Zakup usługi 24 miesięcznego okresu serwisu oraz opieki autorskiej obecnie użytkowanego w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Łódzkiego systemu informatycznego do zarządzania informacjami środowiskowymi i opłatami za korzystanie ze środowiska

W związku z powyższym do istnienia bazy danych konieczne jest: • istnienie zbioru niezależnych materiałów • elementy te muszą być uporządkowane systematycznie lub metodycznie • elementy te muszą być indywidualnie dostępne w jakikolwiek sposób, tak aby było możliwe odnalezienie jakiegokolwiek elementu bazy danych bez przeglądania całego zbioru • w celu sporządzenia, weryfikacji i prezentacji zawartości bazy danych powinien być poniesiony istotny nakład inwestycyjny. (uzasadnienie wyroku Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 listopada 2004 roku (C-444/02) w sprawie Fixtures Marketing Ltd vs. Organismos Prognostikon Agonon Podosfairou AE (OPAP) teza 29 i 30). Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy o ochronie baz danych podmiotem wyłącznie uprawnionym do pobierania i wtórnego wykorzystywania bazy danych w całości lub w istotnej części jest producent. Producentem jest zaś (w myśl art. 2 ust. 1 pkt. 4 ustawy) osoba fizyczna, prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, która ponosi ryzyko nakładu inwestycyjnego przy tworzeniu bazy danych. W bazie danych mogą być zgromadzone dowolne materiały uprzednio istniejące jak i „nowe” powstające na potrzeby zbioru. Materiały te – aby przyjęły postać bazy danych – muszą być jednak uporządkowane systematycznie lub metodycznie. Części składowe bazy danych (pojedyncze dane) pozbawione systemu pozwalającego na przetworzenie pojedynczych elementów, które wchodzą w jej skład, nie są objęte ochroną na podstawie ustawy o ochronie baz danych. Jeżeli nie są chronione np. przez prawo autorskie (co może mieć miejsce w przypadku utworów muzycznych, fotograficznych itp.), mogą być udostępniane. Stworzone przez firmę Atmoterm S.A. oprogramowanie uporządkowało istniejące wcześniej dane i pozwoliło na usystematyzowanie nowo wprowadzanych danych. Województwo Łódzkie oraz Atmoterm S.A. są współwłaścicielami, w częściach równych, bazy danych zawartej w oprogramowaniu, gromadzącej dane podmiotów zobowiązanych do uiszczenia opłat środowiskowych działających na terenie województwa łódzkiego. Województwo Łódzkie oraz Atmoterm S.A. nie mogą wypożyczać, udostępniać ani upowszechniać w jakikolwiek sposób wyżej opisanej bazy danych bez pisemnej zgody drugiej strony. W dniu 06.05.2025 r. Zamawiający pismem znak KLSIII.1333.4.2025.AJ zwrócił się do Atmoterm SA z prośbą o wyrażenie zgody na udostępnienie baz danych wraz z ich strukturą, w celu przeprowadzenia postępowania na zakup usługi serwisu i opieki autorskiej nad systemami informatycznymi do zarządzania informacjami środowiskowymi i opłatami za korzystanie ze środowiska. Wykonawca nie wyraził na powyższe zgody, tym samym pozostając jedynym właścicielem praw majątkowych do Systemu SOZAT, jedynym dostawcą usług związanych z opieką autorską i serwisową tego systemu. Zważywszy na wskazane wyżej okoliczności, należy przyjąć, iż stworzone przez Wykonawcę oprogramowanie wraz z bazą danych podlega ochronie wyłącznej (na podstawie ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych oraz ustawy z dnia 27 lipca 2001 roku o ochronie baz danych). Mając na uwadze wszystkie przedstawione powyżej argumenty należy uznać że zgodnie z art. 214 ust. 1 pkt 1 lit. a) i lit b), nie istnieje rozsądne rozwiązanie alternatywne względem kontynuowania zakupu 24 miesięcznego okresu serwisu oraz opieki autorskiej, a brak konkurencji nie jest wynikiem celowego zawężenia parametrów zamówienia. Aktualnie nie istnieje na rynku żaden inny podmiot będący w stanie zrealizować zamówienie zarówno od strony technicznej, jak i prawnej. Na marginesie – w zakresie braku rozwiązania alternatywnego - należy podkreślić fakt, że licencja na użytkowanie oprogramowania SOZAT została udzielona Zamawiającemu bezterminowo, natomiast aktualizacje dostępne są na skutek zakupienia serwisu oraz opieki autorskiej. Ewentualne przeprowadzenie postępowania o udzielenie zamówienia publicznego za każdym razem, gdy zakończy się ważność umowy (okres aktualizacji programu) prowadziłoby do sytuacji, w której Zamawiający zmuszony byłby zakupić ponownie, bez względu na dostawcę, program, którym de facto dysponuje. Mogłoby to doprowadzić do sytuacji w której Zamawiający musiał by zakupić zupełnie inny program niż dotychczas używany a należy zauważyć, że z żadnego przepisu prawa taki obowiązek nie wynika. Jak w podobnym stanie faktycznym zauważyła Krajowa Izba Odwoławcza „Nie jest więc możliwe pozyskanie produktu równoważnego. Równoważność, w tym przypadku, należałoby bowiem rozważać jedynie poprzez możliwość podwyższenia wersji obecnego systemu i rozbudowanie go o nowe moduły a to nie jest możliwe bez posiadania praw autorskich. Równoważności nie należy rozpatrywać w kontekście dostarczenia zupełnie nowego systemu w miejsce systemu dotychczasowego odpowiadającego potrzebom Zamawiającego a jedynie modernizację już istniejącego. W tym przypadku wykonawca dostarczył jedynie podwyższoną wersję dotychczas używanego systemu (poprawioną wersję tego samego systemu zawierającą nowe i poprawione funkcjonalności) a nie system nowy (nowe oprogramowanie) całkowicie oderwany od obecnie funkcjonującego. Nie znajduje również uzasadnienia proponowane przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych rozwiązanie (pozyskanie oprogramowania równoważnego), które polegałoby na "wymianie systemu po określonym czasie użytkowania na nowy, uwzględniający zmienione otoczenie technologiczne i prawne oraz doświadczenia zebrane w toku użytkowania dotychczasowego rozwiązania.". Przedmiotem postępowania nie jest bowiem wymiana dotychczasowego systemu na inny lecz jedynie modernizacja systemu dotychczasowego” ( Uchwała Krajowej Izby Odwoławczej z dnia 6 lutego 2014 roku KIO/KD 4/14, LEX nr 1469278). Analogiczne pogląd wyrażono w Wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z dnia 24 lutego 2022 roku sygn. akt XXIII Zs 152/21 (którym oddalono skargę na wyrok KIO w sprawie o sygnaturze KIO 2943/21) - wskazano, że „ Nie ulega wątpliwości że modernizacji oprogramowania systemu D.- S.z wersji 3 do 7 może dokonać wyłącznie ten, kto dysponuje prawami wyłącznymi do tego oprogramowania. Brak potrzeby ochrony praw przysługujących (...) sp. z o.o. zachodziłby tylko wówczas, gdyby chodziło o implementację innego systemu, do którego prawami wyłącznymi dysponowałby podmiot dokonujący wdrożenia. Jednakże wobec modernizacji systemu D. brak rozsądnego rozwiązania alternatywnego lub zastępczego. Wdrożenie nowego systemu nie jest przedsięwzięciem równoważnym w stosunku do modernizacji istniejącego systemu, nawet gdy modernizacja ta jest znaczna. Z uzasadnienia wyroku KIO wynika jednoznacznie, iż Izba uznała, że zakup nowego systemu jest wprawdzie rozwiązaniem zastępczym w stosunku do modernizacji, ale nie, że jest rozwiązaniem rozsądnym. Tymczasem art. 214 ust. 1 pkt 1 lit. a i b dla zakwestionowania wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki wymaga, by istniało alternatywne/zastępcze rozwiązanie rozsądne, a nie jakiekolwiek. Powołana przesłanka jest nieostra. Sąd przy jej ocenie musi uwzględnić wszystkie okoliczności. Będą to więc zarówno względy technologiczne (zwłaszcza mniejsze ryzyko niepowodzenia czy usterek/wad podczas wdrażania innego systemu) jak i ekonomiczne (np. brak konieczności szkoleń albo ograniczona ich potrzeba, brak dodatkowych wydatków związanych z koniecznością zapewnienia kompatybilności nowego systemu z pozostałym środowiskiem informatycznym, w którym by ten nowy system musiał działać). Ponadto sprawność obsługi systemu przez wykwalifikowaną kadrę to nie tylko kwestia przyzwyczajenia, ale również pewna wartość ekonomiczna przedsiębiorstwa, którą również należy brać pod uwagę. Podsumowując, suma czynników wskazuje, że rozsądnym jest właśnie modernizacja istniejącego systemu, skoro istnieje taka możliwość, a nie zakup zupełnie nowego (…). 2. Zamawiający nie wymaga wniesienia zabezpieczenia należytego wykonania umowy