.pl,
3)Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c RODO w celu związanym z przedmiotowym postępowaniem o udzielenie zamówienia publicznego, prowadzonym w trybie przetargu nieograniczonego.
4)odbiorcami Pani/Pana danych osobowych będą osoby lub podmioty, którym udostępniona zostanie dokumentacja postępowania w oparciu o art. 74 ustawy P.Z.P.
5)Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane, zgodnie z art. 78 ust. 1 P.Z.P. przez okres 4 lat od dnia zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia, a jeżeli czas trwania umowy przekracza 4 lata, okres przechowywania obejmuje cały czas trwania umowy;
6)obowiązek podania przez Panią/Pana danych osobowych bezpośrednio Pani/Pana dotyczących jest wymogiem ustawowym określonym w przepisanych ustawy P.Z.P., związanym z udziałem w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego.
7)w odniesieniu do Pani/Pana danych osobowych decyzje nie będą podejmowane w sposób zautomatyzowany, stosownie do art. 22 RODO.
8)posiada Pani/Pan:
a)na podstawie art. 15 RODO prawo dostępu do danych osobowych Pani/Pana dotyczących (w przypadku, gdy skorzystanie z tego prawa wymagałoby po stronie administratora niewspółmiernie dużego wysiłku może zostać Pani/Pan zobowiązana do wskazania dodatkowych informacji mających na celu sprecyzowanie żądania, w szczególności podania nazwy lub daty postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu albo sprecyzowanie nazwy lub daty zakończonego postępowania o udzielenie zamówienia);
b)na podstawie art. 16 RODO prawo do sprostowania Pani/Pana danych osobowych (skorzystanie z prawa do sprostowania nie może skutkować zmianą wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego ani zmianą postanowień umowy w zakresie niezgodnym z ustawą PZP oraz nie może naruszać integralności protokołu oraz jego załączników);
c)na podstawie art. 18 RODO prawo żądania od administratora ograniczenia przetwarzania danych osobowych z zastrzeżeniem okresu trwania postępowania o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursu oraz przypadków, o których mowa w art. 18 ust. 2 RODO (prawo do ograniczenia przetwarzania nie ma zastosowania w odniesieniu do przechowywania, w celu zapewnienia korzystania ze środków ochrony prawnej lub w celu ochrony praw innej osoby fizycznej lub prawnej, lub z uwagi na ważne względy interesu publicznego Unii Europejskiej lub państwa członkowskiego);
d)prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych, gdy uzna Pani/Pan, że przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy RODO;
9)nie przysługuje Pani/Panu:
a)w związku z art. 17 ust. 3 lit. b, d lub e RODO prawo do usunięcia danych osobowych;
b)prawo do przenoszenia danych osobowych, o którym mowa w art. 20 RODO;
c)na podstawie art. 21 RODO prawo sprzeciwu, wobec przetwarzania danych osobowych, gdyż podstawą prawną przetwarzania Pani/Pana danych osobowych jest art. 6 ust. 1 lit. c RODO;
10)przysługuje Pani/Panu prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego na niezgodne z RODO przetwarzanie Pani/Pana danych osobowych przez administratora. Organem właściwym dla przedmiotowej skargi jest Urząd Ochrony Danych Osobowych, ul. Stawki 2, 00-193 Warszawa.
4Przedmiot zamówienia
25 pól
Nie
Zp.261.31.2025
Roboty budowlane
Nie
Nie
Nie
Przedmiotem zamówienia jest budowa instalacji fotowoltaicznej dla budynku Dyrekcji oraz dla oczyszczalni ścieków Bieszczadzkiego Parku Narodowego w Ustrzykach Górnych.
Lokalizacja inwestycji : powiat bieszczadzki, gmina Lutowiska, miejscowość Ustrzyki Górne , nr działek: 37/7, 37/9 oraz 37/10
45300000-0 - Roboty instalacyjne w budynkach
45310000-3 - Roboty instalacyjne elektryczne
45311000-0 - Roboty w zakresie okablowania oraz instalacji elektrycznych
45223000-6 - Roboty budowlane w zakresie konstrukcji
45315300-1 - Instalacje zasilania elektrycznego
45311200-2 - Roboty w zakresie instalacji elektrycznych
09332000-5 - Instalacje słoneczne
09331200-0 - Słoneczne moduły fotoelektryczne
Nie
do 2025-11-28
Nie
Nie
Procentowo
Punktowo
Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe
Cena
60
serwis posprzedażny, pomoc techniczna, warunki dostawy takich jak termin, sposób lub czas dostawy, oraz okresu realizacji.
Okres gwarancji
16
organizacja, kwalifikacje zawodowe i doświadczenie osób wyznaczonych do realizacji zamówienia
Ilość wykonanych robót
24
Nie
5Kwalifikacja wykonawców
4 pola
Nie
Tak
O zamówienie publiczne mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy:
- nie podlegają wykluczeniu na zasadach określonych w SWZ
oraz
- spełniający warunki, o których mowa w art. 112 ust. 2 ustawy Pzp tj.
1) zdolności do występowania w obrocie gospodarczym (zamawiający nie określa wymagań w tym zakresie);
2) uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej o ile wynika to z odrębnych przepisów (zamawiający nie określa wymagań w tym zakresie);
3) sytuacji ekonomicznej lub finansowej (zamawiający nie określa wymagań w tym zakresie);
4) zdolności technicznej lub zawodowej:
Wykonawca spełni warunek jeżeli wykaże, że:
a)W okresie ostatnich pięciu lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia jego działalności jest krótszy - w tym okresie, wykonał z należytą starannością co najmniej jedno (1) zamówienie na roboty budowlane lub usługi, które odpowiadają swoim rodzajem, zakresem i złożonością pracom stanowiącym przedmiot zamówienia tzn. wykonał co najmniej jedną ( 1 ) instalację fotowoltaiczną on-grid o mocy znamionowej minimum 20 kW
b) Dysponuje osobami, skierowanymi do realizacji zamówienia, w szczególności odpowiedzialnymi za wykonanie, kontrolę jakości i kierowanie robotami wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, uprawnień, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia publicznego, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami:
Za minimalny potencjał osobowy zamawiający uważa:
- minimum 2 osoby do realizacji zamówienia posiadające uprawnienia SEP ( ważne przez cały okres realizacji umowy) eksploatacyjne i dozorowe w odpowiednim zakresie przewidzianym dla inwestycji,
c)Dysponuje narzędziami i urządzeniami niezbędnymi do realizacji zamówienia wraz z informacją o podstawie dysponowania tymi zasobami
Za minimalny potencjał techniczny zamawiający uważa:
- 1 koparka
Tak
6Warunki zamówienia
7 pól
Nie
Nie
Tak
5 000,00 zł ( pięć tysięcy złotych) 2.Wadium wnosi się przed upływem terminu składania ofert , tj. do dnia 17.10.2025 r. do godziny 10:00 3.Wadium może być wnoszone w jednej lub kilku następujących formach: 1)pieniądzu; 2)gwarancjach bankowych; 3)gwarancjach ubezpieczeniowych; 4)poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2020 r. poz. 299). 4.Wadium w formie pieniądza wpłaca się przelewem na rachunek bankowy Zamawiającego: Bieszczadzki Park Narodowy, Ustrzyki Górne 19, 38-713 Lutowiska , konto: BGK O/Rzeszów 84 1130 1105 0005 2168 1320 0001. Na przelewie należy umieścić informację Wadium – Budowa instalacji fotowolticznej UWAGA: Za termin wniesienia wadium w formie pieniężnej zostanie przyjęty termin uznania rachunku Zamawiającego. 5.Wadium wnoszone w formie poręczeń lub gwarancji musi być złożone jako oryginał gwarancji lub poręczenia w postaci elektronicznej i spełniać co najmniej poniższe wymagania: 1) musi obejmować odpowiedzialność za wszystkie przypadki powodujące utratę wadium przez Wykonawcę określone w ustawie p.z.p. 2) z jej treści powinno jednoznacznej wynikać zobowiązanie gwaranta do zapłaty całej kwoty wadium; 3) powinno być nieodwołalne i bezwarunkowe oraz płatne na pierwsze żądanie; 4) termin obowiązywania poręczenia lub gwarancji nie może być krótszy niż termin związania ofertą (z zastrzeżeniem iż pierwszym dniem związania ofertą jest dzień składania ofert); 5) w treści poręczenia lub gwarancji powinna znaleźć się nazwa przedmiotowego postępowania; 6) beneficjentem poręczenia lub gwarancji jest: Bieszczadzki Park Narodowy 7) w przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (art. 58 p.z.p.), Zamawiający wymaga aby poręczenie lub gwarancja obejmowała swą treścią (tj. zobowiązanych z tytułu poręczenia lub gwarancji) wszystkich Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia lub aby z jej treści wynikało, że zabezpiecza ofertę Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia (konsorcjum); 6.Oferta wykonawcy, który nie wniesie wadium, wniesie wadium w sposób nieprawidłowy lub nie utrzyma wadium nieprzerwanie do upływu terminu związania ofertą lub złoży wniosek o zwrot wadium w przypadku, o którym mowa w art. 98 ust. 2 pkt 3 p.z.p. zostanie odrzucona (z art. 226 ust. 1 pkt 14 p.z.p.)
Tak
Wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku Wykonawcy ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu albo do reprezentowania i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Pełnomocnictwo winno być załączone do oferty
Zamawiający, w stosunku do Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, w odniesieniu do warunku dotyczącego zdolności technicznej lub zawodowej – dopuszcza łączne spełnianie warunku przez Wykonawców.
Oświadczenia i dokumenty potwierdzające brak podstaw do wykluczenia z postępowania składa każdy z Wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie.
Nie
7Projektowane postanowienia umowy
4 pola
Nie
Tak
Zamawiający dopuszcza możliwość dokonania zmian postanowień Umowy w stosunku do treści oferty, na podstawie, której dokonano wyboru Wykonawcy, w zakresie terminu realizacji przedmiotu Umowy, w przypadku:
a. wystąpienia okoliczności na które Strony Umowy nie miały wpływu, w tym warunki atmosferyczne i terenowe uniemożliwiające wykonanie prac; za obustronnym potwierdzeniem przez strony.
b. w przypadku działania osób trzecich, które skutkowałoby niemożnością prowadzenia działań
w celu terminowej lub prawidłowej realizacji Umowy;
c. zmiany powszechnie obowiązujących przepisów prawa w zakresie mającym wpływ na realizację przedmiotu umowy;
d. jeżeli przyczyny, z powodu których będzie zagrożone dotrzymanie terminu zakończenia robót będą następstwem okoliczności, za które odpowiedzialność ponosi Zamawiający,
w szczególności będą następstwem nieterminowego przekazania terenu budowy, konieczności zmian Dokumentacji technicznej w zakresie, w jakim ww. okoliczności miały lub będą mogły mieć wpływ na dotrzymanie terminu zakończenia robót,
e. gdy wystąpią: ciągłe opady deszczu lub śniegu albo wiatr, którego prędkość w porywach będzie przekraczała 60 kilometrów na godzinę, o czasie trwania dłuższym niż 5 kolejnych dni, uniemożliwiające prawidłowe wykonanie robót, w szczególności z powodu technologii realizacji prac określonej: Umową, normami lub innymi przepisami, wymagającej konkretnych warunków atmosferycznych, jeżeli konieczność wykonania prac w tym okresie nie jest następstwem okoliczności, za które Wykonawca ponosi odpowiedzialność,
f. gdy wystąpi konieczność wykonania robót zamiennych lub innych robót niezbędnych do wykonania przedmiotu Umowy ze względu na zasady wiedzy technicznej, oraz udzielenia zamówień dodatkowych, które wstrzymują lub opóźniają realizację przedmiotu Umowy,
g. koniecznością wykonania robót dodatkowych wpływających na termin wykonania robót objętych umową podstawową,
h. wprowadzenia robót zamiennych z powodu uzasadnionych zmian w zakresie sposobu wykonania przedmiotu umowy proponowanych przez Zamawiającego lub Wykonawcę, jeżeli zmiany te są korzystne dla Zamawiającego.
Oraz
Zamawiający dopuszcza wprowadzenie zmian w zakresie zmiany terminów płatności i terminów rozliczeń wynikające z wszelkich zmian wprowadzanych do umowy, o ile nie spowodują konieczności zapłaty odsetek lub zwiększenia ogólnej kwoty wynagrodzenia wykonawcy
Zamawiający przewiduje również możliwość wprowadzenia zmian w umowie na podstawie artykułu 455 pzp.
Nie
8Procedura
4 pola
2025-10-17 10:00
za pośrednictwem Platformy e-zamowienia
2025-10-17 10:30
30 dni
Analiza rynku
Typowa wartość takich zamówień, podobne postępowania, historia zamawiającego i rynek lokalny.
Typowa wartość takich zamówień
Połowa podobnych przetargów ma wartość netto poniżej 410 tys. zł
Podobne przetargi z ostatnich 12 miesięcy (20 ogłoszeń) miały zwykle wartość netto od 200 tys. zł do 1,4 mln zł.
Skąd te liczby?
Statystyki liczymy z wartości szacunkowej zamówienia, którą zamawiający podaje w ogłoszeniu. To kwota bez VAT (art. 28 Pzp) ustalona przed przetargiem, więc cena z umowy może się od niej różnić. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.
Dokładne kwartyle: dolny 201 254 zł, mediana 408 464 zł, górny 1 410 195 zł. Rozstęp międzykwartylowy: 1 208 941 zł.
Dopasowanie kodu CPV: dokładne dopasowanie (8 cyfr), CPV 45300000.
Ryzyko w tej branży
W robotach budowlanych nawet najtańsza oferta przekracza szacunek zamawiającego w co piątym przetargu
Zamawiający musi wtedy dołożyć pieniędzy albo unieważnić przetarg. We wszystkich branżach razem zdarza się to podobnie często: co szósty przetarg.
Skąd te liczby?
Liczymy części zamówień rozstrzygnięte w BZP w ostatnich 12 miesiącach: 26 010 w tej branży. Wartość zamówienia w ogłoszeniu o wyniku jest podana bez VAT (art. 28 Pzp), a ceny ofert z VAT, dlatego liczymy tylko przypadki, w których najtańsza oferta przekracza tę wartość o więcej niż 23%: takiej różnicy nie wyjaśnia sam podatek.
Dokładnie: 18,8% (przedział ufności 95%: 18,3–19,3%). Wszystkie branże razem: 16,1% z 160 493 części.
Gdy cena najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na zamówienie, zamawiający może tę kwotę zwiększyć albo unieważnia postępowanie (art. 255 pkt 3 Pzp).
Podobne przetargi
Ta sama branża, ostatni rok
Historia zamawiającego
Najnowsze postępowania tego podmiotu
Dokumenty i komunikacja
Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.
Platforma zakupowa
Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.
Widzisz błąd w danych? Zgłoś go · Rejestr poprawek · Dane dotyczą Ciebie? Jak przetwarzamy dane · Zgłoś sprostowanie, sprzeciw lub żądanie usunięcia