Postanowienie KIO 241/26 z 4 marca 2026

1. Umarza postępowanie odwoławcze na podstawie art. 568 pkt 2 Ustawy.
2. Nakazuje zwrot z rachunku bankowego Urzędu Zamówień Publicznych na rzecz odwołującego kwoty20.000 zł 00 gr. (dwadzieścia tysięcy złotych), tytułem wpisu od odwołania.

Na orzeczenie - w terminie 14 dni od dnia jego doręczenia - przysługuje skarga za pośrednictwem Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej do Sądu Okręgowego w Warszawie - Sądu Zamówień Publicznych.

Przewodnicząca

………………………………

Sygn. akt

KIO 241/26

W postępowaniu prowadzonym przez zamawiającego – Stołeczne Centrum Opiekuńczo-Lecznicze Sp. z o.o. z/s w Warszawie w trybie przetargu nieograniczonego na budowę nowego pawilonu medycznego wraz z podpiwniczeniem stanowiącym doraźne miejsce schronienia w Zakładzie Opiekuńczo-Leczniczym przy ul. Szubińskiej 4 w Warszawie wchodzącego w skład Stołecznego Centrum Opiekuńczo-Leczniczego Sp. z o.o. wraz z wyposażeniem(nr postępowania:

ZP/1/26), ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej 07.01.2026 r., OJ S 4/2026 6367-2026, wobec zapisów specyfikacji warunków zamówienia, wniesione zostało 19.01.2026 r. do Prezesa Krajowej Izby Odwoławczej odwołanie wykonawcy Strabag Sp. z o.o. z/s w Pruszkowie (sygn. akt KIO 241/26).

Odwołujący zarzucił zamawiającemu naruszenie:

1. art. 436 pkt 1) i art. 433 pkt. 3) PZP, względnie art. 353(1) KC, art. 58 KC i art. 387 § 1 KC w zw. z art. 8 ust. 1 PZP oraz art. 16 ustawy PZP poprzez wskazanie w §2 ust. 1 wzoru Umowy terminu realizacji zamówienia w dacie dziennej wyznaczonej ostatecznie na dzień 15.10.2027 r. podczas gdy wskazanie wykonania zamówienia w konkretnej dacie narusza przepisy ustawy PZP, w zakresie w jakim nakazują one określanie terminu w latach, miesiącach, tygodniach, dniach. Ponadto określenie terminu realizacji konkretną datą nie ma obiektywnych, uzasadnionych przyczyn i Zamawiający zaniechał podania takiego uzasadnienia w dokumentacji Postępowania.
2. art. 16 pkt. 1) PZP, art. 99 ust. 1 PZP, art. 433 pkt 3 PZP w związku z art. 8 ust 1 PZP, art. 5 KC, art. 58 KC, art.

353(1) KC poprzez nałożenie na Wykonawcę w §4 ust. 1 pkt 11 wzoru Umowy obowiązku wykonywania dodatkowych kontroli, prób i badań na żądanie Zamawiającego, które są niemożliwe do skalkulowania przez tego Wykonawcę w swojej ofercie oraz są niemożliwe do oszacowania na dzień złożenia oferty, co skutkuje przerzuceniem na Wykonawcę odpowiedzialności oraz kosztu za okoliczności, za które wyłączną odpowiedzialność ponosi Zamawiający tj. obowiązku wykonania niewymaganymi przepisami prawa oraz jakością wykonania robót badaniami.

1. art. 16 pkt. 1) PZP, art. 99 ust. 1 PZP, art. 433 pkt 3 PZP w związku z art. 8 ust 1 PZP, art. 5 KC, art. 58 KC, art.

353(1) KC poprzez nieprecyzyjny opis przedmiotu zamówienia i nałożenie na Wykonawcę w §4 ust. 1 pkt. 19) wzoru Umowy obowiązku przygotowania i złożenia w imieniu i na rzecz Zamawiającego wniosku o pozwolenie na wycinkę drzew lub krzewów bez określenia w dokumentach Postępowania ilości oraz rodzaju tych drzew lub krzewów do wycięcia, co także tyczy się obarczenia Wykonawcy ogólnym obowiązkiem niezbędnej wycinki drzew i krzewów na jego koszt, co uniemożliwia skalkulowanie tego obowiązku przez Wykonawcę w swojej ofercie. Jednocześnie

Zamawiający w §1 ust. 3 Umowy wskazał, że złożył już wniosek o pozwolenie na wycinkę drzew w obszarze objętym opracowaniem, a z drugiej strony wskazuje to jako koszt Wykonawcy, co jest sprzeczne z §4 ust. 1 pkt. 19) wzoru Umowy.

1. art. 439 ust. 1 i ust. 2 pkt. 1 - 4 PZP poprzez ukształtowanie w § 5 ust. 13– 16 wzoru Umowy pozornej klauzuli zmiany wysokości wynagrodzenia Wykonawcy (klauzuli waloryzacyjnej), przewidującej niejasne, nadmiernie restrykcyjne oraz w praktyce niemożliwe do spełnienia warunki jej zastosowania, które pozostają oderwane – zarówno co do sposobu ich określenia, jak i maksymalnej dopuszczalnej wysokości zmiany wynagrodzenia – od realiów rynkowych, aktualnych i potencjalnych wahań cen oraz planowanego okresu realizacji przedmiotu Umowy.
2. art. 463 i 464 PZP, art. 16 pkt 1) - 3) PZP w zw. z art. 8 ust. 1 PZP w zw. z art. 3531 KC w zw. z art. 5 KC i art. 647(1) § 3 KC poprzez narzucenie w §6 ust. 10 pkt 3 wzoru Umowy, że wynagrodzenie należne podwykonawcy za zlecony mu zakres robót nie może być wyższe niż wynagrodzenie przysługujące Wykonawcy za ten zakres robót czyli maksymalnej wysokości wynagrodzenia, jaką Wykonawca może uzgodnić z podwykonawcą w umowie o podwykonawstwo, podczas gdy Zamawiający nie ma nieograniczonego uprawnienia do ingerowania w stosunki zobowiązaniowe pomiędzy Wykonawcą a podwykonawcami, w szczególności nie ma prawa narzucać Wykonawcy maksymalnej wysokości wynagrodzenia, na którą Wykonawca może zawrzeć umowę o podwykonawstwo z podwykonawcą. Takie postanowienie Umowy jest nieproporcjonalne i nadmiernie ingeruje w swobodę kontraktowania oraz stosunki pomiędzy Wykonawcą a podwykonawcami, co w skrajnym przypadku może uniemożliwić Wykonawcy zrealizowanie części zamówienia. W ten sposób Zamawiający nadużywa pozycji dominującej, a także przekracza przysługującą mu kompetencję do kształtowania postanowień przyszłej umowy w sprawie zamówienia publicznego której przedmiotem są roboty budowlane.
3. art. 8 ust. 1 PZP w związku z art. 353(1) KC, art. 568 §1 KC, art. 638 KC i art. 656 § 1 KC poprzez 2.1.6.1wskazanie w treści §7 ust. 10 wzoru Umowy zapisów świadczących o bezusterkowej procedurze odbiorowej tj. uzależnienie dokonania odbioru robót zanikających/ulegających zakryciu, odbioru częściowego lub protokół odbioru końcowego od braku istnienia wad istotnych bez określenia we wzorze Umowy co należy uznać za wadę istotną, a co za nieistotną. Powoduje to, że Zamawiający arbitralne prawo do decydowania jak wada jest istotna, a jak nie i tym samym uzależniania dokonania odbioru; 2.1.6.2wskazanie w §12 ust. 4, że Wykonawca zobowiązany jest do utrzymywania ubezpieczenia przez cały okres realizacji Umowy, aż do protokolarnego odbioru robót bez zastrzeżeń co wskazuje na wprowadzenie przez Zamawiającego procedury bezusterkowego odbioru końcowego robót podczas, gdy dokonanie odbioru wykonanych przez wykonawcę robót budowlanych przez Zamawiającego powinno nastąpić w sytuacji gdy wystąpią wady nieistotne (które będą mogły zostać usunięte po odbiorze i których zakres oraz terminy usunięcia zostaną określone w protokole odbioru końcowego), a uprawnienie Zamawiającego do wstrzymania się z odbiorem przysługiwać mu będzie wyłącznie w przypadku wad o istotnym charakterze (uniemożliwiających normalne korzystanie z przedmiotu umowy).
4. art. 462 ust. 8, 463 i 464 PZP, art. 16 pkt 1) - 3) PZP w zw. z art. 8 ust. 1 PZP w zw. z art. 3531 KC w zw. z art. 5 KC i art. 647(1 )§ 3 KC poprzez narzucenie w §7 ust. 12 wzoru Umowy obowiązku Wykonawcy przedstawiania Zamawiającemu protokołów odbiorów częściowych i końcowego podpisanych pomiędzy Wykonawcą, podwykonawcami i dalszymi podwykonawcami, jako podstawy do rozliczenia przedmiotu Umowy pod warunkiem, że w protokołach tych nie będzie zastrzeżeń lub uwag, podczas gdy Zamawiający nie ma nieograniczonego uprawnienia do ingerowania w stosunki zobowiązaniowe pomiędzy Wykonawcą a podwykonawcami, w szczególności nie ma prawa do kontrolowania protokołów odbioru zawartych między Wykonawcą, a działającymi w jego imieniu podmiotami. Takie postanowienie Umowy jest nieproporcjonalne i nadmiernie ingeruje w swobodę kontraktowania oraz stosunki pomiędzy Wykonawcą a podwykonawcami, co w skrajnym przypadku może uniemożliwić Wykonawcy zrealizowanie części zamówienia. W ten sposób Zamawiający nadużywa pozycji dominującej, a także przekracza przysługującą mu kompetencję do kształtowania postanowień przyszłej umowy w sprawie zamówienia publicznego której przedmiotem są roboty budowlane. Zgodnie z art. 462 ust. 8 ustawy PZP "Powierzenie wykonania części zamówienia podwykonawcom nie zwalnia wykonawcy z odpowiedzialności za należyte wykonanie tego zamówienia". To Wykonawca odpowiada za należyte wykonanie umowy. W konsekwencji każdorazowe przedstawiania Zamawiającemu protokołów odbiorów częściowych i końcowego podpisanych pomiędzy Wykonawcą, podwykonawcami i dalszymi podwykonawcami jest zbędne skoro wykonanie robót objętych umową jest całkowicie po stronie Wykonawcy, a nie podmiotów działających na jego zlecenie i w jego imieniu.

Postanowienie to stanowi nadmierną ingerencję Zamawiającego w stosunki prawne łączące Wykonawcę z jego podwykonawcami

1. art. 16 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 99 PZP w zw. z art. 353(1) KC i art. 647 KC poprzez określenie w §9 ust. 2 wzoru Umowy niespotykanego w umowach o roboty budowlane wymogu obligatoryjnej zmiany personelu wykonawcy w terminie 5 dni na skutek jednostronnego arbitralnego zastrzeżenia Zamawiającego, bez prawa Wykonawcy do obrony przed takim działaniem ze strony Zamawiającego np. poprzez wniesienie sprzeciwu.
2. art. 16 PZP, art. 8 ust. 1 PZP, art. 134 ust. 1 pkt 20 PZP w związku z art. 353(1) KC i art. 647 KC w zw. z art. 484 §2 KC w zw. z art. 483 KC i art. 473 §1 KC ze względu na:
3. 1.9.1zastrzeżenie w § 11 ust. 1 pkt 1 wzoru Umowy kary umownej z tytułu przekroczenia terminu wykonania któregokolwiek z etapów, określonych w § 2 ust. 2 wzoru za każdy dzień zwłoki w wysokości 0,1% kwoty wynagrodzenia umownego Wykonawcy brutto, która to kara jest rażąco wygórowana oraz ma charakter represyjny, co powoduje, że nie ma charakteru dyscyplinującego oraz stwarza ryzyko bezpodstawnego wzbogacenia po stronie Zamawiającego kosztem Wykonawcy. Zastrzeżenie kary umownej za zwłokę w powyższej wysokości uniemożliwia Wykonawcy prawidłowe oszacowanie ryzyk związanych z realizacją Umowy;.
4. 1.9.2zastrzeżenie w §11 ust. 1 pkt 9 wzoru Umowy kary umownej z tytułu w przypadku braku zmiany umowy o podwykonawstwo w zakresie terminu zapłaty w wysokości 0,1% kwoty wynagrodzenia umownego Wykonawcy brutto za stwierdzony przypadek naruszenia, która to kara jest rażąco wygórowana oraz ma charakter represyjny, co powoduje, że nie ma charakteru dyscyplinującego oraz stwarza ryzyko bezpodstawnego wzbogacenia po stronie Zamawiającego kosztem Wykonawcy. Zastrzeżenie kary umownej w powyższej wysokości uniemożliwia Wykonawcy prawidłowe oszacowanie ryzyk związanych z realizacją Umowy;.
5. 1.9.3zastrzeżenie w § 11 ust. 1 pkt 12 Umowy kary umownej z tytułu zwłoki w zakończeniu robót polegających na zakupie, dostawie, udzieleniu Zamawiającemu licencji lub sublicencji i montaż Systemu przyzywowego, związanych z przerwą w przesyle ciepła w stosunku do 8 godzinnego terminu przerwy, o którym mowa w Załączniku nr 4 umowy, która to kara umowna sformułowana została w sposób ogólnikowy i niejasny, co uniemożliwia Wykonawcy prawidłowe oszacowanie ryzyk związanych z realizacją Umowy; 2.1.9.4zastrzeżenie w §11 ust. 6 Umowy, że Wykonanie prawa odstąpienia ustawowego lub umownego (także ze skutkiem ex tunc), nie wyłącza prawa dochodzenia kar umownych przewidzianych w umowie i nie wyłącza dochodzenia kar za zwłokę i inne przypadki wraz z karą za odstąpienie, podczas gdy w sytuacji w której dochodzi do odstąpienia od umowy w całości nie jest możliwe kumulowanie kary umownej przewidzianej na wypadek nienależytego wykonania zobowiązania – kary za zwłokę w terminowym wykonaniu robót, z karą umowną za niewykonanie zobowiązania – karę zastrzeżoną na wypadek odstąpienia od umowy. W takim przypadku brak jest możliwości skutecznego naliczenia kary zarówno z tytułu opóźnienia, jak i kary z tytułu odstąpienia od umowy.
6. art. 16 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 433 pkt 2 i 3 PZP oraz art. 99 PZP w związku z art. 8 ust 1 PZP oraz art. 353(1) KC w zw. z art. 647 i art. 649 KC poprzez zastrzeżenie w §11 ust. 2 i 3 Umowy obowiązku zwrotu Zamawiającemu „wszelkich kosztów lub wydatków” jakie Zamawiający poniósł na rzecz Veolia Energia Warszawa S. A. z tytułu roszczeń związanych z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem przez Wykonawcę obowiązków określonych w § 1 ust.

2 pkt 10 – czyli polegających na zakupie, dostawie, udzieleniu Zamawiającemu licencji lub sublicencji i montaż Systemu przyzywowego na warunkach określonych w tym przepisie, wraz z obowiązkiem zapłaty na rzecz Zamawiającego dalej idących roszczeń, w tym odszkodowania przekraczającego wysokość zastrzeżonych kar umownych, co stanowi warunek niemożliwy do oszacowania przez wykonawcę na etapie składania przez niego oferty w sytuacji, w której Wykonawca nie jest stroną umowy zawartej przez Zamawiającego z Veolia Energia Warszawa S. A., nie ma żadnej wiedzy na temat zawartej przez Zamawiającego umowy z Veolia Energia Warszawa S. A., w tym zabezpieczeń jakie w tej umowie zostały ustanowione na rzecz Veolia Energia Warszawa S. A., w tym kaucji pieniężnej wniesionej przez Zamawiającego z tytułu zabezpieczenia ewentualnych roszczeń z tytułu niewykonania lub nienależytego wykonania prac określonych w § 1 ust. 2 pkt 10 wzoru Umowy. Tym samym roszczenie odszkodowawcze Zamawiającego związane ze zwrotem wszelkich kosztów i wydatków poniesionych przez niego na rzecz Veolia Energia Warszawa S. A. ma charakter nieograniczony i uniemożliwia Wykonawcy skalkulowanie ryzyka z tego tytułu w ofercie i złożenie oferty.

1. art. 16 PZP, art. 8 ust. 1 PZP, art. 134 ust. 1 pkt 20 PZP w związku z art. 353(1) KC, art. 58 KC oraz art. 647 w zw. art. 656 i art. 636 §1 KC ze względu na zastrzeżenie w §15 ust. 2 pkt. 7) treści wzoru Umowy postanowień uprawniających Zamawiającego do odstąpienia od Umowy w przypadku otrzymania przez Zamawiającego uzasadnionego wezwania do zapłaty od podwykonawcy lub dalszego podwykonawcy, w skutek udokumentowanego niedokonania zapłaty przez Wykonawcę, co stanowi nadużycie przez Zamawiającego uprawnienia wynikającego ze swobody kształtowania warunków umowy poprzez skonstruowanie postanowień umowy w sposób go uprzywilejujący i z naruszeniem zasady równowagi stron stosunku zobowiązaniowego, co pozostaje w

sprzeczności z zasadami współżycia społecznego i godzi w naturę stosunku prawnego, gdyż uprawnienie do terminacji całej Umowy powinno być wyjątkowe z uwagi na zasadę trwałości umów oraz mieć miejsce wyłącznie w sytuacjach istotnego niewykonania lub nienależytego wykonania umowy przez wykonawcę, ocenianego przez pryzmat art. 647 KC.

1. art. 16 pkt 1, 2 i 3 oraz art. 433 pkt 3 PZP oraz 455 ust. 1 pkt 1 PZP i art. 99 PZP w związku z art. 8 ust 1 PZP oraz art. 3531 KC w zw. z art. 647 i art. 649 KC, poprzez określenie w §16 ust. 2) pkt. 1) projektu Umowy przypadków zmiany postanowień zawartej umowy w stosunku do treści oferty, poprzez brak wskazania że przypadku te uprawniają wykonawcę nie tylko do zmiany terminu wykonania przedmiotu Umowy, lecz także do zmiany należnego mu wynagrodzenia i niedopuszczenie tym samym możliwości zarówno zmiany terminu realizacji Umowy i wynagrodzenia należnego wykonawcy – co stanowi niezasadne i bezpodstawne przerzucenie na wykonawcę odpowiedzialności i ryzyka finansowego realizacji Umowy, gdzie na skutek zaistnienia okoliczności zależnych od Zamawiającego określonych chociażby w § 16 ust. 2) pkt. 1) lit. a) projektu Umowy, bądź niezależnych od stron Umowy określonych Wykonawca zostaje pozbawiony możliwości zmiany wynagrodzenia oraz terminu wykonania Umowy na skutek braku podstaw prawnych do zmiany Umowy w tym zakresie. Przerzucenie takiego ryzyka na Wykonawcę wyczerpuje normę klauzuli abuzywnej z art. 433 pkt 3 PZP i stanowi wyraz nadużycia pozycji dominującej przez Zamawiającego. Co więcej taka treść ww. postanowień projektu Umowy nie pozwala na dokonanie jednoznacznego podziału ryzyka między stronami Umowy i uniemożliwia prawidłową kalkulację oferty.
2. art. 433 pkt 4) PZP poprzez zastrzeżenie w §17 ust. 3 wzoru Umowy, że limit wyłączeń, o którym mowa w §17 ust. 2 Umowy nie dotyczy sytuacji, gdy rzeczywista ilość wykonanych robót jest mniejsza niż wynika to z przedmiaru, co w rzeczywistości stanowi omijanie przez Zamawiającego przestrzegania limitu, o którym mowa w §17 ust. 2 Umowy.

Tym samym narusza przepisy art. 433 pkt 4 ustawy PZP, zgodnie z którym Zamawiający ma obowiązek wskazania minimalnej wartości lub wielkości świadczenia stron przy ograniczeniu zakresu zamówienia.

1. art. 99 ust. 1 PZP, art. 433 pkt 3 ustawy PZP w związku z art. 16 pkt 1,2,3, art. 8 ust 1 ustawy PZP, art. 3531 KC w zw. z art. 647 i art. 649 KC poprzez nieuzasadnione i bezpodstawne przerzucenie na wykonawcę w §17 ust. 5 Umowy wzoru Umowy obowiązku realizacji robót dodatkowych bez prawa do skalkulowania i otrzymania należnego Wykonawcy zysku z tego tytułu, poprzez dopuszczenie wyłącznie możliwości stosowania przez Wykonawcę cen jednostkowych materiałów na podstawie cen średnich według cennika SEKOCENBUD/ORGBUD, co stanowi przerzucenie na Wykonawcę odpowiedzialności i ryzyka finansowego realizacji przedmiotu umowy w przypadku polecenia realizacji robót dodatkowych z przyczyn nieleżących po stronie Wykonawcy, a Zamawiającego, podczas gdy takie ryzyko stanowi wyłączne ryzyko Zamawiającego, a jego przerzucenia na wykonawcę jest zakazane klauzulą abuzywną z art. 433 pkt 3 PZP.

Odwołujący wniósł o uwzględnienie odwołania w całości, nakazanie zamawiającemu dokonania zmiany zapisów wzoru Umowy.

Odwołujący 03.03.2026 r. przed otwarciem posiedzenia wyznaczonego do rozpoznania odwołania, przesłał oświadczenie, którym cofnął odwołanie w części zarzutów, których zamawiający nie uwzględnił. Odwołujący wskazał na wprowadzone przez zamawiającego zmiany w projekcie umowy, które w części uwzględniały żądania z odwołania.

Zamawiający nie składał oświadczenia w postępowaniu odwoławczym, które wskazywałoby na uwzględnienie w części zarzutów. Jednocześnie wprowadzone zmiany w zapisach projektu umowy, zgodnie z oświadczeniem samego odwołującego, miały świadczyć o uwzględnieniu w części zarzutów, co do których brak jest pełnego obrazu. Odwołujący wnosił również o umorzenie postępowania odwoławczego i zwrot całości kwoty wpisu.

Izba na posiedzeniu niejawnym stwierdziła, iż wprowadzenie zmian w zapisach dokumentacji postępowania po wniesieniu odwołania, prowadzi do uchylenia czynności, wobec której wniesione zostało odwołanie, czyniąc postępowanie odwoławcze zbędnym. Zamawiający nie złożył oświadczenia o uwzględnieniu zarzutów, jednocześnie dokonał zmiany w zapisach wzoru umowy, co do której kierowane były zarzuty w odwołaniu. Chociaż odwołujący nie przesłał treści zmiany, a jedynie oświadczył, że uwzględniały one w części żądania wynikające z zarzutów podniesionych w odwołaniu, Izba uwzględniła oświadczenie odwołującego, który na tej podstawie wycofał pozostałe zarzuty w odwołaniu. Jednocześnie należy podkreślić, że brak oświadczenia zamawiającego o uwzględnieniu odwołania (w całości lub w części), nie stanowi przeszkody do uwzględnienia oświadczenia wykonawcy, w którym stwierdza, że zmiany we wzorze umowy stanowiły o uwzględnieniu w części zarzutów odwołania. Ponieważ odwołanie wnoszone było wobec zapisów wzoru umowy, które na skutek zmian traciły pierwotne brzmienie, Izba uznała, że w tej sytuacji zachodzi podstawa do umorzenia postępowania odwoławczego w oparciu o art. 568 pkt 2 Ustawy – Izba stwierdza, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.

Na podstawie § 15 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie postępowania przy rozpoznawaniu odwołań przez Krajową Izbę Odwoławczą (Dz. U. poz. 2453) umorzyła postępowanie odwoławcze. Zgodnie z art. 568 pkt 2 Ustawy Izba umarza postępowanie odwoławcze, w formie postanowienia, w przypadku stwierdzenia, że dalsze postępowanie stało się z innej przyczyny zbędne lub niedopuszczalne.

W związku z powyższym Izba na podstawie § 9 ust. 2 poz. 2437), nakazała dokonanie zwrotu odwołującemu uiszczonej tytułem wpisu kwoty 20.000 zł.

Przewodnicząca

………………………………