Prace konserwatorskie przy zabytkowej Kolumnie Maryjnej na Rynku w Oleśnie

I. Elementy kamienne (kolumna, cokół i podest ze stopami, figura Marii wraz z podstawą): 1. Wstępne wzmocnienie osłabionych fragmentów kamienia przy zastosowaniu środka opartego na estrach etylowych kwasu krzemowego do piaskowca. Zabieg należy powtórzyć w zlokalizowanych miejscach osłabionych, po usunięciu zanieczyszczeń. 2. Próba konsolidacji zachowanych powierzchni pozłoty poprzez impregnację żywicą metakrylową oraz iniekcje i podklejenia spękań i otwartych rozwarstwień żywicą akrylową. Powtórzenie zabiegu po usunięciu zanieczyszczeń. 3. Usunięcie porostu mikroorganizmów połączone z zabiegiem dezynfekcji preparatem bez aktywnego chloru. 4. Odczyszczenie powierzchni kamienia metodą hydrodynamiczną z regulowanym ciśnieniem i temperaturą wody. Zabieg należy wspomagać użyciem środków powierzchniowo-czynnych, a w przypadku miejscowych trwalszych zabrudzeń lekko kwaśnym preparatem. 5. Pogłębienie lub wykucie mechaniczne - w miejscach widocznych destruktów wtórnych kitów i spoin. Przedmuchanie sprężonym powietrzem otwartych szczelin, przeczyszczenie odsłoniętych powierzchni. 6. Odsolenie kamienia – metodą swobodnej migracji soli do rozszerzonego środowiska poprzez okłady z pulpy papierniczej w wodzie demineralizowanej lub z użyciem gotowych kompresów o wysokiej zdolności sorpcyjnej. 7. Ustabilizowanie konstrukcyjne trzonu kolumny poprzez wypełnienie pęknięć i zarysowań przy użyciu chemoutwardzalnych tworzyw o niskiej lepkości. Dodatkowo dla wzmocnienia klejonych miejsc można zastosować połączenia ze stali niekorodującej ukrytej w konstrukcji. 8. Sklejenie mniejszych rys i pęknięć w strukturze kamienia, w tym miejsc łączenia zachowanych elementów rekonstruowanych. Zastosowanie płynnej żywicy lub dyspersji akrylowej. 9. Uzupełnienia i retusze ubytków formy rzeźbiarskiej i detalu kamienia. 10. Uzupełnienie spoin między elementami kolumny - zastosowanie zaprawy w odmianie miękkiej oraz do wykruszonych fug między stopniami podestu. 11. Wykonanie scaleń barwnych dla ujednolicenia zróżnicowanych kolorystycznie powierzchni uzupełnień - półprzezroczystymi farbami, przeznaczonymi na podłoża mineralne, z możliwością regulacji natężenia krycia. 12. Zagruntowanie obszarów narażonych zwiększonym zazielenieniem (szczególnie – rzeźba z podstawą, baza kolumny, gzyms i baza czworobocznego cokołu, stopnie podestu), środkiem bakterio-, grzybo- i glonobójczym, z profilaktycznym tworzeniem zasobów substancji czynnej. 13. Zabezpieczenie powierzchni kamiennych na drodze hydrofobizującej impregnacji roztworem silanowym. 14. Wykonanie pozłoceń: a) rzeźba – atrybuty:  skorodowane skrzydła smoka należy odrdzewić chemicznie kwasem fosforowym lub delikatnie oczyścić strumieniowo, najlepiej urządzeniem protetycznym z granulatem krzemianu aluminium w zakresie 25μ - 150μ,  aktywne zabezpieczenie odsłoniętego metalu poprzez nałożenie preparatu antykorozyjnego zawierającego fosforan cynku,  miejsca pojawiającej się korozji na pozostałych elementach należy odsłonić, oczyścić i zabezpieczyć stabilizującym roztworem taninowym,  nałożenie warstwy powłoki olejnej pod złoto – uzupełniająco w miejsca ubytków,  nałożenie złota płatkowego – uzupełniająco (po ocenie in situ),  zabezpieczenie powierzchni warstwy pozłoty, b) detal kamienny – miejsca ubytków pozłoty:  odpowiednie przygotowanie warstwy podkładowej – nałożenie na odsłonięte powierzchnie kilku warstw żywicy metakrylowej, rozpuszczonej do odpowiedniej konsystencji w mieszaninie rozpuszczalników;  nałożenie warstwy powłoki olejnej,  nałożenie złota płatkowego,  zabezpieczenie powierzchni warstwy pozłoty. II. Postument (murowany, tynkowany): 1. Usunięcie porostu mikroorganizmów połączone z zabiegiem dezynfekcji. Zabieg powtórzyć po usunięciu nawarstwień zanieczyszczeń i odkuciu zapraw. 2. Odkucie tynku w pasie cokołowym do warstwy cegły (ok. 60 cm wys.) oraz usunięcie zdestruowanej powłoki cienkowarstwowej wyrównującej pozostałe powierzchnie. 3. Odsolenie odsłoniętej cegły kompresami sorpcyjnymi. 4. Wzmocnienie strukturalne partii osłabionych cegieł gruntującym roztworem krzemianowym. 5. Iniekcja wgłębnych spękań w strukturze cegły i „głuchych” odspojeń zachowanego tynku, poprzez aplikację płynnej suspensji hydraulicznej o cechach wzmacniających i podwyższających nośność. 6. Nałożenie w pasie cokołowym (na odsłonięte wątki ceglane) paroprzepuszczlnego tynku renowacyjnego z normą WTA, hydrofobizującego pory, przeznaczonego na zawilgocone i zasolone podłoża. 7. Przeszpachlowanie wypraw mineralnych postumentu w celu ujednolicenia powierzchni z jednoczesnym wypełnieniem rys i mikrospękań zaprawą cienkowarstwową z dodatkiem mikrowłókien. 8. Nałożenie laserunkowej, paroprzepuszczalnej powłoki scalającej (nawiązującej do koloru piaskowca) z odpowiednim gruntem. 9. Zagruntowanie obszarów narażonych zwiększonym zazielenieniem (szczególnie przy górnym okapie oraz w pasie cokołu), środkiem bakterio-, grzybo- i glonobójczym, z profilaktycznym tworzeniem zasobów substancji czynnej. 10. Dodatkowe zabezpieczenie płaskich powierzchni poprzez pokrycie bezbarwną powłoką renowacyjną – paroprzepuszczalną, hydrofobową - chroniącą przed bezpośrednimi warunkami atmosferycznymi, z jednoczesnym zabezpieczeniem przed atakami pleśni i glonów. III. Ogrodzenie: Przęsła metalowe 1. Oczyszczenie mechaniczne miejsc z widoczną śladową korozją przy łączeniach montażowych. Zabezpieczenie konwersyjne aktywnym środkiem taninowym. Założenie warstwy podkładowej z zawartością cynku. 2. Delikatne usunięcie lokalnych złuszczeń farby bez nie-naruszenia podkładowej warstwy ocynku z użyciem miękkich szczotek. Oczyszczenie całej powierzchni z luźnych zanieczyszczeń. 3. Po odtłuszczeniu powierzchni pomalowanie ręczne przęseł ogrodzenia w odpowiedniej farbie w kolorze czarnym matowym. Słupy granitowe 4. Oczyszczenie hydrodynamiczne z użyciem łagodnych środków powierzchniowo-czynnych. W przypadku mocniejszych zabrudzeń zastosowanie roztworu kwasu fluorowodorowego – max. 4%. 5. Weryfikacja wtórnych kitów pod kątem stanu zachowania techniczno-estetycznego po oczyszczeniu. W miarę możliwości próba scalenia kolorystycznego zachowanych uzupełnień z użyciem pigmentów mineralnych na spoiwie metakrylowym. 6. W przypadku koniecznych uzupełnień dobrać odpowiedni rodzaj, frakcję i kolor kruszywa w dobrej jakości spoiwie hydraulicznym. Powierzchnię opracować fakturalnie w sposób imitatorski. 7. Końcowa impregnacja kamienia środkiem olejo- i hydrofobowym. Uwagi końcowe programu konserwatorskiego:  Warunkiem dobrego i trwałego efektu przeprowadzonych zabiegów jest bardzo staranne ich wykonanie i bezwzględne przestrzeganie konserwatorskich rygorów technologicznych, w tym informacji zawartych w kartach technicznych użytych produktów systemowych.  Stosowane podczas prac wyroby powinny być wysokiej jakości - przeznaczone do prac na obiektach zabytkowych. Przy użyciu gotowych produktów systemowych, należy kierować się wieloletnim doświadczeniem wybranych firm w produkcji materiałów dedykowanych do tego rodzaju prac renowacyjnych. 3. Zamawiający nie dopuszcza składania ofert częściowych. 4. Powody niedokonania podziału na części: Podział przedmiotowego zamówienia na części powodowałby nieproporcjonalnie duże trudności z koordynacją i organizacją działań różnych wykonawców realizujących poszczególny zakres zamówienia, co mogłoby istotnie zagrozić prawidłowemu wykonaniu całego zamówienia. Zakres i specyfika zamówienia uzasadnia udzielenie zamówienia jednemu wykonawcy, który przyjmie na siebie odpowiedzialność i ryzyko za całe zamówienie. Dokonanie podziału zamówienia na części stanowiłoby utrudnienie dla efektywnego wydatkowania środków i terminowej realizacji zamówienia. 5. Szczegółowy opis oraz sposób realizacji zamówienia określa dokumentacja projektowa stanowiąca załącznik do SWZ.