ZakończoneBZPOgłoszenie o zamówieniu
Ogłoszenie

Budowa sieci wodociągowej w Motyczu

Zamawiający Gmina Konopnica (Motycz, Lubelskie) prowadził postępowanie „Budowa sieci wodociągowej w Motyczu”. Termin składania ofert minął 25 sierpnia 2022, 09:00. Wadium: 8000 zł.

Otwórz na BZP
Zamawiający: Gmina KonopnicaMotycz, Lubelskie (powiat Lubelski →)opublikowano 10 sierpnia 2022
Planowany budżet (wartość szacunkowa)
Nie podanoMediana planowanego budżetu w kategorii: 343 000 zł
Wadium
8000 zł
Termin składania ofert
25 sierpnia 2022, 09:00
Zakończone
Konkurencyjność
~5,3 ofert
wysoka
W takich przetargach zwykle startuje sporo firm.
w podobnych postępowaniach (ta branża i region)
Kryteria oceny ofert
Cena60%Okres gwarancji40%

Przebieg postępowania

3 wpisy

Kluczowe informacje

Podsumowanie
  • 1

    KryteriaKryteria oceny ofert: Cena 60%, Okres gwarancji 40%.

  • 2

    ZakresPrzedmiot zamówienia: Budowa sieci wodociągowej w Motyczu.

  • 3

    RyzykoWadium: 8 000,00 zł.

Na podstawie ogłoszenia · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem

Alert e-mail

Podobne przetargi na maila

Nowe postępowania z tej kategorii w tym województwie, codziennie rano. Bez konta, rezygnacja jednym kliknięciem.

  • Roboty budowlane (CPV 45)
  • woj. Lubelskie
Przejdź do nawigacji sekcji

Ogłoszenie

Pełna treść ogłoszenia podzielona na sekcje. Użyj wyszukiwania lub nawigacji do szybkiego przejścia.

Sekcje ogłoszenia
Sekcja 1

Zamawiający

PunktPoleWartość
1.1.)Rola zamawiającego

Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego

1.2.)Nazwa zamawiającego

Gmina Konopnica

1.4)Krajowy Numer Identyfikacyjny

REGON 431019678

1.5)Adres zamawiającego
1.5.1.)Ulica

Kozubszczyzna 127A

1.5.2.)Miejscowość

Motycz

1.5.3.)Kod pocztowy

21-030

1.5.4.)Województwo

lubelskie

1.5.5.)Kraj

Polska

1.5.6.)Lokalizacja NUTS 3

PL814 - Lubelski

1.5.9.)Adres poczty elektronicznej

sekretariat@konopnica.eu

1.5.10.)Adres strony internetowej zamawiającego

www.konopnica.eu

1.6.)Rodzaj zamawiającego

Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - jednostka samorządu terytorialnego

1.7.)Przedmiot działalności zamawiającego

Ogólne usługi publiczne

Sekcja 2

Informacje podstawowe

PunktPoleWartość
2.1.)Ogłoszenie dotyczy

Zamówienia publicznego

2.2.)Ogłoszenie dotyczy usług społecznych i innych szczególnych usług

Nie

2.3.)Nazwa zamówienia albo umowy ramowej

Budowa sieci wodociągowej w Motyczu

2.4.)Identyfikator postępowania

ocds-148610-0920f557-1892-11ed-b950-8227d40187e8

2.5.)Numer ogłoszenia

2022/BZP 00300167

2.6.)Wersja ogłoszenia

01

2.7.)Data ogłoszenia

2022-08-10

2.8.)Zamówienie albo umowa ramowa zostały ujęte w planie postępowań

Tak

2.9.)Numer planu postępowań w BZP

2022/BZP 00024390/06/P

2.10.)Identyfikator pozycji planu postępowań

1.1.2 Budowa sieci wodociągowej w Motyczu

2.11.)O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy, o których mowa w art. 94 ustawy

Nie

2.14.)Czy zamówienie albo umowa ramowa dotyczy projektu lub programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Nie

2.16.)Tryb udzielenia zamówienia wraz z podstawą prawną

Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 1 ustawy

Sekcja 3

Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacja

PunktPoleWartość
3.1.)Adres strony internetowej prowadzonego postępowania

https://pzp.konopnica.eu

3.2.)Zamawiający zastrzega dostęp do dokumentów zamówienia

Nie

3.4.)Wykonawcy zobowiązani są do składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, oświadczeń oraz innych dokumentów wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

Tak

3.5.)Informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których zamawiający będzie komunikował się z wykonawcami - adres strony internetowej

https://pzp.konopnica.eu

3.6.)Wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące korespondencji elektronicznej

1. Komunikacja w postępowaniu o udzielenie zamówienia i w konkursie, w tym składanie ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu lub konkursie, wymiana informacji oraz przekazywanie dokumentów lub oświadczeń między zamawiającym a wykonawcą, z uwzględnieniem wyjątków określonych w ustawie p.z.p., odbywa się przy użyciu środków komunikacji elektronicznej.
2. Ofertę, oświadczenia, o których mowa w art. 125 ust. 1 pzp. Podmiotowe środki dowodowe, pełnomocnictwa, zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby sporządza się w postaci elektronicznej, w ogólnie dostępnych formatach danych, w szczególności w formatach .txt, .rtf, .pdf, .doc, .docx, odt. Ofertę, a także oświadczenia o których mowa w rozdziale X ust. 2 SWZ składa się pod rygorem nieważności, w formie elektronicznej opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym lub w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.
3. Komunikacja między Zamawiającym a Wykonawcami odbywa się przy użyciu Platformy Zamówień Publicznych ZETOPZP: https://pzp.konopnica.eu. Dopuszczalną formą kontaktu (oprócz złożenia oferty) jest e-mail sekretariat@konopnica.eu.
4. Korzystanie z Platformy jest bezpłatne.
Szczegółowe informacje: Rozdział XI SWZ

3.8.)Zamawiający wymaga sporządzenia i przedstawienia ofert przy użyciu narzędzi elektronicznego modelowania danych budowlanych lub innych podobnych narzędzi, które nie są ogólnie dostępne

Nie

3.12.)Oferta - katalog elektroniczny

Nie dotyczy

3.14.)Języki, w jakich mogą być sporządzane dokumenty składane w postępowaniu

polski

3.15.)RODO (obowiązek informacyjny)

Zgodnie z art. 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1), dalej „RODO”, informuję, że:
1. Administratorem Pana/Pani danych osobowych jest Wójt Gminy Konopnica z siedzibą w Kozubszczyzna 127A 21-030 Motycz, tel. 815031081, adres e-mail: sekretariat@konopnica.eu
2. Inspektorem Ochrony Danych jest Jarosław Czerw, adres e-mail iod@konopnica.eu, adres do korespondencji: Kozubszczyzna 127A, 21-030 Motycz
3. Pani/Pana dane osobowe przetwarzane będą na podstawie art. 6 ust. 1 lit. c RODO w celu związanym z postępowaniem o udzielenie niniejszego zamówienia publicznego
4. odbiorcami Pani/Pana danych osobowych będą osoby lub podmioty, którym udostępniona zostanie dokumentacja postępowania w oparciu o art. 74 ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1129 ), dalej „ustawa Pzp”;
5. Pani/Pana dane osobowe będą przechowywane, zgodnie z art. 78 ustawy Pzp, przez okres 4 lat od dnia zakończenia postępowania o udzielenie zamówienia, a jeżeli czas trwania umowy przekracza 4 lata, okres przechowywania obejmuje cały czas trwania umowy;
6. obowiązek podania przez Panią/Pana danych osobowych bezpośrednio Pani/Pana dotyczących jest wymogiem ustawowym określonym w przepisach ustawy Pzp, związanym z udziałem w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego; konsekwencje niepodania określonych danych wynikają z ustawy Pzp;
7. w odniesieniu do Pani/Pana danych osobowych decyzje nie będą podejmowane w sposób zautomatyzowany, stosowanie do art. 22 RODO;
Szczegółowe informacje: Rozdział III SWZ

Sekcja 4

Przedmiot zamówienia

PunktPoleWartość
4.1.)Informacje ogólne odnoszące się do przedmiotu zamówienia
4.1.1.)Przed wszczęciem postępowania przeprowadzono konsultacje rynkowe

Nie

4.1.2.)Numer referencyjny

IPP.271.23.2022

4.1.3.)Rodzaj zamówienia

Roboty budowlane

4.1.4.)Zamawiający udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania

Nie

4.1.8.)Możliwe jest składanie ofert częściowych

Nie

4.1.13.)Zamawiający uwzględnia aspekty społeczne, środowiskowe lub etykiety w opisie przedmiotu zamówienia

Nie

4.2.Informacje szczegółowe odnoszące się do przedmiotu zamówienia
4.2.2.)Krótki opis przedmiotu zamówienia
1.Przedmiotem zamówienia są roboty budowlane polegające na budowie dwóch odcinków sieci wodociągowej o długości 0,43 km i 0,62 km w miejscowości Motycz. 2. Zakres robót obejmuje

1) roboty pomiarowe, 2) roboty ziemne 3) roboty montażowe (sieć wodociągowa będzie wykonana głównie poprzez przewiert sterowany) 4) próby ciśnieniowe 3. Przedmiot zamówienia szczegółowo opisują: dokumentacja projektowa, specyfikacja techniczna, które stanowią załączniki do niniejszej specyfikacji. 4. Z uwagi na to, że umowa na roboty będzie umową ryczałtową Wykonawca zobowiązany jest do dokładnego sprawdzenia, przeanalizowania i skalkulowania zakresu prac i ilości robót do wykonania według dokumentacji projektowej i specyfikacji technicznej a zaistniałe ewentualnie nieścisłości lub braki wyjaśnić z Zamawiającym na podstawie przepisów ustawy Pzp.

4.2.6.)Główny kod CPV

45111200-0 - Roboty w zakresie przygotowania terenu pod budowę i roboty ziemne

4.2.7.)Dodatkowy kod CPV

45231300-8 - Roboty budowlane w zakresie budowy wodociągów i rurociągów do odprowadzania ścieków

4.2.8.)Zamówienie obejmuje opcje

Nie

4.2.10.)Okres realizacji zamówienia albo umowy ramowej

3 miesiące

4.2.11.)Zamawiający przewiduje wznowienia

Nie

4.2.13.)Zamawiający przewiduje udzielenie dotychczasowemu wykonawcy zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

Tak

4.2.14.)Przedmiot, wielkość lub zakres oraz warunki zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

8. Zamawiający przewiduje udzielanie zamówienia, o którym mowa w art. 214 ust. 1 pkt 7 i 8. o wartości nie większej niż 50% wartości szacunkowej zamówienia podstawowego, w okresie 3 lat od dnia udzielenia zamówienia podstawowego, dotychczasowemu wykonawcy robót budowlanych, polegającego na powtórzeniu robót budowlanych o których mowa w Rozdziale V pkt. 1 Zamówienie zostało przewidziane w ogłoszeniu o zamówieniu dla zamówienia podstawowego i będzie zgodne z jego przedmiotem. Całkowita wartość tego zamówienia została uwzględniona przy obliczaniu wartości zamówienia podstawowego. Warunki udzielenia zamówienia:
1) zamówienie zostanie udzielone po przeprowadzeniu procedury przewidzianej dla zamówienia z wolnej ręki, w szczególności poprzez zaproszenie wykonawcy do negocjacji oraz negocjacje z wykonawcą;
2) wykonawca będzie zobowiązany zapewnić nie gorszy standard wykonywania nowego zamówienia niż podstawowego oraz zaakceptować istotne postanowienia dotychczasowej umowy o zamówienie podstawowe,
3) przedmiotem negocjacji z wykonawcą będą w szczególności: oferowana przez wykonawcę cena oraz szczegółowe warunki realizacji zamówienia (w tym termin wykonania zamówienia oraz okresu gwarancji jakości) z zachowaniem wymogów określonych przez Zamawiającego w opisie przedmiotu zamówienia i warunkach przyszłej umowy o zamówienie publiczne.

4.3.)Kryteria oceny ofert
4.3.1.)Sposób oceny ofert

4. Za najkorzystniejszą zostanie uznana oferta z największą liczbą punktów, tj. przedstawiające najkorzystniejszy bilans kryteriów oceny ofert według poniższego wzoru:
Wartość punktowa oferty =
punkty w kryterium Cena (Cn / Co x 60) + punkty w kryterium Okres gwarancji
gdzie:
Cn – najniższa oferowana cena brutto
Co - całkowita cena ocenianej oferty
Szczegółowe informacje: Rozdział XVII SWZ

4.3.2.)Sposób określania wagi kryteriów oceny ofert

Procentowo

4.3.3.)Stosowane kryteria oceny ofert

Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe

4.3.5.)Nazwa kryterium

Cena

4.3.6.)Waga

60,00

4.3.4.)Rodzaj kryterium

serwis posprzedażny, pomoc techniczna, warunki dostawy takich jak termin, sposób lub czas dostawy, oraz okresu realizacji.

4.3.5.)Nazwa kryterium

Okres gwarancji

4.3.6.)Waga

40,00

4.3.10.)Zamawiający określa aspekty społeczne, środowiskowe lub innowacyjne, żąda etykiet lub stosuje rachunek kosztów cyklu życia w odniesieniu do kryterium oceny ofert

Nie

Sekcja 5

Kwalifikacja wykonawców

PunktPoleWartość
5.1.)Zamawiający przewiduje fakultatywne podstawy wykluczenia

Nie

5.3.)Warunki udziału w postępowaniu

Tak

5.4.)Nazwa i opis warunków udziału w postępowaniu
1.O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy nie podlegają wykluczeniu oraz spełniają warunki udziału w postępowaniu, dotyczące

1) Zdolności do występowania w obrocie gospodarczym; Zamawiający nie określa szczegółowych warunków w tym zakresie. 2) uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów, Zamawiający nie określa szczegółowych warunków w tym zakresie. 3) sytuacji ekonomicznej lub finansowej; Zamawiający nie określa szczegółowych warunków w tym zakresie. 4) zdolności technicznej lub zawodowej ; w odniesieniu do tego warunku Zamawiający dokonuje opis minimalnych wymagań tj: Wykonawca winien wykazać, że wykonał należycie oraz zgodnie z przepisami prawa budowlanego i prawidłowo ukończył nie wcześniej niż w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie co najmniej 2 roboty polegające na budowie sieci wodociągowej lub kanalizacji sanitarnej (bez przyłączy) lub deszczowej o sumarycznej wartości (dwóch robót) brutto minimum 800 000,00 zł. (osiemset tysięcy złotych)

5.5.)Zamawiający wymaga złożenia oświadczenia, o którym mowa w art.125 ust. 1 ustawy

Tak

5.7.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu

2. Podmiotowe środki dowodowe dotyczące potwierdzenia spełniania warunków udziału w postępowaniu, składane na wezwanie Zamawiającego przez wykonawcę, którego oferta została najwyżej oceniona (w terminie wyznaczonym przez Zamawiającego, nie krótszym niż 5 dni):

 wykazu robót budowlanych wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te roboty budowlane zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty budowlane zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów - inne odpowiednie dokumenty;

5.9.)Zamawiający przewiduje uzupełnienie przedmiotowych środków dowodowych

Nie

5.11.)Wykaz innych wymaganych oświadczeń lub dokumentów

1. Na ofertę składają się
a) formularz ofertowy zgodnie z załącznikiem Nr 1 do SWZ, - w przypadku gdy dany Wykonawca zamierza złożyć ofertę na więcej niż jedną część niniejszego postępowania, zobowiązany jest złożyć formularz ofertowy odrębnie na każdą z części.
b) aktualne oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 PZP, o niepodleganiu wykluczeniu oraz spełnianiu warunków udziału w postępowaniu, wg wzoru stanowiącego Załącznik nr 2 do SWZ
c) pełnomocnictwo lub inny dokument potwierdzający umocowanie do reprezentowania Wykonawcy (jeżeli dotyczy).
d) pełnomocnictwo do reprezentowania wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo do reprezentowania ich w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego (jeżeli dotyczy).
e) oświadczenie, z którego wynika, które roboty budowlane, dostawy lub usługi wykonają poszczególni wykonawcy wspólnie ubiegający się udzielenie zamówienia (jeżeli dotyczy).

Sekcja 6

Warunki zamówienia

PunktPoleWartość
6.1.)Zamawiający wymaga albo dopuszcza oferty wariantowe

Nie

6.3.)Zamawiający przewiduje aukcję elektroniczną

Nie

6.4.)Zamawiający wymaga wadium

Tak

6.4.1)Informacje dotyczące wadium
1.Wykonawca zobowiązany jest do zabezpieczenia swojej oferty wadium w wysokości

8 000,00 zł (słownie: osiem tysięcy złotych 00/100); Szczegółowe informacje: Rozdział XIV SWZ

6.5.)Zamawiający wymaga zabezpieczenia należytego wykonania umowy

Tak

6.6.)Wymagania dotyczące składania oferty przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia
5.Wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku

1) żaden z Wykonawców nie może podlegać wykluczeniu z postępowania, 2) w odniesieniu do warunków udziału w postępowaniu wskazanych w SWZ powyżej, warunek ten jest spełniony, jeżeli co najmniej jeden z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia posiada uprawnienia do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej i realizuje roboty budowlane, do których realizacji te uprawnienia są wymagane. 3) w przypadku, o którym mowa w pkt 1) wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia dołączają do oferty oświadczenie, z którego wynika, które roboty budowlane wykonają poszczególni wykonawcy - według wzoru stanowiącego zał. nr 4 do SWZ; 4) wykonawcy są zobowiązani ustanowić pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego - pełnomocnictwo powinno być złożone wraz z ofertą. 5) jeżeli została wybrana oferta wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, zamawiający może żądać przed zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego kopii umowy regulującej współpracę tych wykonawców.

6.7.)Zamawiający przewiduje unieważnienie postępowania, jeśli środki publiczne, które zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia nie zostały przyznane

Tak

Sekcja 7

Projektowane postanowienia umowy

PunktPoleWartość
7.1.)Zamawiający przewiduje udzielenia zaliczek

Nie

7.3.)Zamawiający przewiduje zmiany umowy

Tak

7.4.)Rodzaj i zakres zmian umowy oraz warunki ich wprowadzenia

Na zasadach określonych we wzorze umowy

7.5.)Zamawiający uwzględnił aspekty społeczne, środowiskowe, innowacyjne lub etykiety związane z realizacją zamówienia

Tak

7.6.)Zamawiający przewiduje następujące wymagania związane z realizacją zamówienia

w zakresie zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, w okolicznościach, o których mowa w art. 95 ustawy

Sekcja 8

Procedura

PunktPoleWartość
8.1.)Termin składania ofert

2022-08-25 09:00

8.2.)Miejsce składania ofert

Składanie ofert następuje za pośrednictwem platformy zakupowej dostępnej pod adresem internetowym: https://pzp.konopnica.eu

8.3.)Termin otwarcia ofert

2022-08-25 10:00

8.4.)Termin związania ofertą

do 2022-09-23

Analiza rynku

Typowy budżet zamawiającego w tej kategorii CPV, podobne postępowania oraz historia zamawiającego i rynek lokalny.

Typowy budżet w tej kategorii CPV

45111200-0Roboty w zakresie przygotowania ter…
Wszystkie przetargi w tej kategorii
Mediana budżetu
343 000 zł
Próbka: 29 postępowań
Ostatnie 12 miesięcy
Środkowe 50% w przedziale
232 582 zł925 494 zł
Rozstęp międzykwartylowy
692 913 zł
Źródło próbki
CPV 45111200· dokładne dopasowanie (8 cyfr)
Dolny kwartyl
232 582 zł
Mediana
343 000 zł
Górny kwartyl
925 494 zł
Jak liczymy benchmark?

Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu: to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.

Dokumenty i komunikacja

Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.

Platforma zakupowa

Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.

Kontakt i komunikacja

Najczęstsze pytania o to ogłoszenie

Termin składania ofert upłynął 25.08.2022, 09:00. Nabór ofert w tym postępowaniu jest już zamknięty.
Gmina Konopnica prowadzi postępowanie, a miejscem realizacji jest Motycz.
Tak. Wadium określono na 8000 zł. Należy je wnieść przed upływem terminu składania ofert w formie dopuszczonej przez zamawiającego (najczęściej przelew na rachunek lub gwarancja bankowa/ubezpieczeniowa).
Ogłoszenie zostało oznaczone kodem CPV 45111200-0 (Roboty w zakresie przygotowania terenu pod budowę i roboty ziemne). CPV (Common Procurement Vocabulary) to unijny słownik klasyfikacyjny, dzięki któremu możesz łatwo porównać to postępowanie z podobnymi zamówieniami w tej samej kategorii.
Pełne ogłoszenie jest dostępne w oficjalnym źródle (Biuletyn Zamówień Publicznych). Atlas Przetargów prezentuje treść zgodnie z dokumentem źródłowym wraz z linkiem do oryginału.