Izba oddaliła odwołaniewyrok

Wyrok KIO 5120/25 z 19 stycznia 2026

Przedmiot postępowania: Dostawa mięsa czerwonego, wędlin z mięsa czerwonego oraz tłuszczy zwierzęcych dla 25 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Białymstoku

Najważniejsze informacje dla przetargu

Rozstrzygnięcie
oddalono
Zamawiający
Skarb Państwa - 25 Wojskowy Oddział Gospodarczy
Powiązany przetarg
Brak połączenia
Podstawa PZP
art. 441 Pzp

Główna teza. Obowiązek wezwania wykonawcy do wyjaśnienia rażąco niskiej ceny dotyczy całokształtu oferty, a nie pojedynczych, nieistotnych jej elementów, przy czym kluczowa jest ocena globalnej ceny oferty oraz jej proporcjonalność do przedmiotu zamówienia, a nie porównywanie cen z innych postępowań.

Ustalenia Izby. Zamawiający nie miał obowiązku wzywania wykonawcy do wyjaśnienia ceny jednostkowej wybranych pozycji asortymentowych, gdy jego oferta jako całość nie budziła wątpliwości co do możliwości wykonania zamówienia, a zakwestionowane pozycje stanowiły niewielki ułamek wartości całego zamówienia. Decydujące znaczenie dla oceny rażąco niskiej ceny ma cena globalna oferty oraz jej relacja do przedmiotu zamówienia, a porównywanie cen z ofert innych postępowań jest niedopuszczalne z uwagi na specyfikę każdego postępowania.

Podstawa prawna. Art. 224 ust. 1 Pzp definiuje przesłanki wezwania do wyjaśnień ceny lub kosztu jako rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzące wątpliwości co do możliwości wykonania. Izba podkreśliła, że pojęcie „istotnych części składowych” ceny, o których mowa w tym przepisie, wymaga wykazania istotności wartościowej lub merytorycznej danej pozycji dla całości zamówienia. Art. 16 Pzp (zasada proporcjonalności) wymaga, by czynności zamawiającego były adekwatne do celu, a wszczynanie procedury wyjaśniania ceny dla nieistotnych elementów byłoby nieproporcjonalne.

Znaczenie praktyczne. Wykonawcy powinni skupiać się na całościowej kalkulacji ceny i strategii cenowej dla całego zamówienia, unikając obronie jednostkowych, niskich cen w oderwaniu od całokształtu oferty. Zamawiający mogą odmówić wszczęcia procedury wyjaśnienia rażąco niskiej ceny, jeśli analizowane pozycje stanowią niewielki procent wartości całego zamówienia i nie wpływają istotnie na możliwość jego realizacji, a cena globalna mieści się w realiach rynkowych.

Streszczenie wygenerowane przez AI na podstawie całego uzasadnienia. Weryfikuj w treści orzeczenia poniżej.

Strony postępowania

Odwołujący
Zakład Przetwórstwa Mięsnego N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Zamawiający
Skarb Państwa - 25 Wojskowy Oddział Gospodarczy

Treść orzeczenia

Sygn. akt
KIO 5120/25

WYROK Warszawa, 19 stycznia 2026 roku

Krajowa Izba Odwoławcza - w składzie:

Przewodnicząca
Agnieszka Trojanowska Protokolant:

Krzysztof Chmielewski po rozpoznaniu na rozprawie, odwołania wniesionego do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej10 listopada 2025 r. przez wykonawcę Zakład Przetwórstwa Mięsnego N. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sławnie, Dąbrowa 6 w postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego Skarb Państwa - 25 Wojskowy Oddział Gospodarczy z siedzibą w Białymstoku, ul. Kawaleryjska 70 Uczestnik po stronie zamawiającego:

Wykonawca B.T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Staniewicka 12

orzeka:
  1. Oddala odwołanie, 2.Kosztami postępowania obciąża odwołującego i:
  2. 1.Zalicza w poczet kosztów postępowania kwotę 15 000 zł 00 gr (piętnaście tysięcy złotych zero groszy) tytułem uiszczonego wpisu, 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika odwołującego, 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem wydatków pełnomocnika zamawiającego, 2.2.Zasądza od odwołującego na rzecz zamawiającego kwotę 3 600 zł 00 gr (trzy tysiące sześćset złotych zero groszy) tytułem zwrotu wydatków pełnomocnika zamawiającego.

Na orzeczenie – w terminie 14 dni od jego doręczenia przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie- Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca
………………….
Sygn. akt
KIO 5120/25

UZASADNIENIE

Postępowanie prowadzonego w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Dostawa mięsa czerwonego, wędlin z mięsa czerwonego oraz tłuszczy zwierzęcych dla 25 Wojskowego Oddziału Gospodarczego w Białymstoku”, nr postępowania 76/PN/2025 ogłoszono w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej Dz.U. S: 183/2025, numer publikacji 624805-2025.

6 listopada 2025 r. zamawiający poinformował o wyniku postępowania.

17 listopada 2025 r. wykonawca Zakład Przetwórstwa Mięsnego N. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Sławnie, Dąbrowa 6 wniósł odwołanie przez pełnomocnika działającego na podstawie pełnomocnictwa z 14 listopada 2025 r. udzielonego przez członka zarządu. Do odwołania dołączono dowód jego opłacenia oraz dowód uiszczenia wpisu.

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

Art. 223 ust. 1 i art. 224 ust. 1 ustawy przez ich nie zastosowanie i zaniechanie wezwania do wyjaśnień treści oferty oraz w zakresie rażąco niskiej ceny B.T. sp. z o.o., w sytuacji, gdy ceny zaoferowane przez tego wykonawcę dla istotnych części zamówienia tj. karkówki wieprzowej z/k, łopatki wieprzowej z/k, polędwicy wieprzowej i polędwicy wołowej wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i winny budzić wątpliwości Zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia i tego, czy wykonawca faktycznie zaoferował cały przedmiot zamówienia z uwzględnieniem zakresu podstawowego, jak i prawa opcji Wniósł o uwzględnienie niniejszego odwołania w całości i w konsekwencji nakazanie zamawiającemu:

  1. unieważnienie czynności wyboru oferty najkorzystniejszej; 2)wezwanie wykonawcy B.T. sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny; 3)dokonanie ponownej oceny ofert.

Nadto o zasądzenie od zamawiającego na rzecz odwołującego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przewidzianych przepisami prawa, zgodnie z fakturą przedstawioną na rozprawie.

Odwołujący jest wykonawcą biorącym udział w postępowaniu i może ponieść szkodę w związku z bezprawnymi działaniami zamawiającego polegającą na braku możliwości pozyskania zamówienia. Odwołujący wskazał, że

zamawiający dokonał błędnej oceny oferty B.T. sp. z o.o. i zaniechał wezwania tego wykonawcy do złożenia wyjaśnień rażąco niskiej ceny.

Zgodnie z postanowieniami Rozdziału XVII, do oferty należało dołączyć m.in. Formularz cenowy stanowiący załącznik nr 2.

Formularz cenowy zawierał 57 pozycji, które należało wycenić. Jednocześnie zamówienie zostało podzielone na część podstawową oraz opcję, co również znajdowało odzwierciedlenie w Formularzu cenowym.

Cena oferty stanowiła sumę wszystkich pozycji wskazanych w Formularzu cenowym z uwzględnieniem zamówienia podstawowego oraz opcji.

Wśród zamawianego asortymentu znajdują się m.in.: Karkówka wieprzowa z/k, Łopatka wieprzowa z/k, Polędwica wieprzowa i Polędwica wołowa.

Odwołujący zaprezentował zestawienie ofert w zakresie wskazanych pozycji wraz z cenami zaoferowanymi przez wykonawców biorących udział w przedmiotowym postępowaniu w schemacie ilość podstawa (kg), ilość opcja (kg), B.T.

Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ZPM N. Sp. z o.o., PiB Sp. z o.o., "KBS" SP. z O.O.

Masarnia Rzemieślnicza E.Z. Średnia arytmetyczna cen jednostkowych netto wszystkich ofert w postępowaniu Karkówka wieprzowa z/k2 800 19 600 9,00 13,70 17,50 14,00 19,00 14,64 Łopatka wieprzowa z/k7 500 52 500 7,00 11,00 12,50 10,00 14,00 10,90 Polędwica wieprzowa7 000 49 000 17,45 26,00 26,90 26,00 27,00 24,67 Polędwica wołowa1 000 7 000 60,00 95,00 89,00 105,00 130,00 95,80 Zgodnie z dyspozycją art. 224 ust. 1 ustawy: "Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych.”

Zaoferowana przez B.T. sp. z o.o. cena we wskazanych pozycjach wydaje się rażąco niska i winna budzić wątpliwości zamawiającego, co do możliwości wykonania tej części przedmiotu zamówienia. Odwołujący zauważył, że zgodnie z wymaganiami zamawiającego, wszyscy wykonawcy biorący udział w postępowaniu winni wycenić ten asortyment przy założeniu, że Zamawiający wykorzysta cały zakres zamówienia tj. zarówno w zakresie zamówienia podstawowego, jak i opcji.

Odwołujący wskazał, że wobec takiego ukształtowania zamówienia, każdy asortyment stanowi de facto istotną część składową zamówienia. Wynika to z dwóch okoliczności.

Po pierwsze, każdy asortyment może stanowić odrębną część zamówienia tzn. zamawiający może w danym zleceniu częściowym zamówić wyłącznie dostawę np. Łopatki wieprzowej, co oznacza, że z punktu widzenia zamawiającego każdy asortyment jest tak samo istotny w polityce żywieniowej.

Po drugie, odwołujący wskazał, że w skrajnym przypadku może okazać się tak, że zamawiający zamówi cały asortyment z zakresu podstawowego, a z opcji będzie zamawiał tylko Karkówkę wieprzową z/k, Łopatkę wieprzową z/k, Polędwice wieprzową i Polędwice wołową. Takie rozwiązanie doprowadziłoby do sytuacji, że za całość zamówienia podstawowego, zamawiający zapłaciłby kwotę 3.817.447,53 zł netto, natomiast w ramach opcji zamawiający zapłaciłby kwotę 1.818.050 zł netto co stanowi praktycznie połowę wartości zamówienia podstawowego.

Nie powinno również umknąć uwadze, że wśród całego asortymentu, łopatka wieprzowa z/k i polędwica wieprzowa stanowią (z uwzględnieniem zakresu podstawowego i prawa opcji) jedne z największych zakresów wśród pozostałego asortymentu a polędwica wołowa to pozycja wyceniana najwyżej przez wszystkich wykonawców, z uwagi na koszt jej pozyskania i produkcji.

Ponadto w każdym ze wskazanych asortymentów, za wyjątkiem polędwicy wieprzowej, cena zaoferowana przez B.T. sp. z o.o. jest niższa o ponad 30% od średniej arytmetycznej ceny wszystkich złożonych w postępowaniu ofert, a w odniesieniu do polędwicy wieprzowej jest to prawie 30%.

Poniżej, odwołujący zaprezentował ceny wskazanego asortymentu, które B.T. sp. z o.o. zaoferowała w równolegle prowadzonych postępowaniach:

Polędwica wieprzowa Szkoła Podstawowa nr 104 im. Macieja Rataja w Warszawie 15.10.2025 r. 14 Wojskowy Oddział Gospodarczy Poznań 17.10.2025 r. 24 Wojskowy Oddział Gospodarczy Giżycko 27.10.2025 r.Dom Pomocy Społecznej w Pińczowie 30.10.2025 r.

17 Wojskowy Oddział Gospodarczy Koszalin 30.10.2025 r.

28,5025,00 26,00 Polędwica wołowa 136,00 90,00 - 144,44

W przedmiotowym postępowaniu w odniesieniu do polędwicy wieprzowej wykonawca B.T. zaoferował dostawę za cenę o ok. 50% wyższą, a w odniesieniu do polędwicy wołowej w dwóch przypadkach o ponad 100% wyższą a w jednym przypadku o ponad 30% wyższą.

Dane te potwierdzają, że ceny zaoferowane w przedmiotowym przetargu muszą budzić wątpliwości co do ich realności i winny zostać wyjaśnione w toku badania ofert.

Ceny pozostałych oferentów w tych pozycjach nie odbiegają od siebie w sposób znaczący, co może potwierdzać, że są one pewnym wyznacznikiem do oceny, a co za tym idzie widoczna na pierwszy rzut oka różnica pomiędzy cenami B.T. sp. z o.o. a cenami pozostałych oferentów winna obiektywnie wzbudzić wątpliwości zamawiającego, co do realności zaoferowanej ceny.

Odwołujący, wskazał jeszcze na aktualne ceny rynkowe wskazanego asortymentu:

Karkówka wieprzowa z/k Dostawca - producent Cena netto za kg (zł) Średnia cena za kg (zł) Food Service Sp. z o.o.12,50 13,83 Animex Foods sp. z o.o.12,00 Sokołów S.A.18,87 P.P.H.U. Mark’s Sp. z o.o.14,10 Zakład Mięsny Każmierczak s.j.13,00 Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Laskopol12,50 cena netto B.T. Sp. z o.o 35 WOG Białystok9,00 Średnia arytmetyczna cen jednostkowych netto wszystkich ofert w postępowaniu14,64 Łopatka wieprzowa z/k Dostawca - producentCena netto za kg (zł) Średnia cena za kg (zł) Food Service Sp. z o.o.8,50 10,04 Animex Foods sp. z o.o.9,40 Sokołów S.A.14,12 Zakład Mięsny Każmierczak s.j.9,00 Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Laskopol9,20 cena netto B.T. Sp. z o.o 35 WOG Białystok7,00 Średnia arytmetyczna cen jednostkowych netto wszystkich ofert w postępowaniu10,90 Polędwica wieprzowa Dostawca - producentCena netto za kg (zł) Średnia cena za kg (zł) Food Service Sp. z o.o.28,00 27,37 Animex Foods sp. z o.o.25,00 Sokołów S.A.33,32 Zakład Mięsny Każmierczak s.j.27,00 Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Laskopol25,90 P.P.H.U. Mark’s Sp. z o.o.25,00 cena netto B.T. Sp. z o.o 35 WOG Białystok17,45 Średnia arytmetyczna cen jednostkowych netto wszystkich ofert w postępowaniu 24,67 Polędwica wołowa Dostawca - producentCena netto za kg (zł) Średnia cena za kg (zł) Food Service Sp. z o.o.115,00 122,05 Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Laskopol128,00 Zakład Przetwórstwa Mięsnego113,80 124,93 127,50 Mięsnego "KONIAREK"133,50 Sokołów S.A.131,36 125,48 127,44 117,6 P.P.H.U. Mark’s Sp. z o.o.102,00 116,83 112,30 119,00 134,00 cena netto B.T. Sp. z o.o 35 WOG Białystok60,00

Średnia arytmetyczna cen jednostkowych netto wszystkich ofert w postępowaniu95,80 Również z tych danych wynika, że zaoferowane przez B.T. sp. z o.o. ceny w poszczególnych asortymentach znacząco odbiegają od średnich cen. W ocenie odwołującego, istnieje poważne ryzyko, że B.T. sp. z o.o. zaniżyła ceny w tych asortymentach, zakładając, że być może Zamawiający nie dokona zakupów tych asortymentów w ramach opcji. Taka inżynieria finansowa pozwoliła jednocześnie temu wykonawcy na złożenie oferty z najkorzystniejszą ceną, co jednak jest niezgodne w warunkami zamówienia. Kwestie te winny zostać wyjaśnione przez zamawiającego w toku procedury badania oferty.

Zamawiający winien powziąć wątpliwość i wdrożyć procedurę wyjaśnień treści oferty jak i rażąco niskiej ceny w zakresie wskazanego asortyment, a tym samym unieważnić czynność wyboru oferty najkorzystniejszej.

18 listopada 2025 r, zamawiający poinformował o wniesieniu odwołania.

20 listopada 2025r. swój udział w postępowaniu odwoławczym po stronie zamawiającego zgłosił wykonawca B.T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Warszawie, ul. Staniewicka 12 działając przez prezesa i wiceprezesa zarządu. Wniósł o oddalenie odwołania. Interes wykonawcy w uzyskaniu rozstrzygnięcia na korzyść zamawiającego wynika z faktu, że w postępowaniu zamawiający wybrał ofertę wykonawcy jako najkorzystniejszą, a wybór ten został dokonany w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami prawa.

Zarzuty odwołującego sprowadzają się do twierdzenia, że ceny zaoferowane przez tego wykonawcę dla istotnych części zamówienia wskazanych w odwołaniu wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i powinny budzić wątpliwości zamawiającego.

Zdaniem wykonawcy zarzuty odwołującego są bezpodstawne, zaoferowana przez zgłaszającego przystąpienie cena jest ceną realną, a nie rażąco niską, oraz jest ceną pozwalającą wykonawcy wykonać zamówienie w sposób prawidłowy. Fakt, że jest ona niższa od cen innych wykonawców występujących w postępowaniu, wynika w szczególności z tego, że zgłaszający przystąpienie ma korzystne oferty od swoich dostawców mięsa. W efekcie zaskarżone przez odwołującego czynności zamawiającego zostały dokonane w sposób prawidłowy i zgodny z przepisami prawa oraz dokumentacją postępowania. Wskazał, że łączna wartość brutto oferty złożonej przez Spółkę w postępowaniu wyniosła 32.066.559,25 złotych, zaś oferta złożona przez odwołującego, która była ofertą o drugiej najniższej wartości, opiewała na łączną wartość brutto 33.679.367,40 złotych. Łączna wartość brutto oferty Spółki stanowiła aż 95,21% oferty złożonej przez odwołującego, co oznacza że różnica między cenami ofertowymi zaproponowanymi przez Spółkę i odwołującego wynosiła zaledwie 4,79%. Takiej różnicy z pewnością nie można nazwać rażącą lub niewspółmierną.

W praktyce zamówień publicznych nierzadką sytuacją są o wiele większe różnice cenowe między ofertami, jak chociażby w postępowaniu przetargowym o udzielenie zamówienia pn.: „Dostawa mięsa czerwonego, wędlin z mięsa czerwonego, wędlin drobiowych oraz tłuszczy zwierzęcych dla 25 W OG w Białymstoku”, nr 69/PN/2024, tj. w prowadzonym w ubiegłym roku przez zamawiającego postępowaniu o zakresie przedmiotowym tożsamym z postępowaniem.

Wówczas najkorzystniejszą ofertę złożył odwołujący, którego oferta opiewała na łączną wartość brutto 73.879.092,00 złotych, podczas gdy łączna wartość brutto drugiej złożonej oferty wynosiła 92.450.385,30 złotych. Różnica między łączną wartością brutto oferty złożonej wówczas przez odwołującego a łączną wartością brutto drugiej złożonej oferty wyniosła aż 25,14%. Różnica między cenami ofertowymi była więc o wiele większa, niż w postępowaniu.

Uwzględnienie odwołania skutkowałoby koniecznością ponownego badania i oceny ofert, co mogłoby wpłynąć na sytuację prawną wykonawcy, którego oferta została wybrana jako najkorzystniejsza, a ponadto mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania o udzielenie zamówienia, wstrzymując jego finalizację i opóźniając zawarcie umowy.

Wykonawca posiada interes w utrzymaniu w mocy czynności zamawiającego kwestionowanych w odwołaniu i rozstrzygnięcia postępowania odwoławczego na korzyść zamawiającego, a przystąpienie wykonawcy do postępowania odwoławczego jest w pełni uzasadnione i znajduje umocowanie w obowiązujących przepisach prawa, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie KIO.

Powołał wyrok z dnia 9 września 2022 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt KIO 2225/22.

18 grudnia 2025 r. zamawiający złożył odpowiedź na odwołanie wnosząc o: oddalenie odwołania w całości jako bezzasadnego oraz o zasądzenie od odwołującego na rzecz zamawiającego kosztów postępowania odwoławczego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przewidzianych przepisami prawa, zgodnie z zestawieniem.

Zamawiający, po przeprowadzeniu wnikliwej analizy zarzutów sformułowanych w odwołaniu, z całą stanowczością podtrzymał swoje stanowisko, że dokonany wybór oferty najkorzystniejszej jest w pełni zgodny z przepisami ustawy.

Podniesiony przez odwołującego zarzut naruszenia art. 224 ust. 1 ustawy, mający polegać na zaniechaniu wezwania wykonawcy B.T. sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień w zakresie ceny oferty, jest w ocenie zamawiającego całkowicie bezpodstawny. Wynika on z fundamentalnie błędnej interpretacji zarówno celu, jak i zakresu zastosowania instytucji

badania rażąco niskiej ceny, a także z pominięcia fundamentalnych zasad udzielania zamówień publicznych, takich jak zasada proporcjonalności i efektywności.

I. Przedmiot i cel badania rażąco niskiej ceny – cena globalna jako podstawowy punkt odniesienia.

Zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy „Jeżeli zaoferowana cena lub koszt, lub ich istotne części składowe, wydają się rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia i budzą wątpliwości zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi przez zamawiającego lub wynikającymi z odrębnych przepisów, zamawiający żąda od wykonawcy wyjaśnień, w tym złożenia dowodów, dotyczących wyliczenia ceny lub kosztu”.

Celem przywołanej regulacji jest ochrona interesu publicznego przez wyeliminowanie z obrotu ofert, których cena jest nierealistyczna i stwarza wysokie ryzyko niewykonania lub nienależytego wykonania zamówienia. Nie jest natomiast celem tego przepisu ingerowanie w swobodę gospodarczą wykonawców i ich strategie cenowe, o ile nie zagrażają one realizacji kontraktu.

Odwołujący w swoim wywodzie zdaje się całkowicie ignorować fakt, że podstawowym przedmiotem oceny jest cena całej oferty (cena globalna). To właśnie ona stanowi zobowiązanie wykonawcy wobec zamawiającego. Poszczególne ceny jednostkowe są jedynie elementami kalkulacyjnymi, które składają się na ostateczną cenę oferty. Jak wielokrotnie podkreślała Krajowa Izba Odwoławcza, wykonawca ma pełne prawo do swobodnego kształtowania cen jednostkowych.

Może on stosować zróżnicowaną marżowość, oferować rabaty na wybrane produkty, a nawet sprzedawać niektóre pozycje po kosztach lub z wkalkulowaną stratą, kompensując to zyskiem na innych częściach asortymentu. Jest to dopuszczalna i powszechna praktyka rynkowa. W tym kontekście należy przywołać wyrok KIO z 16 września 2022 r. (sygn. akt KIO 2259/22), w którym Izba trafnie zauważyła: "W ocenie Izby nawet jeśli pomimo dosyć niskiej wyceny jednego czy dwóch składników całe zamówienie pozostaje dla konkretnego wykonawcy dalej opłacalne, to w tym przypadku nie może być mowy o wystąpieniu rażąco niskiej ceny.

Decydujące znaczenie należy przypisać zależności pomiędzy jednostkowymi zaniżeniami a ceną całej oferty, a nie traktować ceny pojedynczych składników oferty, choćby były one na niskim poziomie, w sposób wyizolowany i oderwany od całej oferty."

Odwołujący całą swoją argumentację opiera na wybiórczej analizie cen jednostkowych dla zaledwie czterech z 57 pozycji asortymentowych. Taka metodologia jest fundamentalnie wadliwa. Zamawiający nie ma obowiązku badania każdego składnika cenowego tylko dlatego, że jest on niższy od cen innych wykonawców. Jak słusznie wskazała Krajowa Izba Odwoławcza w wyroku z 27 grudnia 2023 r. (sygn. akt KIO 3698/23), obowiązek taki powstaje, gdy wycena danego elementu jest na tyle niska, że ma istotny wpływ na zaniżenie ceny całkowitej lub wskazuje na wątpliwości co do możliwości realizacji zamówienia. Żadna z tych przesłanek nie zachodzi w tej sprawie. Zamawiający, działając w zgodzie z powyższą logiką, dokonał oceny oferty B.T. sp. z o.o. przez pryzmat jej ceny globalnej. Cena ta nie odbiegała w sposób rażący od wartości szacunkowej zamówienia ani od cen pozostałych ofert, co pozwoliło na powzięcie uzasadnionego przekonania, że jest ona ceną rynkową i realną. Skupianie się przez odwołującego na czterech z 57 pozycji jest próbą sztucznego wykreowania problemu, który w rzeczywistości nie istnieje.

II. Brak „istotności” zakwestionowanych części składowych ceny – kluczowa przesłanka z art. 224 ust. 1 ustawy.

Nawet gdyby przyjąć, że badanie cen jednostkowych jest w pewnych okolicznościach dopuszczalne, ustawa wyraźnie ogranicza ten obowiązek do „istotnych części składowych” ceny. Odwołujący w żaden sposób nie wykazał, aby cztery wskazane przez niego pozycje miały charakter "istotny" w rozumieniu tego przepisu.

Pojęcie "istotności" było wielokrotnie analizowane w orzecznictwie. W wyroku z 25 stycznia 2022 r. (sygn. akt KIO 69/22), Izba wyjaśniła, że przez „istotną część składową” należy rozumieć nie tylko taką, która stanowi istotny ułamek ceny (istotność wartościowa), ale również taką, która ma istotne znaczenie merytoryczne dla realizacji zamówienia.

Zakwestionowane przez Odwołującego pozycje nie spełniają żadnego z tych kryteriów. Brak wystąpienia istotności wartościowej. Jak wynika z analizy zamawiającego, łączna wartość czterech wskazanych pozycji (karkówka, łopatka, polędwica wieprzowa i wołowa) stanowi zaledwie 7% łącznej wartości całego zamówienia. Trudno w sposób racjonalny argumentować, że ułamek o takiej wartości może "zaważyć na powodzeniu zamówienia jako całości". Jest to część marginalna, a ewentualne niedoszacowanie w tym zakresie z łatwością może być skompensowane marżą na pozostałych 93% wartości kontraktu. Następnie brak istotności merytorycznej. Odwołujący nie przedstawił żadnych argumentów, dlaczego akurat te cztery produkty miałyby mieć kluczowe, strategiczne znaczenie dla realizacji zamówienia, w odróżnieniu od pozostałych 53 pozycji. Są to standardowe produkty mięsne, ale nie można im przypisać wyjątkowej roli, od której zależałoby powodzenie całego, znacznie szerszego kontraktu na dostawy żywności.

Jak trafnie podsumowała Izba w wyroku z 12 grudnia 2023 r. (sygn. akt KIO 3533/23): "Przy braku jakiegokolwiek argumentu wskazującego na istotność wybranej pozycji dla ceny całkowitej oferty, Izba nie miała podstaw do przyjęcia, iż to wycena tej pozycji miała przesądzać o rażąco niskiej cenie całej oferty."

Zamawiający podkreślił, że różnica pomiędzy ofertą Zakładu Przetwórstwa Mięsnego N. Spółka z ograniczoną

odpowiedzialności a ofertą B.T. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością to zaledwie 5% wartości całego zamówienia, co daje różnicę pomiędzy ofertami w wysokości 1.621,779,60 zł.

III.Proporcjonalność i brak automatyzmu w działaniach zamawiającego. Zasada proporcjonalności, wyrażona w art. 16 pkt 3 ustawy, nakazuje, aby czynności podejmowane przez zamawiającego w postępowaniu były proporcjonalne do celu, jakiemu mają służyć. Wszczynanie czasochłonnej i formalistycznej procedury wyjaśniania rażąco niskiej ceny w odniesieniu do pozycji stanowiących 7% wartości zamówienia byłoby działaniem rażąco nieproporcjonalnym.

Obowiązek wezwania do wyjaśnień nie ma charakteru automatycznego. Zamawiający nie jest automatem, który mechanicznie reaguje na każdą różnicę cenową. Jest on zobowiązany do działania, gdy całokształt okoliczności wskazuje na realne i uzasadnione ryzyko. Jak wskazała KIO w wyroku z 25 stycznia 2022 r. (sygn. akt KIO 9/22): "Nie ma powodu badania każdego składnika cenowego w sytuacji, kiedy jest on niższy od cen podanych przez innych wykonawców. Oczywiste jest, że zawsze będą pojawiały się różnice w wycenie, wynikające przede wszystkim z walki konkurencyjnej."

Zamawiający, działając jako racjonalny gospodarz, ocenił, że w tej sprawie nie zachodzą żadne przesłanki wskazujące na ryzyko niemożności wykonania zamówienia. Odwołujący nie przedstawił żadnych dowodów w tym zakresie, a jego argumentacja opiera się wyłącznie na spekulacjach i wybiórczej analizie, co jest niewystarczające do podważenia prawidłowej oceny dokonanej przez zamawiającego.

IV.Bezzasadność porównywania cen z innych postępowań przetargowych.

Odwołujący, w celu wzmocnienia swojej argumentacji, posłużył się w treści odwołania zestawieniem cen, jakie wykonawca B.T. sp. z o.o. zaoferował rzekomo w innych postępowaniach przetargowych, prowadzonych przez zupełnie innych zamawiających. Zamawiający podkreślił, że taki zabieg jest całkowicie bezzasadny i nie może stanowić jakiegokolwiek dowodu na to, że cena w niniejszym postępowaniu jest rażąco niska.

  1. Zasada swobody kształtowania cen i autonomii biznesowej wykonawcy. Każdy wykonawca, działając w warunkach gospodarki rynkowej, posiada pełną autonomię w kształtowaniu swojej polityki cenowej. Cena oferowana w danym postępowaniu jest wynikiem wielu złożonych czynników, specyficznych dla tego konkretnego zamówienia i tego konkretnego momentu. Do czynników tych należą m.in.: a)Strategia wejścia na nowy rynek lub utrzymania klienta: Wykonawca może zdecydować się na zaoferowanie niższych cen, aby pozyskać strategicznego klienta, jakim jest 25 Wojskowy Oddział Gospodarczy. b)Optymalizacja logistyczna: Koszty transportu i logistyki mogą być zupełnie inne w zależności od lokalizacji zamawiającego, co bezpośrednio wpływa na cenę. c)Warunki kontraktowe: Skala zamówienia, terminy płatności, wymagania dotyczące opakowań czy harmonogram dostaw w każdym postępowaniu są inne i mają bezpośredni wpływ na kalkulację ceny.

W związku z powyższym, porównywanie cen zaoferowanych różnym podmiotom, w różnym czasie i na różnych warunkach, jest pozbawione jakiejkolwiek wartości dowodowej. Wykonawca B.T. sp. z o.o. nie jest zobowiązany do oferowania identycznych cen wszystkim swoim kontrahentom.

  1. Brak porównywalności postępowań. Odwołujący nie przedstawił żadnej analizy, która wykazywałaby, że postępowania, na które się powołuje, były tożsame lub chociażby porównywalne z tym zamówieniem. Nie znamy specyfiki tamtych zamówień, ich skali, wymagań logistycznych ani żadnych innych kluczowych parametrów. Bez takiej wiedzy, przedstawione zestawienie jest jedynie zbiorem przypadkowych liczb, które nie mogą służyć jako miarodajny punkt odniesienia do oceny realności ceny w tym konkretnym postępowaniu.
  2. Nadużycie argumentacji przez odwołującego. Próba zdyskredytowania oferty konkurenta przez powoływanie się na jego ceny z innych kontraktów jest działaniem, które należy ocenić jako próbę wywarcia presji na zamawiającym i Izbie, a nie jako rzetelną argumentację prawną. Każde postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego jest bytem autonomicznym i ocena ofert musi odbywać się wyłącznie na podstawie dokumentów i warunków określonych w tym konkretnym postępowaniu.

W świetle powyższego, zamawiający w toku badania i oceny ofert prawidłowo pominął jako niemiarodajne jakiekolwiek ceny oferowane przez wykonawców w innych, niezwiązanych z tym, postępowaniach. Jedynym punktem odniesienia dla zamawiającego były warunki określone w SWZ dla tego zamówienia oraz oferty złożone w jego ramach.

Reasumując, zamawiający, podejmując decyzję o zaniechaniu wezwania wykonawcy B.T. sp. z o.o. do złożenia wyjaśnień, działał w pełnej zgodzie z przepisami ustawy, w szczególności z art. 224 ust. 1, a także z fundamentalnymi zasadami udzielania zamówień publicznych, w tym zasadą proporcjonalności i efektywności (art. 17 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Decyzja ta była oparta na następujących, prawidłowych przesłankach:

  1. Przedmiotem oceny jest cena całej oferty, a ta nie nosiła znamion rażąco niskiej.
  2. Niskie ceny jednostkowe kilku pozycji stanowiących łącznie zaledwie 7% wartości zamówienia nie mogą być uznane za "istotną część składową" ceny w rozumieniu art. 224 ust. 1 ustawy.
  3. Zamawiający nie miał uzasadnionych wątpliwości co do możliwości wykonania całego zamówienia za zaoferowaną

cenę, a zatem nie był zobligowany do wszczęcia procedury wyjaśniającej, co potwierdza bogate orzecznictwo KIO.

Zarzuty odwołującego jawią się jako całkowicie bezpodstawne, a odwołanie jako bezzasadne powinno zostać oddalone w całości.

19 grudnia 2025 r. przystępujący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie przez Izbę dowodu z następujących dokumentów, na przypisane do nich fakty:

  1. oferty produktowej z dnia 22 października 2025 roku złożonej przez M.W. sp. z o.o. (dot. łopatki wieprzowej z/k, karkówki wieprzowej z/k i polędwicy wieprzowej) – na fakt indywidualnego negocjowania przez wykonawcę cen produktów z dostawcą.
  2. oferty handlowej na elementy wieprzowe z dnia 20 października 2025 roku złożonej przez OstroPol sp. z o.o. sp. k. (dot. karkówki wieprzowej z/k, łopatki wieprzowej z/k i polędwicy wieprzowej) – na fakt indywidualnego negocjowania przez wykonawcę cen produktów z dostawcą oraz na fakt dokonywania przez wykonawcę zakupów pakietowych (mięso i wędliny), gwarantujących niższą cenę mięsa.
  3. oferty handlowej firmy MitMar sp. z o.o. w formie wiadomości e-mail z dnia 23 października 2025 roku – na fakt indywidualnego negocjowania przez wykonawcę cen produktów z dostawcą.
  4. faktury VAT nr FS/S1/03277/2025 z dnia 19 listopada 2025 roku, wystawionej przez MitMar sp. z o.o. na wykonawcę – na fakt stosowania w relacjach między wykonawcą a dostawcami cen takich samych lub podobnych do cen wynikających z oferty w okresie po jej złożeniu.
  5. faktury VAT nr 25260400 z dnia 21 listopada 2025 roku, wystawionej przez M.W. sp. z o.o. na wykonawcę – na fakt stosowania w relacjach między wykonawcą a dostawcami cen takich samych lub podobnych do cen wynikających z oferty w okresie po jej złożeniu.
  6. faktury VAT nr 782/2025 z dnia 19 listopada 2025 roku, wystawionej przez „Standard” I.J., L.J. sp.j. na wykonawcę – na fakt stosowania w relacjach między wykonawcą a dostawcami cen takich samych lub podobnych do cen wynikających z oferty w okresie po jej złożeniu.
  7. wydruku oferty z gazetki Lidl na okres 02.10 - 04.10.2025 roku – na fakt stosowania przez sieci handlowe cen produktów zbliżonych do produktów objętych ofertą wykonawcy w cenach niższych niż zaoferowane przez wykonawcę.
  8. wydruku oferty z gazetki Biedronka na okres 13.10 – 15.10.2025 roku – na fakt stosowania przez sieci handlowe cen produktów zbliżonych do produktów objętych ofertą wykonawcy w cenach niższych niż zaoferowane przez wykonawcę.
  9. wydruk z gazetki Biedronka na okres 8.12 – 10.12.2025 roku. – na fakt stosowania przez sieci handlowe cen produktów zbliżonych do produktów objętych ofertą wykonawcy w cenach niższych niż zaoferowane przez wykonawcę.
  10. sprawozdania finansowego wykonawcy za rok 2024 – na fakt wysokości obrotu wypracowanego przez wykonawcę oraz różnicy między obrotem wykonawcy a obrotem odwołującego.
  11. sprawozdania finansowego odwołującego za rok 2024 – na fakt wysokości obrotu wypracowanego przez odwołującego oraz różnicy między obrotem odwołującego a obrotem wykonawcy.
  12. Informacji z otwarcia ofert z dnia 19 listopada 2024 roku, numer postępowania 69/PN/2024 – na fakt, że w postępowaniu przetargowym przedmiotowo tożsamym z postępowaniem, prowadzonym przez zamawiającego w roku 2024 roku, różnica między ofertą złożoną przez odwołującego (która to oferta została wówczas wybrana przez zamawiającego), a drugą najtańszą ofertą, była wyższa niż różnica między ofertami wykonawcy oraz zamawiającego w tym postępowaniu.

Odwołujący nie zarzuca więc wprost i bezpośrednio wyboru przez zamawiającego oferty wykonawcy mimo zaoferowania przez niego rzekomo rażąco niskiej ceny. Przedmiotem zarzutu jest brak wezwania wykonawcy przez zamawiającego do złożenia wyjaśnień w tym zakresie.

Jak jednoznacznie wskazuje się w orzecznictwie KIO oraz w komentarzach do ustawy, w przypadku tak sformułowanego zarzutu, w postępowaniu odwoławczym nie dochodzi do rozłożenia ciężaru dowodu w sposób określony w art. 537 ustawy. W tym postępowaniu na wykonawcy nie spoczywa więc ciężar dowodu w zakresie tego, że złożona przez niego oferta nie zawiera rażąco niskiej ceny .

Stosownie do postanowień art. 534 ustawy to na odwołującym spoczywa więc ciężar wykazania, że zamawiający powinien był wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień, w tym złożenia dowodów w zakresie wyliczenia ceny lub kosztu, lub ich istotnych części składowych, w warunkach określonych w art. 224 ust. 1 ustawy.

W istocie odwołujący powinien wykazać w postępowaniu, że cena zaoferowana przez wykonawcę lub jej istotna część powinna była wydać się zamawiającemu rażąco niska w stosunku do przedmiotu zamówienia lub powinna była wzbudzić jego wątpliwości co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia zgodnie z wymaganiami określonymi w dokumentach zamówienia lub wynikającymi z odrębnych przepisów.

W orzecznictwie KIO i w doktrynie wskazuje się, że zamawiający, dokonując oceny ofert, powinien ją odnieść do realiów rynkowych i na ich podstawie ocenić, czy wrażenie niskiego poziomu ceny lub kosztu jest trafne i zobowiązuje do wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień dotyczących ceny oferty. Oznacza to, że zamawiający zobowiązany jest

do żądania od wykonawcy udzielenia stosownych wyjaśnień tylko w sytuacji zaistnienia okoliczności określonych w przepisie art. 224 ust. 1 ustawy .

W postępowaniu odwoławczym, w którym zarzut odnosi się do zaniechania wezwania wykonawcy do złożenia wyjaśnień zgodnie z art. 224 ust. 1 ustawy, ciężar dowodu istnienia podstaw do takiego wezwania spoczywa na odwołującym.

W opinii przystępującego różnica cenowa jego oferty i oferty odwołującego oraz innych oferentów w ramach przedmiotowego postępowania, jak również ceny poszczególnych produktów w ramach oferty wykonawcy, nie uzasadniały wezwania przystępującego do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 ustawy.

Odwołujący wnosząc odwołanie, nie sprostał ciężarowi wykazania, że podstawy do wezwania przystępującego do złożenia wyjaśnień były realne.

Na poparcie swoich twierdzeń odwołujący przedstawia wyłącznie ogólnikowe dane dotyczące cen oferowanych w ramach przetargu objętego przedmiotowym postępowaniem oraz w kilku zupełnie niepowiązanych z nim postępowaniach, w których brał udział przystępujący, oderwane od kontekstu rynkowego i od pozycji rynkowej wykonawcy.

Dodatkowo odwołujący pomija część informacji dotyczących oferty przystępującego oraz jej porównania z ofertą złożoną przez odwołującego co powoduje, że nie przedstawia on Izbie pełnego kontekstu sprawy, tworząc wrażenie występowania istotnych różnic w ofertach cenowych, podczas gdy w rzeczywistości różnica cenowa oferty przystępującego i odwołującego była minimalna, a nade wszystko uzasadniona względami rynkowymi, zarówno obiektywnymi jak i wynikającymi z pozycji rynkowej przystępującego i jego możliwości negocjacyjnych.

W oparciu o twierdzenia odwołującego zawarte w odwołaniu z pewnością nie można stwierdzić, że oferta przystępującego zawierała ceny rażąco niskie w stosunku do przedmiotu zamówienia lub by ceny te mogły budzić wątpliwość zamawiającego co do możliwości wykonania przedmiotu zamówienia.

W orzecznictwie KIO jednolicie i powszechnie wskazuje się, że za ofertę z rażąco niską ceną uznaje się ofertę z ceną niewiarygodną, nierealistyczną w porównaniu do cen rynkowych podobnych zamówień. Cena rażąco zaniżona oznacza cenę znacząco odbiegającą od cen przyjętych, wskazującą na fakt realizacji zamówienia poniżej kosztów dostawy.

Realizacja zamówienia o rażąco zaniżonej cenie prowadzi do pogorszenia sytuacji finansowej wykonawcy. O cenie rażąco zaniżonej można mówić wówczas, gdy oczywiste jest, iż przy zachowaniu reguł rynkowych wykonanie umowy przez wykonawcę byłoby dla niego nieopłacalne .

Już sama analiza powszechnie dostępnych danych rynkowych prowadzi do konstatacji, że oferta złożona przez wykonawcę w żadnej części nie zawierała ceny rażąco zaniżonej. Na rynkowy charakter cen objętych ofertą zamawiającego jednoznacznie wskazują też okoliczności dotyczące bezpośrednio przystępującego, jego pozycji rynkowej, treści i warunków umów zawartych z kontrahentami.

Zarzuty odwołującego dotyczące rzekomego rażącego zaniżania cen w ofercie przystępującego odnoszą się jedynie do czterech produktów – karkówki wieprzowej z/k, łopatki wieprzowej z/k, polędwicy wieprzowej oraz polędwicy wołowej (zwanych dalej łącznie: „Produktami”). Ceny pozostałych produktów objętych ofertą nie są objęte zakresem zarzutów odwołującego, dlatego też poniższe argumenty i twierdzenia przystępującego będą odnosić się w przeważającej mierze jedynie do cen produktów objętych zarzutem.

I.

Negocjacje bezpośrednie z dostawcami Ceny wszystkich produktów były przedmiotem indywidualnych negocjacji prowadzonych między wykonawcą a dostawcami. Negocjacje te prowadzone były na zasadach rynkowych, przy założeniu pełnej autonomii ich stron, z uwzględnieniem okoliczności wynikających długotrwałych relacji biznesowych między nimi.

Dowód: −oferta produktowa z dnia 22 października 2025 roku złożona przez M.W. sp. z o.o. (dot. łopatki wieprzowej z/k, karkówki wieprzowej z/k i polędwicy wieprzowej). −oferta handlowa na elementy wieprzowe z dnia 20 października 2025 roku złożona przez OstroPol sp. z o.o. sp. k. (dot. karkówki wieprzowej z/k, łopatki wieprzowej z/k i polędwicy wieprzowej). −oferta handlowa firmy MitMar sp. z o.o. w formie wiadomości e-mail z dnia 23 października 2025 roku.

Zestawienie cen poszczególnych produktów wynikających z ww. ofert dostawców z cenami wskazanymi w ofercie przystępującego złożonej w postępowaniu przetargowym przedstawia się następująco:

Oferta M.W., Oferta OstroPol, Oferta Mitmar Oferta przetargowa B.T.

Karkówka wieprzowa z/k8,80 zł netto/kg 8,79 zł netto/kg 9,00 zł netto/kg Łopatka Wieprzowa z/k6,80 zł netto/kg 6,79 zł netto/kg 7,00 zł netto/kg Polędwica Wieprzowa15,70 zł netto/kg 16,49 zł netto/kg 17,45 zł netto/kg Polędwica wołowa49,00 zł netto/kg 60,00 zł netto/kg Ceny oferowane przystępującego przez dostawców produktów były niższe od cen produktów objętych złożoną przez

wykonawcę ofertą przetargową. Ceny oferowane przez wykonawcę w przetargu zostały ustalone w sposób gwarantujący przystępującego zysk z tytułu ich sprzedaży w kwocie uzasadnionej rynkowo, przy uwzględnieniu ilości produktów objętych przetargiem prowadzonym w ramach postępowania.

Zestawienie cen nabycia produktów i oferowanych przez wykonawcę cen jego sprzedaży nie stanowi potwierdzenia dla twierdzeń odwołującego, jakoby ich cena oferowana przez wykonawcę była rażąco niska.

II. Utrzymywanie cen produktów wynikających z ww. ofert w relacjach handlowych między wykonawcą a ich dostawcami O rynkowym i realnym charakterze cen produktów oferowanych przez dostawców przystępującego na potrzeby postępowania świadczy fakt, że takie same lub podobne ceny produktów są utrzymywane w relacjach handlowych między wykonawcą a dostawcami dla zamówień składanych po złożeniu oferty w ramach postępowania.

Świadczy to o tym, że ceny produktów oferowane w przetargu funkcjonują w obrocie i są stosowane w zwykłych relacjach między wykonawcą a jego dostawcami, co wyklucza zarzut ich rażącego zaniżenia. Na dowód tego w załączeniu przedłożył przykładowe faktury zakupowe dokumentujące nabycie przez przystępującego produktów po złożeniu oferty w postępowaniu.

Dowód: − faktura VAT nr FS/S1/03277/2025 z dnia 19 listopada 2025 roku, wystawiona przez MitMar sp. z o.o. na wykonawcę. − faktura VAT nr 25260400 z dnia 21 listopada 2025 roku, wystawiona przez M.W. sp. z o.o. na wykonawcę. − faktura VAT nr 782/2025 z dnia 19 listopada 2025 roku, wystawiona przez „Standard” I.J., L.J. sp.j. na wykonawcę.

III. Porównywalność oferowanych cen netto produktów z cenami brutto takich samych produktów stosowanych w październiku 2025 roku przez sieci handlowe Popularne sieci handlowe w październiku 2025 roku (tj. w okresie, w którym przystępujący składał ofertę w postępowaniu i w którym gromadził oferty od dostawców), oferowały asortyment taki sam lub zbliżony do produktów po cenach brutto zbliżonych do cen netto objętych ofertą przystępującego w postępowaniu. Cena oferowana przez sieci handlowe różni się od ceny netto produktów wynikającej z oferty przystępującego nie tylko tym, że doliczyć należy do niej podatek VAT, ale też i tym, że sieci handlowe nakładają na towary własne marże, w wysokości dochodzącej nawet do 20% ich wartości netto.

Poniżej w tabeli zaprezentował porównanie cen produktów podobnych do produktów, zamieszczonych w gazetkach sieci Biedronka i Lidl w październiku 2025 roku, oraz cen produktów uwzględnionych w ofercie przystępującego złożonej w postępowaniu. Zestawienie obejmuje ceny produktów podobnych, bowiem oferta złożona przez przystępującego w postępowaniu dotyczy karkówki wieprzowej i łopatki wieprzowej z kością, a ceny oferowane przez sieci handlowe dotyczą tego samego mięsa bez kości, co oznacza, że de facto realna cena samego mięsa w przypadku sieci handlowych jest jeszcze niższa niż cena mięsa w produktach, wynikająca z liczb bezwzględnych.

Oferta BiedronkaOferta Lidl Oferta BT Karkówka wieprzowa9,99 zł brutto/kg (b/k) 9,00 zł netto/kg (z/k) Łopatka wieprzowa7,99 zł brutto/kg (b/k) 7,99 zł brutto/kg (b/k) 7,00 zł netto/kg (z/k) Dowód: − wydruk oferty z gazetki Lidl na okres 02.10 - 04.10.2025 roku. − wydruk oferty z gazetki Biedronka na okres 13.10 – 15.10.2025 roku. − wydruk z gazetki Biedronka na okres 8.12 – 10.12.2025 roku.

Z powyższego wynika, że cena produktów była o wiele niższa niż cena podobnych produktów oferowana przez sieci handlowe, uwzględniająca podatek VAT, marże oraz sprzedaż tych towarów przez sieci handlowe bez kości.

Cena produktów zaoferowana przez wykonawcę w postępowaniu jest więc ceną rynkową i realną. W obrocie funkcjonują niższe ceny podobnych produktów, co jednoznacznie świadczy o tym, że ceny produktów zaoferowane zamawiającemu nie były zaniżone.

IV.

Pozycja negocjacyjna przystępującego wynikająca z jego pozycji rynkowej Zaoferowane przez przystępującego atrakcyjne ceny produktów wynikają również z możliwości negocjacyjnych przystępującego, związanych z jego pozycją rynkową.

Wykonawca stale współpracuje z ponad 40 (czterdziestoma) dostawcami mięsa wieprzowego i drobiowego. Posiada 35-letnie doświadczenie w branży. Wykonawca ma ugruntowaną pozycję rynkową i uznaną markę, pozwalającą na negocjowanie z dostawcami atrakcyjnych cen produktów.

W 2024 roku przystępujący wypracował obrót w kwocie 790.417.351,91 złotych, podczas gdy obrót odwołującego za ten okres to zaledwie 57.697.669,66 zł. Obrót przystępującego w 2024 roku był więc ponad trzynastokrotnie wyższy niż obrót odwołującego.

Dowód: − sprawozdanie finansowe przystępującego za rok 2024. − sprawozdanie finansowe Odwołującego za rok 2024.

Przystępujący niejednokrotnie kupuje mięso drobiowe, wieprzowe i wołowe w pakiecie z wędlinami. Producentom zależy przede wszystkim na sprzedaży wędlin, dlatego też ceny mięsa oferowanego w pakietach są co do zasady o wiele atrakcyjniejsze niż ceny mięsa sprzedawanego poza pakietem z wędlinami. Mechanizm ten stanowi powszechnie stosowaną praktykę handlową i wpływa na poziom cen dostępnych na rynku, co uzasadnia możliwość oferowania przez dostawców niższych cen mięsa w określonych konfiguracjach asortymentowych. Okoliczność ta znajduje potwierdzenie na przykład w treści oferty handlowej OstroPol sp. z o.o. sp. k. z dnia 20 października 2025 roku, w której dostawca ten wskazuje, że w przypadku pakietów z wędlinami podane ceny mięsa mogą ulec zmianie.

Dowód: − oferta handlowa elementy wieprzowe z dnia 20 października 2025 roku złożona przez OstroPol sp. z o.o. sp. k. (dot. karkówki wieprzowej z/k, łopatki wieprzowej z/k i polędwicy wieprzowej).

Wykonawca współpracuje również z wieloma zakładami regionalnymi, które w porozumieniu z wykonawcą prowadzą rozbiór całych elementów mięsa. Ceny zakupu poszczególnych elementów nie mają narzuconej sztywnej ceny rynkowej i możliwe jest operowanie ceną pomiędzy asortymentami, szczególnie jeśli produkty są nabywane w pakietach. Zakład może odpowiednio skalkulować ceny poszczególnych produktów w pakiecie tak, by cena niektórych była wyższa, a cena pozostałych niższa. Taka operacja w ogólnym rozrachunku pozwala dostawcy na osiągnięcie zysku ze sprzedaży, przy odpowiednim modelowaniu cen poszczególnych elementów pakietu.

Pozycja rynkowa, renoma i marka przystępującego stawiają wykonawcę w dobrej pozycji negocjacyjnej wobec dostawców, co z kolei pozwala przystępującego na uzyskiwanie od dostawców atrakcyjnych ofert cenowych na produkty. Oferowane przystępującego ceny są atrakcyjne, a jednocześnie maja charakter rynkowy i nie odbiegają od cen podobnych produktów stosowanych w obrocie.

V.

Specyfika oddziału przystępującego w Białymstoku W odwołaniu odwołujący wskazał, że w innych postępowaniach przetargowych prowadzonych w podobnym okresie co postępowanie, przystępujący oferował wyższe ceny produktów, niż w przedmiotowym postępowaniu. W opinii odwołującego ma to przemawiać za wskazaniem w ofercie w postępowaniu cen rażąco zaniżonych, bowiem znacząco różniących się od cen oferowanych w innych postępowaniach.

Przystępujący wskazał, że postępowania przetargowe przywołane przez odwołującego w odwołaniu, w których cena produktów zaoferowana przez wykonawcę była wyższa niż w postępowaniu, z perspektywy przystępującego zasadniczo różniły się od postępowania.

Po pierwsze, zamówienia w postępowaniach przywołanych przez odwołującego obejmowały o wiele mniejszą ilość produktów niż objęta zamówieniem, a zatem oferowana cena jednostkowa produktów była wyższa niż w postępowaniu.

Po drugie, przywołane przez odwołującego oferty w innych postępowaniach dotyczyły zamawiających z innych rejonów kraju, w których ceny produktów odbiegają od cen w rejonie podlaskim.

Po trzecie, jednym z istotnych czynników decydujących o różnicach w cenach produktów oferowanych w postępowaniu i produktów oferowanych w innych postępowaniach były kwestie logistyczne. Hurtownia przystępującego w Białymstoku znajduje się zaledwie kilka kilometrów od wskazanego w dokumentach przetargowych miejsca dostawy w Białymstoku, a Łomża i Hajnówka znajdują się na trasie codziennych transportów realizowanych przez wykonawcę. Hurtownie, które miały dostarczać produkty w pozostałych postępowaniach przywołanych przez odwołującego, znajdują się w znacznej odległości od docelowych punktów dostaw.

Z uwagi na istotne różnice między przetargami w postępowaniu i w pozostałych postępowaniach przywołanych przez odwołującego, porównanie ofert złożonych przez wykonawcę we wszystkich tych postępowaniach jest zupełnie niemiarodajne dla ustalenia, czy ceny produktów zaoferowane przez wykonawcę w postępowaniu były rażąco zaniżone.

VI.

Niewielka różnica cenowa między ofertą przystępującego a ofertą odwołującego Łączna wartość brutto oferty złożonej przez spółkę w postępowaniu wyniosła 32.066.559,25 złotych, zaś oferta złożona przez odwołującego, która była ofertą o drugiej najniższej wartości, opiewała na łączną wartość brutto 33.679.367,40 złotych. Łączna wartość brutto oferty Spółki stanowiła aż 95,21% oferty złożonej przez odwołującego, co oznacza, że różnica między cenami ofertowymi zaproponowanymi przez Spółkę i odwołującego wynosiła zaledwie 4,79%. Takiej różnicy z pewnością nie można nazwać rażącą lub niewspółmierną.

W praktyce zamówień publicznych nierzadką sytuacją są o wiele większe różnice cenowe między ofertami, jak chociażby w postępowaniu przetargowym o udzielenie zamówienia pn.: „Dostawa mięsa czerwonego, wędlin z mięsa czerwonego, wędlin drobiowych oraz tłuszczy zwierzęcych dla 25 W OG w Białymstoku”, nr 69/PN/2024, tj. w prowadzonym w ubiegłym roku przez zamawiającego postępowaniu o zakresie przedmiotowo tożsamym z postępowaniem. Wówczas najkorzystniejszą ofertę złożył odwołujący, którego oferta opiewała na łączną wartość brutto 73.879.092,00 złotych, podczas gdy łączna wartość brutto drugiej złożonej oferty wynosiła 92.450.385,30 złotych.

Różnica między łączną wartością brutto oferty złożonej wówczas przez odwołującego a łączną wartością brutto drugiej złożonej oferty wyniosła aż 25,14%.

Dowód: − Informacja z otwarcia ofert z dnia 19 listopada 2024 roku, numer postępowania 69/PN/2024.

Różnica między cenami ofertowymi była więc o wiele większa niż w postępowaniu, a zatem podobne różnice są w praktyce obrotu zjawiskiem normalnym, nieświadczącym bynajmniej o ich rażącym zaniżaniu lub zawyżaniu.

Dodatkowo wskazał, że spośród wszystkich produktów objętych postępowaniem (było ich 57), przystępujący w niższej cenie niż odwołujący zaoferował jedynie 24 produkty. Pozostała ich część, tj. 33 produkty, były oferowane w niższej cenie przez odwołującego, a mimo tego łączna wartość oferty przystępującego była niższa, co jedynie pokazuje, że różnice w cenach poszczególnych produktów objętych przetargiem mogą różnić się i jest to sytuacja całkowicie naturalna i rynkowa, bez znamion rażącego zaniżania cen.

VII.

Wpływ tendencji globalnych na oferowaną cenę produktów W czasie składania przez przystępującego oferty w postępowaniu powszechnie dostępna była informacja o planowanym podpisaniu umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a Państwami Mercosur, której wejście w życie w opinii wielu ekspertów doprowadzić może do obniżki cen mięsa wieprzowego i wołowego.

Ponadto realną perspektywą staje się stabilizacja sytuacji politycznej i gospodarczej za wschodnią granicą Polski.

Powrót do normalnych relacji handlowych z Ukrainą, zaburzonych dotąd wskutek działań wojennych, również może odcisnąć piętno na cenach mięsa i prowadzić do ich obniżenia.

Oferowane ceny produktów zostały ustalone w oparciu o aktualne realia rynkowe, zapewniające przystępującego rentowność realizacji zamówienia już na etapie składania oferty, a powyższe informacje dostępne w dacie składania oferty oraz prognozy rynkowe mogą skutkować dodatkowym, pozytywnym wpływem na poziom marży przystępującego.

Z przytoczonych w piśmie twierdzeń przystępującego, jak również z powołanych na ich potwierdzenie dowodów, jednoznacznie wynika, że ceny produktów zawarte w ofercie złożonej przez wykonawcę w Postępowaniu nie były rażąco zaniżone, jak również, że zamawiający nie miał podstaw, by wezwać wykonawcę do złożenia wyjaśnień w trybie art. 224 ust. 1 ustawy.

Odwołujący nie sprostał ciężarowi dowodu w zakresie istnienia przesłanek wezwania przystępującego do wyjaśnień, nałożonemu na niego w art. 534 ustawy, a zatem zasadniczą okoliczność mającą świadczyć o zasadności odwołania uznać trzeba za nieudowodnioną.

Odwołanie winno zostać oddalone w całości.

Stan faktyczny:

Ustalenia na podstawie dokumentacji przekazanej przez zamawiającego:

Z SWZ:

XIX. Sposób obliczania ceny

  1. Cenę ofertową, na podstawie której dokonany zostanie wybór najkorzystniejszej oferty – zgodnie z założonym kryterium oceny ofert – stanowi całkowite wynagrodzenie Wykonawcy jakie może on uzyskać z tytułu realizacji przedmiotowego zamówienia, przy czym obowiązującą formą wynagrodzenia za przedmiot umowy jest wynagrodzenie ryczałtowe w rozumieniu art. 632 Kodeksu cywilnego.
  2. Wykonawca w formularzu ofertowym winien podać cenę ryczałtową brutto, zawierającą podatek VAT w wysokości zgodnej z obowiązującymi przepisami. W przypadku zastosowania stawki obniżonej lub zwolnionej należy podać podstawę prawną.
  3. Oferta musi zawierać ostateczną sumaryczną cenę brutto obejmującą wszystkie koszty związane z wykonaniem przedmiotu zamówienia podaną w PLN cyfrowo i słownie.
  4. Cena ofertowa musi być jednoznaczna i ostateczna, gdyż zostanie wprowadzona do umowy jako obowiązujące strony wynagrodzenie ryczałtowe niezmienne przez okres realizacji zamówienia.
  5. Cenę ofertową należy wyliczyć według kalkulacji własnej. Cena ofertowa powinna obejmować kompletne wykonanie przedmiotu zamówienia określonego w niniejszej Specyfikacji Warunków Zamówienia.
  6. Wykonawca powinien wziąć pod uwagę, że kwoty wyliczone przez niego stanowią zapłatę za prace wykonaną i zakończoną pod każdym względem. Uważa się, że Wykonawca wziął pod uwagę wszystkie wymagania i zobowiązania, bez względu na to czy zostały określone czy zasugerowane, zawarte we wszystkich częściach niniejszej SW Z, OPZ i Projekcie umowy. Mając na uwadze powyższe, kwota winna zawierać wszystkie nieprzewidziane wydatki oraz różnorakie ryzyko związane z koniecznością wykonania całości prac objętych Umową XX. Kryteria oceny ofert oraz sposób oceny ofert
  7. Cena powinna obejmować koszt wykonania całości zamówienia, w tym wszystkie koszty pośrednie związane z wykonywaniem zamówienia.
  8. Ocena będzie dokonywana według skali punktowej, przy założeniu, że maksymalna punktacja wynosi 100 punktów (%), [ % = pkt.] w następujący sposób:

Po stwierdzeniu ważności złożonej oferty Zamawiający wybierze ofertę według kryterium:

Kryterium cena – 100 % wartości zamówienia (brutto) Cena powinna obejmować koszt wykonania całości zamówienia, w tym wszystkie koszty pośrednie związane z wykonywaniem zamówienia.

XXVI. Zamówienia z prawem opcji

  1. Zamawiający, w oparciu o art. 441 Pzp skorzysta z prawa opcji w przypadku wystąpienia potrzeby zamówienia dodatkowego asortymentu w związku z przydzielonymi środkami finansowych na ten cel. Do zamówień objętych prawem opcji stosuje się postanowienia odnoszące się do zamówienia podstawowego. Zamawiający zastrzega sobie prawo do niewykorzystania całości bądź części zamówienia objętego prawem opcji, a Wykonawca oświadcza, że nie będzie z tego powodu wnosił żadnych roszczeń.

Załącznik nr 3 do SWZ Projektowane Postanowienia Umowne: § 3 Wartość umowy

  1. Wykonawca dostarczy towar w ilościach, asortymencie i cenie wyszczególniony w załączniku Nr 3 do niniejszej umowy (formularz cenowy) z zastrzeżeniem prawa opcji określonego w § 4 niniejszej umowy.
  2. Wartość podstawowego zamówienia Wykonawcy wynosi: netto…………………….….…zł podatek VAT: …..% brutto………………..………..zł
  3. Wartość zamówienia w „opcji” wynikająca z ewentualnego skorzystania Zamawiającego z prawa opcji wynosi: netto…………………………zł podatek VAT: …..% brutto………………………..zł
  4. Łączna wartość zamówienia wynosi: netto…………………………zł podatek VAT: …..% brutto………………………..zł
  5. Minimalna wartość umowy jaką Zamawiający gwarantuje wykonać nie może być mniejsza niż 70% wartości określonej w pkt. 2. § 4 Sposób i miejsce dostawy
  6. Dowóz towaru odbędzie się transportem ubezpieczonym na koszt Wykonawcy
  7. Rozładunek transportu w miejscu dostawy organizuje Wykonawca na swój koszt.
  8. Ilości towaru i ich wartości dostaw w zakresie „ilości podstawowej” wraz z zastosowaniem prawa opcji („ilość w opcji”) określonymi w umowie są ilościami i wartościami planowanymi.

Zmawiający zastrzega sobie możliwość zmniejszenia w formie pisemnej przyjętych w umowie ilości, wartości i częstotliwości dostaw w sytuacjach, których nie mógł przewidzieć w chwili jej zawarcia (np. restrukturyzacja sił zbrojnych, kryzys, zagrożenie lub wojny lub innych zadań postawionych Zamawiającemu przez organy władzy państwowej, zmiany ilości żywionych), przy czym ewentualne zmniejszenie ilości zamawianego asortymentu lub rezygnacja z niektórych pozycji może skutkować zmniejszeniem wartości umowy brutto maksymalnie do poziomu 50% jej pierwotnej wartości brutto umowy podstawowej (§ 3 ust.2).

Ceny jednostkowe artykułów spożywczych prawa opcji będą identyczne, jak ceny zamówienia podstawowego, określone w Formularzu cenowym dołączonym do oferty złożonej przez Wykonawcę (załącznik Nr 3 do umowy).

  1. Zamawiający nie będzie ponosił ujemnych skutków zmniejszenia ilości i wartości dostaw przewidzianych w umowie.
  2. Zamawiający zobowiązany jest do składania zamówień i odbioru ich dostaw w ilościach i asortymencie określonym w tabeli stanowiącej załącznik Nr 2 do umowy w kolumnie nazwanej „ilość podstawowa”.
  3. Pozostała ilość towarów określona w tabeli stanowiącej załącznik Nr 2 do umowy w kolumnie nazwanej „ilość w opcji” będzie dostarczona przez Wykonawcę w wypadku zaistnienia w tym zakresie potrzeb Zamawiającego.
  4. Po zrealizowaniu dostaw w ilościach i asortymencie określonym w tabeli stanowiącej załącznik Nr 2 do umowy w kolumnie nazwanej „Ilość podstawowa”, Zamawiający na 3 dni przed planowaną dostawą powiadomi pisemnie lub emailem Wykonawcę o skorzystaniu z prawa opcji w określonej części lub w całości dla asortymentu określonego w tabeli stanowiącej załącznik Nr 2 do umowy w kolumnie nazwanej „Ilość Opcja”.

Odbiór ilościowo – wartościowy dostarczonego asortymentu jako opcja odbywać się będzie zgodnie z § 7.

  1. Wykonawca co do zakresu niezrealizowanych dostaw określonych w tabeli, stanowiącej załącznik Nr 2 do umowy w kolumnie nazwanej „ilość w opcji” nie będzie kierować żadnych roszczeń przeciwko Zamawiającemu.
  2. Zamawiający zastrzega, że realizacja przedmiotu umowy („ilości podstawowej” i „ilość w opcji”) uzależniona jest od zapewnienia i przydzielenia przez organ nadrzędny w planie finansowym środków finansowych na realizację przedmiotu umowy oraz do wysokości znajdującej pokrycie w planie finansowym.
  3. Zamawiający jest uprawniony do zmiany asortymentów przewidzianych w umowie na inne asortymenty w niej przewidziane z zastrzeżeniem, że nie może ulec zmianie wartość całej umowy. Zmiana może dotyczyć rodzaju asortymentu, a także ich ilości.

O zmianie asortymentu i jego ilości Zamawiający powiadomi telefonicznie lub emailem Wykonawcę na 2 dni przed planowanym dniem dostawy na co Wykonawca wyraża zgodę.

  1. W szczególnie uzasadnionych przypadkach (np. osiągania wyższych stanów gotowości bojowej, szkolenia rezerw osobowych, likwidacji klęsk żywiołowych, restrukturyzacji sił zbrojnych, kryzysu, zagrożenia lub wojny lub innych zadań postawionych Zamawiającemu przez organy władzy państwowej), Wykonawca zagwarantuje bezpłatny dowóz towaru oraz zwiększenie ilości i częstotliwości dostaw (przy niezmienności wartości umowy) do miejsc stacjonowania jednostek wojskowych oraz innych miejsc na terenie województwa podlaskiego wskazanych przez Zamawiającego.

Załącznik 1 do PPU 1.Opis przedmiotu zamówienia Przedmiotem zamówienia jest dostawa mięsa czerwonego, wędlin z mięsa czerwonego oraz tłuszczy zwierzęcych dla

  1. Wojskowego Oddziału Gospodarczego do 3 punktów odbioru mieszczących się w Białymstoku, Łomży i Hajnówce, w ilościach zawartych w tabelach.
  2. Szczegółowy opis wymienionego w tabeli przedmiotu zamówienia określają Minimalne Wymagania Jakościowe stanowiące integralną część załącznika.
  3. 1.Dostawa mięsa czerwonego, wędlin z mięsa czerwonego oraz tłuszczy zwierzęcych:
  4. 1.1.MIĘSO CZERWONE Lp.Przedmiot zamówienia Jm.

Ilość PodstawowaIlość Opcja RAZEM Podstawa + Opcja 1.

Antrykot wołowy b/k kręg. kg 2 000 14 000 16 000 2.

Boczek surowy b/k kg 2 800 19 600 22 400 3.

Golonka wieprzowa b/k - pakowana próżniowo kg 2 500 17 500 20 000 4.

Golonka wieprzowa z kością kg 2 500 17 500 20 000 5.

Karkówka wieprzowa b/k kg 2 800 19 600 22 400 6.

Karkówka wieprzowa z/k kg 2 800 19 600 22 400 7.

Łopatka cielęca b/k kg 2 000 14 000 16 000 8.

Łopatka wieprzowa b/k kg 7 500 52 500 60 000 9.

Łopatka wieprzowa z/k kg 7 500 52 500 60 000 10.

Mięso wieprzowe od szynki b/k drobne kg 8 400 58 800 67 200 11.

Ozorki wieprzowe kg 1 200 8 400 9 600 12.

Polędwica wieprzowa kg 7 000 49 000 56 000 13.

Polędwica wołowa kg 1 000 7 000 8 000 14.

Schab wieprzowy b/k kg 7 000 49 000 56 000 15.

Schab wieprzowy z/k kg 7 000 49 000 56 000 16.

Szynka wieprzowa b/k kg 7 000 49 000 56 000 17.

Udziec cielęcy/k b kg 3 000 21 000 24 000 18.

Wątroba wieprzowa kg 1 000 7 000 8 000 19.

Wołowina ekstra kg 1 400 9 800 11 200 20.

Wołowina zrazowa b/k kg 1 400 9 800 11 200 21.

Żeberka wędzone kg 300 2 100 2 400 22.

Żeberka wieprzowe kg 2 000 14 000 16 000 2.1.2.WĘDLINY Z MIĘSA CZERWONEGO Lp.Przedmiot zamówienia Jm.

Ilość Podstawowa Ilość Opcja RAZEM Podstawa + Opcja 1.

Baleron kg 2 700 18 900 21 600 2.

Boczek wędzony parzony b/k kg 2 800 19 600 22 400 3.

Frankfurterki kg 2 800 19 600 22 400 4.

Golonka wieprzowa kg 2 500 17 500 20 000 5.

Kabanosy kg 2 800 19 600 22 400 6.

Kaszanka z kaszy gryczanej kg 4 000 28 000 32 000 7.

Kiełbasa biała parzona kg 4 000 28 000 32 000 8.

Kiełbasa jałowcowa kg 3 500 24 500 28 000 9.

Kiełbasa krakowska parzona kg 4 000 28 000 32 000 10.

Kiełbasa krakowska sucha kg 4 000 28 000 32 000

11.

Kiełbasa myśliwska kg 4 000 28 000 32 000 12.

Kiełbasa parówkowa kg 4 000 28 000 32 000 13.

Kiełbasa podlaska kg 4 000 28 000 32 000 14.

Kiełbasa szynkowa wieprzowa kg 4 000 28 000 32 000 15.

Kiełbasa śląska kg 4 000 28 000 32 000 16.

Kiełbasa toruńska kg 4 000 28 000 32 000 17.

Pokazano 200 z 254 bloków uzasadnienia. Pełna treść w oryginalnym PDF →

Sprawdź nowe przetargi z podobnym ryzykiem

Ten wyrok pomaga ocenić spór po fakcie. Alert przetargowy pozwala wychwycić podobny problem na etapie SWZ, pytań, badania oferty albo decyzji o odwołaniu.

Graf orzeczniczy

Powiązania z innymi wyrokami KIO — cytowane precedensy oraz orzeczenia, które się do tego wyroku odwołują.

Podobne orzeczenia

Orzeczenia z największą wspólną podstawą PZP

Dane pochodzą z publicznego rejestru orzeczeń Krajowej Izby Odwoławczej (orzeczenia.uzp.gov.pl). Orzeczenia są dokumentami publicznymi w domenie publicznej (art. 4 ustawy o prawie autorskim).