Wyrok KIO 251/26 z 9 marca 2026

Zamawiający – Gmina Lubasz (dalej jako „Zamawiający”) prowadzi postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego pn. „Odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu Gminy Lubasz w 2026 roku” (znak postępowania: RG.V.271.5.2025), dalej jako „Postępowanie”.

Ogłoszenie o zamówieniu ww. postępowaniu zostało zamieszczone w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w dniu 10.12.2025 r. pod numerem 819690-2025.

Dnia 19 stycznia 2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej w Warszawie zostało wniesione przez wykonawcę Altvater Piła sp. z o.o. z siedzibą w Pile („Odwołujący”) odwołanie na podstawie art. 513 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2019 roku Prawo zamówień publicznych (dalej: „Pzp”).

Odwołujący zarzucił Zamawiającemu naruszenie:

„art. 255 pkt 6 ustawy PZP w z art. 135 ust. 2 ustawy PZP oraz w zw. z art. 6 pkt 1 i 2 ustawy PZP, w poprzez zaniechanie unieważnienia postępowania, kto re obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego polegającą na tym, z e zamawiający nie udzielił odpowiedzi na pytania wykonawco w (wnioski o wyjaśnienie treści SW Z), kto re dotyczyły elementów wpływających wprost na kalkulację ceny ofertowej oraz krąg potencjalnych wykonawców."

Odwołujący wnosił o uwzględnienie odwołania w całości oraz nakazanie Zamawiającemu unieważnienie Postępowania.

Odwołujący wskazywał, że ma interes w uzyskaniu zamówienia, ponieważ jak wskazywał w treści swojego odwołania:

„Odwołujący jest wykonawcą, który zwracał się z wnioskiem o wyjaśnienie treści SW Z, na który to wniosek nie uzyskał odpowiedzi. Pytania dotyczyły m.in. kwestii wprost wpływających na wycenę oferty. Takie działanie Zamawiającego pozbawia Odwołującego możliwości uzyskania zamówienia, gdyż gdyby kalkulował cenę oferty znając rzeczywiste warunki zamówienia – udzielone odpowiedzi – cena oferty byłaby inna. Wykonawca musiał jednak skalkulować ryzyka związane z niewyjaśnionymi elementami. Ryzyka te są ro z nie kalkulowane przez różnych wykonawco w, zatem bez wątpienia wpływa to na konkurencyjność c w postępowaniu oraz możliwość c uzyskania zamówienia. Co ważne druga z ofert jaka wpłynęła w tym postępowaniu to oferta wykonawcy, który obecnie realizuje zamówienie zatem na podstawie dotychczasowych doświadczeń zna parametry, o których wyjaśnienie wnosił Odwołujący.

Wykonawca wnosząc o unieważnienie postępowania ma interes w konkurowaniu na zasadach uczciwej konkurencji w postępowaniu, kto re zostanie ogłoszone w celu wykonania przedmiotu zamówienia. Powołując się na szerokie rozumienie interesu wynikające z orzecznictwa KIO, wskazać należy, że Odwołujący ma interes i może ponieść szkodę równą

kosztom udziału w postępowaniu oraz utraconych korzyści związanych z możliwością jego realizacji, gdyby konkurował znając zmienione dokumenty zamówienia.”

W uzasadnieniu odwołania została przedstawiona argumentacja dla podniesionych zarzutów.

Przystąpienie do postępowania odwoławczego nie zgłosił żaden z wykonawców.

W dniu 13 lutego 2026 r. Zamawiający złożył do akt sprawy odpowiedź na odwołanie, w której przedstawił argumentację na oddalenie odwołania. W odpowiedzi przedstawił uzasadnienie faktyczne i prawne swego stanowiska.

Biorąc pod uwagę stanowiska stron postępowania odwoławczego oraz zgromadzony materiał dowodowy, Izba uznała, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie i podlegało oddaleniu.

Izba ustaliła, iż nie została wypełniona żadna z przesłanek skutkujących odrzuceniem odwołania, odwołanie nie zawierało braków formalnych i mogło zostać rozpoznane merytorycznie.

Izba postanowiła dopuścić dowody z dokumentacji przedmiotowego postępowania, odwołania wraz z załącznikami, a także stanowiska procesowego Zamawiającego oraz wniosków dowodowych Odwołującego, złożonych na rozprawie.

W zakresie podniesionych zarzutów Izba ustaliła następujący stan faktyczny: ​ dwołujący uzasadniając wniesione odwołanie wskazywał m.in.:

O „Zamawiający prowadzi Postępowanie pn. pn.: „Odbieranie i zagospodarowanie odpadów komunalnych z terenu Gminy Lubasz w 2026 roku”, którego przedmiotem jest odbiór, transport i przekazanie do zagospodarowania określonych odpadów komunalnych pochodzących z terenu gminy.

Dokumenty zamówienia w tym SW Z wraz z załącznikami zostały opublikowane dnia 03.12.2025 r. na stronach internetowych prowadzonego postępowania: . Postępowanie prowadzone jest w trybie przetargu nieograniczonego.

Termin składania ofert wyznaczono na dzień 08.01.2026 r. i nie był zmieniany Dnia 10 grudnia 2025 r. Zamawiający opublikował zmiany SW Z oraz zmianę ogłoszenia. Zmiana dotyczyła okresu realizacji zamówienia, który pierwotnie określono jako 01.01.2026 r. – 31.12.2026 r. i zmieniono na 01.03.2026 r. – 31.12.2026 r.

Dnia 29 grudnia 2025 r. Odwołujący zwrócił się do Zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ.

Do upływu terminu składania ofert Zamawiający nie opublikował odpowiedzi na ten wniosek.

Dnia 07.01.2026 r. Odwołujący złożył ofertę, która (jak okazało się po opublikowaniu informacji z otwarcia ofert) uplasowała się na drugim miejscu w Postępowaniu.

Zdaniem Odwołującego:

„Pytania Odwołującego dotyczyły m.in. istotnych kwestii związanych ze sposobem wykonania zamówienia, które wpływały wprost i bezpośrednio na kalkulację ceny.

Pytanie 2 Zgodnie z Rozdziałem III pkt 8 ppkt 3) SW Z: Wystawienia stanowiska promującego prawidłową segregację odpadów, zorganizowanego na terenie gminy Lubasz, które będzie obejmowało: c) rozdysponowanie zainteresowanym osobom ulotek i materiałów informacyjnych dotyczących gospodarowania odpadami; d) przeprowadzenia konkursów dla dzieci dotyczących prawidłowej segregacji odpadów; e) udzielanie informacji i porad dotyczących właściwego postępowania z odpadami.

Prosimy o doprecyzowanie warunków wystawienia stanowiska promującego prawidłową segregację odpadów. Czy ma ono mieć charakter stały czy czasowy? Jeśli czasowy to jakie są wymagania wobec czasu i okoliczności wystawienia stanowiska oraz miejsca jego lokalizacji.

Pytanie 5 Zgodnie z Rozdziałem III pkt 8 ppkt 2) SW Z: Wykonawca, będzie zobowiązany do przeprowadzenia akcji edukacyjnej na terenie gminy Lubasz i będzie zobowiązany do:

1. wydruk materiałów dotyczących selektywnej zbiórki odpadów dla szkół Prosimy wskazanie ilości materiałów - broszur do wydruku.

Zamawiający nie wyjaśnił zatem zakresu swoich oczekiwań, nie udzielił odpowiedzi w poniższym zakresie: czy stanowisko edukacyjne ma być stałe czy czasowe, •miejsca jego organizacji, czas, •wymaganej obsady, •wymaganej infrastruktury, •liczby materiałów edukacyjnych (broszur).

W zależności od wymagań Zamawiającego koszty wystawienia takiego stanowiska mogą być różne.

Samo stanowisko edukacyjne (stoisko generuje określone koszty) •stoisko (namiot, ścianki ekspozycyjne, roll-upy, tablice edukacyjne): 600,00 zł –1500,00 zł/dzień , •dwóch/trzech pracowników obsługi: 900,00 zł –1200,00 zł/dzień , •gadżety edukacyjne: 500–1500 zł/dzień , •dojazd na stoisko: 650,00 zł Koszt jednego wydarzenia może sięgać 2650,00 zł –4850,00 zł. W braku wiedzy na temat wymagań w tym zakresie nie jest możliwe prawidłowe i wyczerpujące okres lenie kosztów.

Podobnie w zakresie broszur informacyjnych, których koszt związany jest bezpośrednio z ich ilością.

To wartości bezpośrednio wpływające na ofertę. Brak jednoznacznych parametrów powoduje, że wykonawcy muszą kalkulować „na oko”, często przyjmując wariant maksymalny, aby nie ponieść straty — co prowadzi do zawyżenia ofert.

Tym samym, rozpiętość kosztów wynikająca wyłącznie z braku wyjaśnień Zamawiającego ma bezpośrednie i mierzalne przełożenie na wysokość ceny ofertowej.

Pytanie 4 Zgodnie z Rozdziałem III pkt 5 ppkt 2) SWZ: b) worki dla potrzeb selektywnej zbiórki odpadów dostarczane są właścicielom nieruchomości w zabudowie jednorodzinnej i zagrodowej przez Wykonawcę, w miarę potrzeb.

Prosimy o wskazanie szacunkowej ilości worków do przekazania w trakcie realizacji zamówienia.

Brak podania przez Zamawiającego szacunkowej liczby worków uniemożliwia prawidłowe określenie wartości tej części zamówienia.

W praktyce gmin o podobnej wielkości zapotrzebowanie na worki wynosi przeciętnie: •od 5 do 12 worków miesięcznie na jedno gospodarstwo, •co w przeciągu 9mcy daje 45–108 worków, •przy liczbie ok. 2 000 gospodarstw oznacza to wolumen rzędu 90 000 – 216 000

worków rocznie.

Średni koszt zakupu jednego worka LDPE: 0,40 zł/szt. Zatem na przestrzeni 9 miesięcy koszt ten może wynieść 36 000 zł (90 000 szt.) albo nawet 86 400 zł (216 000 szt.). Różnica w skali 9 miesięcy to 50 400,00 zł.

Brak podania przez Zamawiającego choćby orientacyjnej liczby worków przerzuca całe ryzyko kontraktowe na wykonawców i uniemożliwia rzetelną wycenę tej części zamówienia.

Pytanie 6 Zgodnie z Rozdziałem III pkt 9 ppkt 5) SWZ: obowiązkiem Wykonawcy jest:

1. dokonywanie odbioru i transportu odpadów, również w przypadkach, kiedy dojazd do nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy będzie utrudniony z powodu prowadzonych remontów dróg, dojazdów, złych warunków atmosferycznych, itp. W takich przypadkach Wykonawcy nie przysługują roszczenia z tytułu wzrostu kosztów realizacji przedmiotu umowy. Wykonawca uzgodni z Zamawiającym termin odbioru odpadów z nieruchomości, do których dojazd był niemożliwy w terminie wynikającym z harmonogramu, Prosimy o zmianę zapisów poprzez dopuszczenie możliwości: na czas remontu, przebudowy dróg do wyznaczenia

zbiorczych punktów odbioru odpadów i podstawienia przez Wykonawcę zbiorczych pojemników.

Pytanie 9 Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 9) wzoru umowy: W przypadku niedopełnienia przez właścicieli nieruchomości obowiązku w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, przyjmowania ich jako niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne. Wykonawca niezwłoczne, jednakże nie później niż w ciągu 3 dni roboczych zobowiązany jest powiadomić Zamawiającego w formie pisemnej o w/w fakcie (powiadomienie powinno zawierać: wskazanie dnia odbioru odpadów komunalnych oraz adres nieruchomości, z której odebrano odpady wraz z dokumentacją fotograficzną, podpis pracownika Wykonawcy odbierającego odpady). Ponadto Wykonawca o fakcie odbioru odpadów jako zmieszane jest zobowiązany powiadomić właściciela nieruchomości.

Prosimy o potwierdzenie, że odbiór odpadów odbywa się w najbliższym terminie dla odbioru odpadów zmieszanych dla danej nieruchomości zgodnie z harmonogramem. Wykonawca nie może odebrać odpadów jako zmieszane wraz z selektywnie gromadzonymi dlatego odbiór może odbyć się dopiero wraz z odpadami zmieszanymi.

Bez doprecyzowania zasad postępowania, wykonawca nie wie czy ma zakładać: •dodatkowy czas pracy kierowcy i ładowaczy, •dodatkowe przejazdy (czas + paliwo), •wykorzystanie innego typu pojazdów, •dodatkowe kursy w innym terminie. •Łączny koszt jednego dodatkowego przejazdu: 1 540,00 zł. •Jeżeli takich sytuacji będzie 2–4 miesięcznie (co jest normą w okresach remontów dróg wiejskich): Koszt 9mcy: 27 720,00 zł – 55 440,00 zł. •Brak odpowiedzi na pytanie o dopuszczenie punktów zbiorczych znacząco wpływa na skalę ryzyka kosztowego, kto re wykonawca musi wkalkulować do ceny. Podobna sytuacja dotyczy odbioru odpadów jako zmieszanych. Jeśli możliwe jest ich odebranie w terminie na odbiór tych odpadów zgodnie z harmonogramem, wykonawca nie musi przewidywać osobnego transportu. Jeśli jednak odbiór ma odbyć się w terminie 3 dni (po to aby powiadomić o nim w raporcie) – musi przewidzieć osobny dodatkowy kurs, niejednokrotnie po jeden pojemnik odpadów. •Inne pytania np. pytanie 7 dotyczące warunków udziału w postępowaniu nie wpływały bezpośrednio na kalkulację samej ceny ofertowej, ale mogły wpływać na krąg potencjalnych wykonawco w, gdyż zakres wymagań Zamawiającego decyduje o tym kto może złożyć ofertę oraz czy może ją złożyć samodzielnie czy też wspólnie z innymi wykonawcami. Kwestia ta ma również niebagatelny wpływ na to z kim zostanie zawarta umowa i na jakich warunkach. •Brak doprecyzowania powyższych elementów uniemożliwia wykonawcom przyjęcie jednolitych założeń kosztowych i zmusza ich do kalkulowania ceny ofertowej w oparciu o skrajnie różne warianty ryzyka, co prowadzi do nieporównywalności ofert.”

„Przenosząc powyższe na okoliczności sprawy, wskazać należy, że termin składania ofert pierwotnie wyznaczono na 08.01.2026 r. W związku z tym 14 dniowy termin na złożenie wniosku o wyjaśnienie treści SW Z upłynął dnia 25.12.2025 r. (dzień ustawowo wolny od pracy). Jedynie na marginesie wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma żadnego znaczenia czy liczenie terminu rozpoczynamy uwzględniając 08.01.2026 r. czy też nie. Zakładając bowiem, że dzień ten należy uwzględnić - termin wypada na 26.12.2025 r. (również dzień ustawowo wolny od pracy).

W związku z tym, że 25.12.2025 oraz 26.12.2025 r. to dni ustawowo wolne od pracy, 27.12.2025 r. to sobota. a 28.12.2025 r. to niedziela termin na złożenie wniosku o wyjaśnienie treści SW Z upłynął dnia 29 grudnia 2025 r. w poniedziałek. W takim właśnie terminie Odwołujący zwrócił się do Zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ.”

Izba zważyła, co następuje.

Odwołanie podlegało oddaleniu.

W ocenie Izby Zamawiający błędnie uznał, że nie był zobligowany do udzielenia odpowiedzi na pytania Odwołującego.

Izba w całości przychyla się i uznaje za własne uzasadnienie Odwołującego, że: „Przenosząc powyższe na okoliczności sprawy, wskazać należy, że termin składania ofert pierwotnie wyznaczono na 08.01.2026 r. W związku z tym 14 dniowy termin na złożenie wniosku o wyjaśnienie treści SWZ upłynął dnia 25.12.2025 r. (dzień ustawowo wolny od pracy). Jedynie na marginesie wskazać należy, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie ma żadnego znaczenia czy liczenie terminu

rozpoczynamy uwzględniając 08.01.2026 r. czy też nie. Zakładając bowiem, że dzień ten należy uwzględnić - termin wypada na 26.12.2025 r. (również dzień ustawowo wolny od pracy). W związku z tym, że 25.12.2025 oraz 26.12.2025 r. to dni ustawowo wolne od pracy, 27.12.2025 r. to sobota a 28.12.2025 r. to niedziela termin na złożenie wniosku o wyjaśnienie treści SW Z upłynął dnia 29 grudnia 2025 r. w poniedziałek. W takim właśnie terminie Odwołujący zwrócił się do Zamawiającego z wnioskiem o wyjaśnienie treści SWZ.”

Wskazane powyżej obliczenie terminu na zwrócenie się z wnioskiem o wyjaśnienie treści SW Z jest prawidłowe. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy Pzp: „Do czynności podejmowanych przez zamawiającego, wykonawców oraz uczestników konkursu w postępowaniu o udzielenie zamówienia i konkursie oraz do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2024 r. poz. 1061), jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej”. Zgodnie z art. 110 Kodeksu cywilnego, jeżeli ustawa oznacza termin nie określając sposobu jego obliczania, stosuje się przepisy art. 111-116 Kodeksu cywilnego. Mając to na uwadze, wskazać należy, że stosując przepis art. 111 § 2 Kodeksu cywilnego do obliczenia terminów, o których mowa w art. 135 ust. 2 ustawy Pzp, samego dnia terminu składania ofert należy nie uwzględniać.

Zamawiający uchybił zatem obowiązkowi udzielenia odpowiedzi na pytania Odwołującego, które zdaniem Izby zostały zadane w terminie.

Niemniej jednak, samo nieudzielenie odpowiedzi na pytania do SW Z nie musi każdorazowo wywoływać konsekwencji polegających na unieważnieniu postępowania w oparciu o art. 255 pkt 6 ustawy Pzp, jak zdaniem Izby jest w odniesieniu do niniejszego postępowania. Zgodnie z przywołanym przepisem obowiązkiem zamawiającego jest unieważnienie postępowania o udzielenie zamówienia, jeżeli postępowanie obarczone jest niemożliwą do usunięcia wadą uniemożliwiającą zawarcie niepodlegającej unieważnieniu umowy w sprawie zamówienia publicznego. Powyższe oznacza, że obowiązkiem zamawiającego jest unieważnienie postępowania w każdym przypadku, jeśli łącznie zostaną spełnione następujące przesłanki: 1) dojdzie do naruszenia przepisów ustawy regulujących udzielenie zamówienia (wada postępowania), 2) wada musi być niemożliwa do usunięcia, 3) wada ma skutkować niemożliwością zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy o udzielenie zamówienia publicznego.

Mając na uwadze powyższe w ocenie Izby w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można mówić o tym, że zaistniała wada (tutaj brak udzielenie odpowiedzi na wniosek o wyjaśnienie treści SW Z), jakkolwiek także niemożliwa do usunięcia (tutaj z uwagi na upływ terminu na złożenie i otwarcie ofert) – skutkuje „niemożliwością zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy o udzielenie zamówienia publicznego”.

Zdaniem Izby unieważnienie przedmiotowego postępowania z powodu braku odpowiedzi na pytania do SW Z byłoby uzasadnione tylko wówczas, gdy treść pytań, czy też bardziej treść odpowiedzi na te pytania, mogła mieć zasadniczy wpływ na przygotowanie przez wykonawców ofert. Izba oceniając treść i charakter zadanych przez Odwołującego pytań oceniła je analogicznie jak Zamawiający w odpowiedzi na odwołania z dnia 13 lutego 2026 r., tj.: „Pytania zadane przez Odwołującego nie dotyczyły elementów przedmiotu zamówienia w stopniu uniemożliwiającym złożenie oferty. W szczególności: •dotyczyły one organizacji działań edukacyjnych, które zostały w SWZ opisane w sposób wystarczający do oszacowania kosztów; •odnosiły się do szacunkowych ilości materiałów lub worków, przy czym Zamawiający nie był zobowiązany do wskazywania ilości o charakterze orientacyjnym, jeżeli zakres zamówienia został określony funkcjonalnie; •zmierzały w istocie do renegocjacji zapisów SWZ, a nie do ich wyjaśnienia.

Odwołujący zarzuca Zamawiającemu, że brak odpowiedzi powodował że gdyby zostały udzielone odpowiedzi oferta mogła być tańsza. W ocenie Zamawiającego żadne z pytań, a z drugiej strony brak odpowiedzi na powyższe pytania nie wpływał na cenotwórczą kalkulację oferty.”

Nie sposób uznać, że brak odpowiedzi na zadane pytania wpłynąłby na ocenę sposobu realizacji przyszłego zamówienia, czy też wpływał na krąg wykonawców zainteresowanych realizacją zamówienia objętego Postępowaniem. W takich okolicznościach unieważnienie procedury na podstawie art. 255 pkt 6 ustawy Pzp byłoby uzasadnione.

W ocenie Izby zadane pytania przez Odwołującego wbrew twierdzeniom Odwołującego nie miały wpływu na przygotowywaną przez Odwołującego ofertę. Nie dość, że Odwołujący dzień przed terminem składania ofert złożył swoją ofertę, a co za tym idzie był w stanie nie tylko ją terminowo sporządzić, ale i co znamienne prawidłowo ją skalkulować.

Podkreślenia wymaga, że różnica cen złożonych ofert jest bardzo mała i wynosi zaledwie 28 380,72 zł (oferta

Odwołującego: 2.497.592,49 zł, zaś oferta konkurenta: 2.469.211,77 zł). Zbieżność cenowa cen złożonych ofert potwierdza, że obaj wykonawcy – mając taki sam zakres informacyjny do złożenia oferty – skalkulowali swoje oferty de facto na takim samym poziomie. Tym samym Izba nie daje wiary twierdzeniom Odwołującego w toku rozprawy, że udzielenie rzeczowych odpowiedzi na zadane pytania mogłoby skutkować obniżeniem ceny oferty Odwołującego nawet o „kilkaset złotych”. W kontekście argumentów z uzasadnienia odpowiedzi na odwołanie Zamawiającego, które Izba uznaje za przekonywujące – nie sposób znaleźć uzasadnienia w kontekście zadanych pytań, co do obniżenia („optymalizacji”) złożonej oferty, aż o kilkaset tysięcy złotych.

Podsumowując, Izba uznaje, że nieudzielenie odpowiedzi na pytania dot. wyjaśnienia treści SW Z mają niewątpliwie marginalne znaczenie, pozostające bez wpływu na możliwość zawarcia niepodlegającej unieważnieniu umowy, a co za tym idzie nie są wystarczającą podstawą do unieważnienia postępowania.

Orzekając o kosztach postępowania odwoławczego orzeczono na podstawie na podstawie art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 8 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 roku w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i sposobu pobierania wpisu od odwołania (Dz. U. z 2020r., poz. 2437 ze zmianami), orzekając w tym zakresie o obciążeniu kosztami postępowania stronę przegrywającą, czyli Odwołującego.

Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.

Przewodniczący

…………………….