Zakup agregatów prądotwórczych w ramach Programu ochrony ludności i obrony cywilnej na lata 2025-2026
Zamawiający Gmina Łukta (Łukta, Warmińsko-Mazurskie) prowadził postępowanie „Zakup agregatów prądotwórczych w ramach Programu ochrony ludności i obrony cywilnej na…”. Termin składania ofert minął 14 października 2025, 9:00. Wadium: 2 000 zł.
- Zamawiający
- Gmina Łukta
- Miejsce
- Łukta, Warmińsko-Mazurskie, powiat Ostródzki
- Data publikacji
- opublikowano 1 października 2025
Oferty są oceniane
Termin minął 14 października 2025, 9:00.
Ogłoszenie o wyniku zwykle 14–43 dni po terminie.
Przypomnienia o terminie, zmiany i wynik mailem.
Najważniejsze
- Budżet
- nie podano w ogłoszeniu · podobne zamówienia zwykle ok. 300 tys. zł
- Wadium
- 2 000 zł
- Kryteria oceny
- cena 60%, okres gwarancji 40%
- Konkurencja
- średnio 4 oferty w elektrotechnice w warmińsko-mazurskim · w 29% przetargów tylko jedna oferta (195 przetargów z 2 lat)
- Realizacja
- 60 dni
Przebieg postępowania
1.10
Publikacja
7.10
14.10, 07:00
Składanie ofert
31.10
8.01
Zmiana z 7.10: termin składania ofert 10 października 2025 → 14 października 2025 (+4 dni); zmienione też: termin otwarcia ofert, termin związania ofertą. Ogłoszenie o zmianie 2025/BZP 00461800
Podobne przetargi na maila
Nowe postępowania z tej branży w tym województwie i zmiany w nich, w dni robocze o 7:00. Bez rejestracji i hasła, rezygnacja jednym kliknięciem.
- Elektrotechnika
- woj. Warmińsko-Mazurskie
Ogłoszenie
Dostawy · 2025/BZP 00450332 · z 1 października 2025 · oryginał w BZP ↗
1Zamawiający
15 pól
Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego
GMINA ŁUKTA
REGON 510743226
ul. Mazurska 2
Łukta
14-105
warmińsko-mazurskie
Polska
PL621 - Elbląski
896475070
896475070
palmowska@lukta.com.pl
bip.lukta.com.pl
Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - jednostka samorządu terytorialnego
Ogólne usługi publiczne
2Informacje podstawowe
11 pól
Zamówienia publicznego
Nie
Zakup agregatów prądotwórczych w ramach Programu ochrony ludności i obrony cywilnej na lata 2025-2026
ocds-148610-77a17aa8-437d-4abc-86c9-a86c0650f866
2025/BZP 00450332
01
2025-10-01
Nie
Nie
Nie
Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 2 ustawy
3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacja
9 pól
https://platformazakupowa.pl/transakcja/1184899
Nie
Tak
https://platformazakupowa.pl
1. Informacje dotyczące komunikacji za
pośrednictwem Platformy:
1) Wykonawca przystępując do postępowania o udzielenie zamówienia publicznego akceptuje warunki korzystania z
https://platformazakupowa.pl określone w Regulaminie zamieszczonym na stronie internetowej:
https://platformazakupowa.pl/strona/1-regulamin w zakładce „Regulamin" oraz uznaje go za wiążący,
2) zapoznał i stosuje się do Instrukcji składania ofert/wniosków dostępnej https://platformazakupowa.pl/strona/45-instrukcje
3) Zamawiający nie ponosi odpowiedzialności za złożenie oferty w sposób niezgodny z Instrukcją korzystania z
https://platformazakupowa.pl, w szczególności za sytuację, gdy zamawiający zapozna się z treścią oferty przed upływem terminu
składania ofert (np. złożenie oferty w zakładce „Wyślij wiadomość do zamawiającego”). Taka oferta zostanie uznana przez
Zamawiającego za ofertę handlową i nie będzie brana pod uwagę w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ nie został spełniony
obowiązek narzucony w art. 221 ustawy Pzp,
4) Zamawiający informuje, że instrukcje korzystania z platformazakupowa.pl dotyczące w szczególności logowania, składania
wniosków o wyjaśnienie treści SWZ, składania ofert oraz innych czynności podejmowanych w niniejszym postępowaniu przy użyciu
platformazakupowa.pl znajdują się w zakładce „Instrukcje dla Wykonawców" na stronie internetowej pod adresem:
https://platformazakupowa.pl/strona/45-instrukcje
5) plik załączony przez wykonawcę na Platformie i zapisany, nie jest widoczny dla Zamawiającego, ponieważ widnieje w systemie
jako zaszyfrowany. Możliwość otworzenia pliku dostępna jest dopiero po odszyfrowaniu przez Zamawiającego po upływie terminu
składania ofert;
6) oznaczenie czasu odbioru danych przez portal stanowi przypiętą do dokumentu elektronicznego datę oraz dokładny czas,
znajdującą się na potwierdzeniu,
7) numer telefonu infolinii technicznej oraz adres e-mail dotyczący Platformy: +Centrum Wsparcia Klienta (pon. - pt. 8:00-17:00) 22
101 02 02 -mail: cwk@platformazakupowa.pl
2. Korzystanie z platformy możliwe jest pod warunkiem spełnienia następujących minimalnych wymagań technicznych:
1) stały dostęp do sieci Internet o gwarantowanej przepustowości nie mniejszej niż 512 kb/s,
2) komputer klasy PC lub MAC o następującej konfiguracji: pamięć min. 2 GB Ram, procesor Intel IV 2 GHZ lub jego nowsza wersja,
jeden z systemów operacyjnych - MS Windows 7, Mac Os x 10 4, Linux, lub ich nowsze wersje,
3) zainstalowana dowolna przeglądarka internetowa, w przypadku Internet Explorer minimalnie wersja 10.0,
4) włączona obsługa JavaScript,
5) zainstalowany program Adobe Acrobat Reader lub inny obsługujący format plików .pdf,
6) Szyfrowanie na platformazakupowa.pl odbywa się za pomocą protokołu TLS 1.3.
7) Oznaczenie czasu odbioru danych przez platformę zakupową stanowi datę oraz dokładny czas (hh:mm:ss) generowany wg. czasu
lokalnego serwera synchronizowanego z zegarem Głównego Urzędu Miar.
8) Maksymalny rozmiar pojedynczych plików przesyłanych za pośrednictwem platformy wynosi 150 MB.
Za pośrednictwem Platformy można przesłać wiele pojedynczych plików lub plik skompresowany do archiwum (ZIP) zawierający
wiele pojedynczych plików.
9) Dopuszczalne formaty przesyłanych danych tj. plików o wielkości do 150 MB w formatach .png, .jpg, .jpeg, .gif, .doc, .docx, .xls,
.xlsx, .ppt, .pptx, .odt, .ods, .odp, .odf, .pdf, .7zip, txt,. ath, .xml, .dwg, .xades, .tar, .7z, .eml, .msg.
Nie
Nie dotyczy
polski
Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie
swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE
L 119 z 04.05.2016, str. 1), dalej “RODO”, informuje że:
1) administratorem Pani/Pana danych osobowych jest Gmina Łukta, ul. Mazurska 2, 14-105 Łukta, telefon i faks /89/647 50 70,
adres e-mail: lukta@lukta.com.pl
2) inspektorem ochrony danych osobowych w Urzędzie Gminy Łukta, ul. Mazurska 2, 14-105 Łukta jest Pani Kamila Piotrowska, email:
iodo@lukta.com.pl, tel. :89 6475070.
3) Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c RODO w celu związanym z postępowaniem o
udzielenie zamówienia publicznego oraz w celu zawarcia umowy.
4) odbiorcami Pani/Pana danych osobowych będą osoby lub podmioty, którym udostępniona zostanie dokumentacja postępowania
zgodnie z obowiązującymi przepisami.
5) Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane przez okres niezbędny do realizacji celów przetwarzania, nie krócej niż okres
wskazany w przepisach o archiwizacji, tj. ustawie z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach (tekst jednolity Dz. U. 2019 r. poz. 553 ze zm.);
6) posiada Pani/Pan:
a) na podstawie art. 15 RODO prawo dostępu do danych osobowych Pani/Pana dotyczących;
b) na podstawie art. 16 RODO prawo do sprostowania Pani/Pana danych osobowych;
c) na podstawie art. 18 RODO prawo żądania od administratora ograniczenia przetwarzania danych osobowych z zastrzeżeniem
przypadków, o których mowa w art. 18 ust. 2 RODO;
d) prawo do wniesienia skargi do Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych (na adres Urzędu Ochrony Danych Osobowych, ul.
Stawki 2, 00- 193 Warszawa), gdy uzna Pani/Pan, że przetwarzanie danych osobowych Pani/Pana dotyczących narusza przepisy
RODO;
7) w odniesieniu do Pani/Pana danych osobowych decyzje nie będą podejmowane w sposób zautomatyzowany, stosowanie do art. 22 RODO.
4Przedmiot zamówienia
21 pól
Nie
GT.271.7.2025
Dostawy
Nie
Nie
Nie
1) agregatu prądotwórczego stacjonarnego na potrzeby Stacji Uzdatniania wody w Łukcie o mocy 120 kW, 2) agregatu prądotwórczego mobilnego na potrzeby Hydrofornii w Gucinie oraz Urzędu Gminy Łukta o mocy 80 kW. 2. Przedmiot zamówienia został szczegółowo opisany w załączniku nr 1 do SWZ tabela – Specyfikacja techniczna. 3. Warunki realizacji przedmiotu zamówienia zostały zawarte w Projekcie Umowy. 4. Na zrealizowany przedmiot umowy wykonawca sam określa okres gwarancji przy uwzględnieniu minimum 24 wymaganego miesięcznego okresu gwarancji za wady urządzenia z limitem 2000 motogodzin, liczony od dnia podpisania protokołu odbioru bez zastrzeżeń. Okres gwarancji wykonawca proponuje w formularzu ofertowym stanowiącym załącznik nr 1 do SWZ, zgodnie z ustaleniami w rozdz. XVI (opis kryteriów oceny ofert). 5. Brak podania w załączniku nr 1 do SWZ w tabeli marka, model/typ oferowanego urządzenia spowoduje odrzucenie oferty na podstawie art. 226 ust.1 pkt 5 ustawy Pzp. Wymagane dane są wskazane w formularzu ofertowym (załącznik nr 1 do SWZ) tabela – Specyfikacja techniczna. 6. Zamawiający nie określa w opisie przedmiotu zamówienia żadnych wymagań dotyczących zatrudnienia przez Wykonawcę lub Podwykonawcę na podstawie umowy o pracę osób wykonujących wskazane przez Zamawiającego czynności w zakresie realizacji zamówienia w sposób określony w art. 22 §1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, gdyż przedmiotem zamówienia jest dostawa. 7. Zamawiający żąda wskazania przez Wykonawcę części zamówienia, których wykonanie zamierza powierzyć podwykonawcom i podania przez Wykonawcę firm podwykonawców. 8. Urządzenie musi być fabrycznie nowe. Pod pojęciem „fabrycznie nowe” zamawiający rozumie urządzenie wykonane z nowych elementów, bez śladów uszkodzenia, nie poleasingowy (zgodnie ze słownikiem PWN oznacza - dopiero co zrobiony, nie używany, nie zniszczony, niedawno nabyty, świeżo powstały, nie refabrykowany). 9. Zamawiający realizuje przedmiot zamówienia w związku ze złożonym wnioskiem o dotację na dofinansowanie zadań własnych z zakresu ochrony ludności i obrony cywilnej. Zamawiający przewiduje możliwość unieważnienia postępowanie o udzielenie niniejszego zamówienia, jeżeli środki publiczne, które zamawiający zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia, nie zostaną mu przyznane. Planowany termin otrzymania dotacji to październik 2025 r.
31122000-7 - Jednostki prądotwórcze
Nie
60 dni
Nie
Nie
Zamawiający jako najkorzystniejszą, wybierze ofertę, która uzyska największą łączną punktację w kryteriach oceny ofert.
Procentowo
Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe
Cena
60,00
inne.
Okres gwarancji
40,00
Nie
5Kwalifikacja wykonawców
9 pól
Tak
Art. 109 ust. 1 pkt 4
Tak
1. O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy nie podlegają wykluczeniu na zasadach określonych w §
VIII SWZ, oraz spełniają określone przez Zamawiającego warunki udziału w postępowaniu.
2. O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki dotyczące:
1) zdolności do występowania w obrocie gospodarczym: Zamawiający nie stawia warunku w powyższym zakresie.
2) uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów:
Zamawiający nie stawia warunku w powyższym zakresie.
3) sytuacji ekonomicznej lub finansowej: Zamawiający nie stawia warunku w powyższym zakresie.
4) zdolności technicznej lub zawodowej. Wykonawca spełni warunek, jeżeli wykaże, że:
4.1) doświadczenie zawodowe: Zamawiający nie wyznacza szczegółowego warunku w tym zakresie;
4.2) kadra techniczna: Zamawiający nie stawia warunku w powyższym zakresie;
4.3) potencjał techniczny: Zamawiający nie wyznacza szczegółowego warunku w tym zakresie.
3. Poleganie na zasobach innych podmiotów - nie dotyczy.
Tak
a) oświadczenie wykonawcy,
w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp, o braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej, w rozumieniu ustawy z dnia 16
lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1076), z innym wykonawcą, który złożył odrębną ofertę,
ofertę częściową lub wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, albo oświadczenia o przynależności do tej samej grupy
kapitałowej wraz z dokumentami lub informacjami potwierdzającymi przygotowanie oferty, oferty częściowej lub wniosku o
dopuszczenie do udziału w postępowaniu niezależnie od innego wykonawcy należącego do tej samej grupy kapitałowej - załącznik
nr 3 do SWZ;
b) odpis lub informacja z Krajowego Rejestru Sądowego lub z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w
zakresie art. 109 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, sporządzonych nie wcześniej niż 3 miesiące przed jej złożeniem, jeżeli odrębne przepisy
wymagają wpisu do rejestru lub ewidencji;
c) Jeżeli Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zamiast dokumentu, o
którym mowa w ust. 4 pkt 1 lit. b, składa dokument lub dokumenty wystawione w kraju, w którym wykonawca ma siedzibę lub
miejsce zamieszkania, potwierdzające odpowiednio, że nie otwarto jego likwidacji ani nie ogłoszono upadłości. Dokument, o którym
mowa powyżej, powinien być wystawiony nie wcześniej niż 3 miesiące ich złożeniem .
d) Jeżeli w kraju, w którym Wykonawca ma siedzibę lub miejsce zamieszkania, nie wydaje się dokumentów,
o których mowa w ust. 4 pkt 1 lit. b, zastępuje się je w całości dokumentem zawierającym odpowiednio oświadczenie Wykonawcy, ze
wskazaniem osoby albo osób uprawnionych do jego reprezentacji, złożone przed notariuszem lub przed organem sądowym, administracyjnym albo organem samorządu zawodowego lub gospodarczego właściwym ze względu na siedzibę lub miejsce
zamieszkania Wykonawcy . Termin, o którym mowa w ust. 5 stosuje się odpowiednio.
nie dotyczy
Nie
a) jeżeli w imieniu wykonawcy działa osoba, której umocowanie do jego reprezentowania nie wynika z dokumentów, o których mowa w pkt 6, wykonawca, który składa ofertę za pośrednictwem pełnomocnika, powinien dołączyć do oferty dokument pełnomocnictwa obejmujący swym zakresem umocowanie do złożenia oferty lub do złożenia oferty i podpisania umowy, b) zapis pkt 2 lit. a stosuje się odpowiednio do osoby działającej w imieniu wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego c) W przypadku wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia wykonawcy zobowiązani są do ustanowienia pełnomocnika. Dokument pełnomocnictwa, z treści którego będzie wynikało umocowanie do reprezentowania w postępowaniu o udzielenie zamówienia tych wykonawców należy załączyć do oferty. Pełnomocnictwo powinno być załączone do oferty i powinno zawierać w szczególności wskazanie: - postępowania o zamówienie publiczne, którego dotyczy, - wszystkich wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia wymienionych z nazwy z określeniem adresu siedziby, - ustanowionego pełnomocnika oraz zakresu jego umocowania 3) odpis lub informację z Krajowego Rejestru Sądowego, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub innego właściwego rejestru w celu potwierdzenia, że osoba działająca w imieniu wykonawcy jest umocowana do jego reprezentowania : a) wykonawca nie jest zobowiązany do złożenia dokumentów, o których mowa w pkt 6, jeżeli zamawiający może je uzyskać za pomocą bezpłatnych i ogólnodostępnych baz danych, o ile wykonawca wskazał dane umożliwiające dostęp do tych dokumentów.
6Warunki zamówienia
7 pól
Nie
Nie
Tak
2 000,00 zł. 2. Wadium musi obejmować pełen okres związania ofertą zgodnie z §XIII ust.1 SWZ. 3. Wadium może być wniesione w jednej lub kilku formach wskazanych w art. 97 ust. 7 ustawy Pzp, tj. 1) pieniądzu; 2) gwarancjach bankowych; 3) gwarancjach ubezpieczeniowych; 4) poręczeniach udzielanych przez podmioty, o których mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 310, 836 i 1572). 4. Wadium wnoszone w pieniądzu należy wpłacić przelewem na rachunek bankowy Banku Pocztowego nr 71 1320 1478 3130 1907 2000 0005. Wadium musi wpłynąć na wskazany rachunek bankowy zamawiającego najpóźniej przed upływem terminu składania ofert (decyduje data wpływu na rachunek bankowy zamawiającego). 5. Jeżeli wadium jest wnoszone w formie gwarancji lub poręczenia, o których mowa w ust. 3 pkt 2-4, wykonawca przekazuje Zamawiającemu oryginał gwarancji lub poręczenia, w postaci elektronicznej podpisanej kwalifikowanym podpisem elektronicznym przez wystawcę dokumentu i powinno zawierać następujące elementy: 1) nazwę dającego zlecenie (wykonawcy), beneficjenta gwarancji (zamawiającego), gwaranta/poręczyciela oraz wskazanie ich siedzib. Beneficjentem wskazanym w gwarancji lub poręczeniu musi być Gmina Łukta, ul. Mazurska 2, 14-105 Łukta, 2) musi wskazywać nazwę postępowania, 3) określenie wierzytelności, która ma być zabezpieczona gwarancją/poręczeniem, 4) kwotę gwarancji/poręczenia, 5) termin ważności gwarancji/poręczenia, 6) musi zawierać stwierdzenie, że gwarant lub poręczyciel zobowiązuje się nieodwołalnie i bezwarunkowo pokryć wszelkie zobowiązania wykonawcy wobec Zamawiającego wynikające z zapisów SWZ dotyczące wadium, do wysokości gwarantowanej kwoty, na pierwsze żądanie Zamawiającego przedstawione gwarantowi w formie pisemnej, 7) nie może wprowadzać żadnych dodatkowych warunków, od spełnienia których zależy spełnienie świadczeń z tytułu udzielonej gwarancji lub poręczenia, 8) zobowiązanie gwaranta do zapłacenia kwoty gwarancji/poręczenia bezwarunkowo, na pierwsze pisemne żądanie zamawiającego, w sytuacjach określonych w art. 98 ust. 6 ustawy Pzp.
Nie
Zgodnie z art. 58 ust. 5 uPzp przepisy dotyczące wykonawcy stosuje się odpowiednio do wykonawców wspólnie ubiegających o udzielenie zamówienia. Pozostałe wymagania dotyczące wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia określono w SWZ.
Tak
7Projektowane postanowienia umowy
4 pola
Nie
Tak
Rodzaj i zakres zmian umowy oraz warunki ich wprowadzania określono we wzorze umowy (załącznik nr 4 do SWZ).
Nie
8Procedura
5 pól
2025-10-10 09:00
https://platformazakupowa.pl
2025-10-10 09:05
do 2025-11-08
Tak
Analiza rynku
Typowy budżet takich zamówień, podobne postępowania, historia zamawiającego i rynek lokalny.
Typowy budżet takich zamówień
Połowa podobnych przetargów ma budżet poniżej 300 tys. zł
Podobne przetargi z ostatnich 12 miesięcy (79 ogłoszeń) miały zwykle budżet od 170 tys. zł do 520 tys. zł.
Skąd te liczby?
Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu: to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.
Dokładne kwartyle: dolny 169 814 zł, mediana 303 803 zł, górny 524 228 zł. Rozstęp międzykwartylowy: 354 414 zł.
Dopasowanie kodu CPV: dokładne dopasowanie (8 cyfr), CPV 31122000.
Ryzyko w tej branży
W elektrotechnice nawet najtańsza oferta przekracza budżet w co trzecim przetargu
Zamawiający musi wtedy dołożyć pieniędzy albo unieważnić przetarg. To częściej niż średnio we wszystkich branżach (co szósty przetarg).
Skąd te liczby?
Liczymy części zamówień rozstrzygnięte w BZP w ostatnich 12 miesiącach: 2 901 w tej branży. Budżet w ogłoszeniu o wyniku jest podany bez VAT (art. 28 Pzp), a ceny ofert z VAT, dlatego liczymy tylko przypadki, w których najtańsza oferta przekracza budżet o więcej niż 23%: takiej różnicy nie wyjaśnia sam podatek.
Dokładnie: 32,6% (przedział ufności 95%: 30,9–34,3%). Wszystkie branże razem: 16,2% z 163 316 części.
Gdy cena najkorzystniejszej oferty przewyższa kwotę, którą zamawiający zamierza przeznaczyć na zamówienie, zamawiający może tę kwotę zwiększyć albo unieważnia postępowanie (art. 255 pkt 3 Pzp).
Podobne przetargi
Ta sama branża, ostatni rok
Historia zamawiającego
Najnowsze postępowania tego podmiotu
Dokumenty i komunikacja
Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.
Platforma zakupowa
Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.
Kontakt i komunikacja
Widzisz błąd w danych? Zgłoś go · Rejestr poprawek · Dane dotyczą Ciebie? Jak przetwarzamy dane · Zgłoś sprostowanie, sprzeciw lub żądanie usunięcia