ZakończoneBZPOgłoszenie o zamówieniu
Ogłoszenie

Nowe zielone skwery Pragi – BO/24/07/0130.

Termin wskazany w ogłoszeniu już minął.

Otwórz na BZP
Publikacja
12 września 2025
Wartość szacunkowa
Nie podano
Mediana w kategorii: 212 544 zł
Wadium
Niewymagane (wg ogłoszenia)
Termin składania ofert
30 września 2025, 12:00
Zakończone
Konkurencyjność
~4,0 oferty
umiarkowana
Umiarkowana liczba firm w takich przetargach.
w podobnych postępowaniach (ta branża i region)
Kryteria oceny ofert
Cena60%Wydłużenie okresu gwarancji na nasadzony materiał roślinny40%

Kluczowe informacje

Podsumowanie
  • 1

    TerminTermin składania ofert upływa 30 września 2025 roku o godzinie 12:00.

  • 2

    KryteriaKryteria oceny ofert: Cena 60%, Wydłużenie okresu gwarancji na nasadzony materiał roślinny 40%.

  • 3

    ZakresPrzedmiot zamówienia: Nowe zielone skwery Pragi – BO/24/07/0130.

  • 4

    ZakresKwota wskazana w ogłoszeniu: 100 000 PLN.

  • 5

    RyzykoWadium nie jest wymagane.

Na podstawie ogłoszenia · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem

Przebieg postępowania

5 wpisów

Wszystkie ogłoszenia powiązane z tym postępowaniem, od pierwszego komunikatu do ostatniej aktualizacji lub wyniku.

Ogłoszenie

Pełna treść ogłoszenia podzielona na sekcje. Użyj wyszukiwania lub nawigacji do szybkiego przejścia.

Sekcje ogłoszenia
1ZamawiającySekcja 1
PunktPoleWartość
1.1.)Rola zamawiającego

Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego

1.2.)Nazwa zamawiającego

Miasto Stołeczne Warszawa Dzielnica Praga-Północ

1.4)Krajowy Numer Identyfikacyjny

REGON 015259640

1.5)Adres zamawiającego

Brak danych

1.5.1.)Ulica

Kłopotowskiego 15

1.5.2.)Miejscowość

Warszawa

1.5.3.)Kod pocztowy

03-708

1.5.4.)Województwo

mazowieckie

1.5.5.)Kraj

Polska

1.5.6.)Lokalizacja NUTS 3

PL911 - Miasto Warszawa

1.5.9.)Adres poczty elektronicznej

ppn.zampubl@um.warszawa.pl

1.5.10.)Adres strony internetowej zamawiającego

www.praga-pn.waw.pl

1.6.)Rodzaj zamawiającego

Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - jednostka samorządu terytorialnego

1.7.)Przedmiot działalności zamawiającego

Ogólne usługi publiczne

2Informacje podstawoweSekcja 2
PunktPoleWartość
2.1.)Ogłoszenie dotyczy

Zamówienia publicznego

2.2.)Ogłoszenie dotyczy usług społecznych i innych szczególnych usług

Nie

2.3.)Nazwa zamówienia albo umowy ramowej

Nowe zielone skwery Pragi – BO/24/07/0130.

2.4.)Identyfikator postępowania

ocds-148610-3414adf5-b287-44db-92b3-c4e8abf14e1d

2.5.)Numer ogłoszenia

2025/BZP 00421127

2.6.)Wersja ogłoszenia

01

2.7.)Data ogłoszenia

2025-09-12

2.8.)Zamówienie albo umowa ramowa zostały ujęte w planie postępowań

Tak

2.9.)Numer planu postępowań w BZP

2024/BZP 00678507/08/P

2.10.)Identyfikator pozycji planu postępowań

1.3.41 Nowe zielone skwery Pragi - BO/24/07/0130

2.11.)O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy, o których mowa w art. 94 ustawy

Nie

2.14.)Czy zamówienie albo umowa ramowa dotyczy projektu lub programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Nie

2.16.)Tryb udzielenia zamówienia wraz z podstawą prawną

Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 1 ustawy

3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacjaSekcja 3
PunktPoleWartość
3.1.)Adres strony internetowej prowadzonego postępowania

https://zamowienia.um.warszawa.pl/pn/umw/demand/232714/notice/public/details

3.2.)Zamawiający zastrzega dostęp do dokumentów zamówienia

Nie

3.4.)Wykonawcy zobowiązani są do składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, oświadczeń oraz innych dokumentów wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

Tak

3.5.)Informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których zamawiający będzie komunikował się z wykonawcami - adres strony internetowej

https://zamowienia.um.warszawa.pl/pn/umw/demand/232714/notice/public/details

3.6.)Wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące korespondencji elektronicznej

Niezbędne wymagania sprzętowo
aplikacyjne, które musi spełniać komputer Wykonawcy:
• Stały dostęp do sieci Internet o gwarantowanej przepustowości nie mniejszej niż 512 kb/s na komputer;
• Komputer klasy PC lub MAC spełniający wymagania zainstalowanego systemu operacyjnego oraz wymagania używanej
przeglądarki internetowej;
• Zainstalowana dowolna przeglądarka internetowa w wersji wspieranej przez producenta obsługująca TLS 1.2;
• Włączona obsługa JavaScript;
• Zainstalowany program Acrobat Reader lub inny obsługujący pliki w formacie .pdf;
Dopuszczalne wielkości i formaty przesyłanych danych
• Wielkość pojedynczego pliku zamieszczanego w systemie nieprzekraczająca 2 GB;
• Dopuszczalne formaty plików: txt, rtf, pdf ,xps, odt, ods, odp, doc, xls, ppt, docx, xlsx, pptx, csv, jpg, jpeg, tif, tiff, geotiff, png, svg,
wav, mp3, avi, mpg, mpeg, mp4, m4a, mpeg4, ogg, ogv, zip, tar, gz, gzip, 7z, html, xhtml, css, xml, xsd, gml, rng, xsl, xslt, TSL,
XMLsig, XAdES, CAdES, ASIC, XMLenc
Kodowanie i czas odbioru danych
• Plik załączony i zapisany przez Wykonawcę, widoczny jest w Systemie, jako zaszyfrowany – format kodowania UTF8. Możliwość
otworzenia pliku dostępna jest dopiero po odszyfrowaniu przez Zamawiającego po upływie terminu składania ofert;
• Oznaczenie czasu odbioru danych przez Platformę stanowi datę oraz dokładny czas (hh:mm:ss) generowany wg. czasu lokalnego
serwera synchronizowanego z Głównym Urzędem Miar, który udostępnia poprzez Internet usługę umożliwiającą synchronizację
czasu w systemach komputerowych z czasem urzędowym obowiązującym w Polsce.
Informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których Zamawiający będzie komunikował się z Wykonawcami oraz
szczegółowe informacje o wymaganiach technicznych i organizacyjnych sporządzania, wysyłania, i odbierania korespondencji
elektronicznej określa pkt 7 SWZ.

3.8.)Zamawiający wymaga sporządzenia i przedstawienia ofert przy użyciu narzędzi elektronicznego modelowania danych budowlanych lub innych podobnych narzędzi, które nie są ogólnie dostępne

Nie

3.12.)Oferta - katalog elektroniczny

Nie dotyczy

3.14.)Języki, w jakich mogą być sporządzane dokumenty składane w postępowaniu

polski

3.15.)RODO (obowiązek informacyjny)

Określone w SWZ (KLAUZULA INFORMACYJNA O PRZETWARZANIU DANYCH
OSOBOWYCH)

4Przedmiot zamówieniaSekcja 4
PunktPoleWartość
4.1.)Informacje ogólne odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.1.1.)Przed wszczęciem postępowania przeprowadzono konsultacje rynkowe

Nie

4.1.2.)Numer referencyjny

Znak sprawy: UD-VII-WZP.271.28.2025

4.1.3.)Rodzaj zamówienia

Usługi

4.1.4.)Zamawiający udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania

Tak

4.1.8.)Możliwe jest składanie ofert częściowych

Nie

4.1.13.)Zamawiający uwzględnia aspekty społeczne, środowiskowe lub etykiety w opisie przedmiotu zamówienia

Nie

4.2.Informacje szczegółowe odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.2.2.)Krótki opis przedmiotu zamówienia

Przedmiotem zamówienia jest zaprojektowanie oraz wykonanie prac ogrodniczych wraz z montażem obiektów małej architektury przy ul. Radzymińskiej/Białostockiej na terenie Dzielnicy Praga-Północ w Warszawie, w ramach budżetu obywatelskiego na rok 2024 pn. Nowe zielone skwery Pragi.

Szczegółowy opis przedmiotu zamówienia oraz wymagania dotyczące sposobu jego realizacji określają:
a) Opis przedmiotu zamówienia - załącznik nr 8 do SWZ,
b) Warunki techniczne realizacji umowy i standardy wykonania prac – załącznik nr 9 do SWZ
c) Projektowane postanowienia umowy – załącznik nr 7 do SWZ
d) Formularz cenowy – załącznik nr 4 do SWZ
e) Standardy kształtowania zieleni Warszawy stanowiący załącznik do programu ochrony środowiska dla m.st. Warszawy na lata 2017-2020 z perspektywą do 2023 r. – załącznik nr 10 do SWZ

UWAGA:
Wszystkie wymagania określone w dokumentach wskazanych powyżej stanowią wymagania minimalne, a ich spełnienie jest obligatoryjne.
Niespełnienie ww. wymagań minimalnych będzie skutkować odrzuceniem oferty jako niezgodnej z warunkami zamówienia na podstawie art. 226 ust. 1 pkt 5 ustawy Pzp.

4.2.6.)Główny kod CPV

77310000-6 - Usługi sadzenia roślin oraz utrzymania terenów zielonych

4.2.7.)Dodatkowy kod CPV

77300000-3 - Usługi ogrodnicze

71400000-2 - Usługi architektoniczne dotyczące planowania przestrzennego i zagospodarowania terenu

4.2.8.)Zamówienie obejmuje opcje

Nie

4.2.10.)Okres realizacji zamówienia albo umowy ramowej

56 dni

4.2.11.)Zamawiający przewiduje wznowienia

Nie

4.2.13.)Zamawiający przewiduje udzielenie dotychczasowemu wykonawcy zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

Nie

4.3.)Kryteria oceny ofert

Brak danych

4.3.1.)Sposób oceny ofert

Przy wyborze najkorzystniejszej oferty zamawiający będzie kierował się następującymi kryteriami i
odpowiadającymi im znaczeniami oraz w następujący sposób będzie oceniał spełnienie kryteriów:
Cena brutto – 60%
Wydłużenie okresu gwarancji na nasadzony materiał roślinny - 40%

4.3.2.)Sposób określania wagi kryteriów oceny ofert

Procentowo

4.3.3.)Stosowane kryteria oceny ofert

Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe

4.3.5.)Nazwa kryterium

Cena

4.3.6.)Waga

60,00

4.3.4.)Rodzaj kryterium

inne.

4.3.5.)Nazwa kryterium

Wydłużenie okresu gwarancji na nasadzony materiał roślinny

4.3.6.)Waga

40

4.3.10.)Zamawiający określa aspekty społeczne, środowiskowe lub innowacyjne, żąda etykiet lub stosuje rachunek kosztów cyklu życia w odniesieniu do kryterium oceny ofert

Nie

5Kwalifikacja wykonawcówSekcja 5
PunktPoleWartość
5.1.)Zamawiający przewiduje fakultatywne podstawy wykluczenia

Nie

5.3.)Warunki udziału w postępowaniu

Tak

5.4.)Nazwa i opis warunków udziału w postępowaniu

O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki udziału w postępowaniu dotyczące
zdolności technicznej lub zawodowej:
1) dotyczącej doświadczenia Wykonawcy:
Za spełniającego warunek udziału w postępowaniu Zamawiający uzna Wykonawcę który wykaże, że w okresie ostatnich 3 lat przed upływem terminu składania ofert w postępowaniu (a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie) wykonał1 (tj. zakończył) w sposób należyty co najmniej dwie usługi w zakresie wykonania nasadzeń drzew lub/i krzewów lub/i pnączy o wartości nie mniejszej niż 100 000 złotych brutto każda z usług.
UWAGA:
¹ Za wykonaną usługę Zamawiający uzna taką usługę, której przedmiot został odebrany przez Zamawiającego jako wykonany w sposób należyty.
W przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie lub powołania się na podmiot trzeci, ww. warunek zostanie spełniony jeśli co najmniej jeden z Wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie lub jeden podmiot trzeci, będzie posiadać wymagane doświadczenie (jeden lub każdy z podmiotów musi posiadać samodzielnie wymagane doświadczenie).
2) dotyczącej osób, które zostaną skierowane przez Wykonawcę do realizacji zamówienia:
Za spełniającego warunek udziału w postępowaniu Zamawiający uzna Wykonawcę, który wykaże, że dysponuje osobami zdolnymi do wykonania zamówienia a w szczególności:
a) co najmniej jedną osobą skierowaną przez Wykonawcę na stanowisko projektanta, posiadającą dyplom inżyniera architekta krajobrazu lub magistra inżyniera architekta krajobrazu,
oraz
b) co najmniej jedną osobą skierowaną przez Wykonawcę na stanowisko kierownika prac ogrodniczych, spełniającą łącznie następujące warunki:
- posiadającą wykształcenie co najmniej średnie w specjalności ogrodnictwo lub architektura krajobrazu,
- posiadającą minimum 5 lat doświadczenia przy wykonywaniu prac polegających na sadzeniu drzew i/lub krzewów i/lub pnączy,
- posiadającą zaświadczenie kwalifikacyjne „inspektora nadzoru terenów zieleni” wydane przez stowarzyszenie branżowe lub inny podmiot prowadzący kształcenie w zakresie pielęgnacji terenów zieleni.
UWAGA:
Zamawiający dopuszcza powierzenie pełnienia funkcji projektanta i kierownika prac ogrodniczych tej samej osobie, pod warunkiem, że osoba ta spełnia wymagania określone w pkt. a) i b).

W odniesieniu do warunków dotyczących wykształcenia, kwalifikacji zawodowych lub doświadczenia wykonawcy mogą polegać na zdolnościach podmiotów udostępniających zasoby, jeśli podmioty te wykonają usługi do realizacji których te zdolności są wymagane.

5.5.)Zamawiający wymaga złożenia oświadczenia, o którym mowa w art.125 ust. 1 ustawy

Tak

5.7.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu

a) wykaz usług (zgodny z załącznikiem nr 5 do SWZ) wykonanych nie wcześniej niż w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich rodzaju, przedmiotu, daty i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których usługi te zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te usługi zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego usługi zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie Wykonawcy.
Uwaga!
Jeżeli Wykonawca powołuje się na doświadczenie w realizacji usług, wykonywanych wspólnie z innymi wykonawcami, wykaz o którym mowa powyżej dotyczy usług, w których wykonaniu Wykonawca ten bezpośrednio uczestniczył.
b) wykaz osób (zgodny z załącznikiem nr 6 do SWZ) skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych, uprawnień, doświadczenia i wykształcenia niezbędnych do wykonania zamówienia publicznego, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami.

6Warunki zamówieniaSekcja 6
PunktPoleWartość
6.1.)Zamawiający wymaga albo dopuszcza oferty wariantowe

Nie

6.3.)Zamawiający przewiduje aukcję elektroniczną

Nie

6.4.)Zamawiający wymaga wadium

Nie

6.5.)Zamawiający wymaga zabezpieczenia należytego wykonania umowy

Tak

6.6.)Wymagania dotyczące składania oferty przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia

W przypadku wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, do oferty należy załączyć dodatkowo:
1. Oświadczenie z art. 117 ust. 4 ustawy Pzp (załącznik nr 2 do SWZ).
2. Oświadczenie o niepodleganiu wykluczeniu oraz o spełnianiu warunków udziału w postępowaniu – Załącznik nr 1 do
SWZ, składa każdy spośród wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia. Oświadczenie potwierdza
brak podstaw wykluczenia wykonawcy oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu w zakresie, w jakim każdy z
wykonawców wykazuje spełnianie warunków udziału w postępowaniu.
3. Wykonawcy ubiegający się wspólnie o udzielenie zamówienia zobowiązani są do ustanowienia pełnomocnika. Dokument
pełnomocnictwa, z treści którego będzie wynikało umocowanie do reprezentowania w postępowaniu o udzielenie
zamówienia tych wykonawców należy załączyć do oferty. Pełnomocnictwo powinno zawierać w szczególności wskazanie:
- postępowania o zamówienie publiczne, którego dotyczy,
- wszystkich wykonawców ubiegających się wspólnie o udzielenie zamówienia wymienionych z nazwy z określeniem adresu siedziby,
- ustanowionego pełnomocnika oraz zakresu jego umocowania.

6.7.)Zamawiający przewiduje unieważnienie postępowania, jeśli środki publiczne, które zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia nie zostały przyznane

Nie

7Projektowane postanowienia umowySekcja 7
PunktPoleWartość
7.1.)Zamawiający przewiduje udzielenia zaliczek

Nie

7.3.)Zamawiający przewiduje zmiany umowy

Tak

7.4.)Rodzaj i zakres zmian umowy oraz warunki ich wprowadzenia

Zmiany umowy zostały określone w Projektowanych postanowieniach umowy, stanowiących Załącznik nr 7 do SWZ.

7.5.)Zamawiający uwzględnił aspekty społeczne, środowiskowe, innowacyjne lub etykiety związane z realizacją zamówienia

Nie

8ProceduraSekcja 8
PunktPoleWartość
8.1.)Termin składania ofert

2025-09-23 09:00

8.2.)Miejsce składania ofert

Ofertę należy złożyć na Platformie pod adresem https://zamowienia.um.warszawa.pl/pn/umw/demand/232714/notice/public/details

8.3.)Termin otwarcia ofert

2025-09-23 09:30

8.4.)Termin związania ofertą

do 2025-10-22

9Pozostałe informacjeSekcja 9

Zamawiający wykluczy z postępowania wykonawców, wobec których zachodzą podstawy wykluczenia z art. 7 ust. 1
Ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę
oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 514).
.....................................
Gwarancja i rękojmia
a) Minimalny wymagany okres gwarancji na na jakość nasadzonego materiału roślinnego – 12 miesięcy
b) Szczegółowe informacje dot. gwarancji i rękojmi zostały określone w projektowanych postanowieniach umowy (załącznik
nr 7 do SWZ).
Uwaga:
Wydłużenie okresu gwarancji na nasadzony materiał roślinny stanowi jedno z kryteriów oceny ofert (Opis kryteriów oceny
ofert wraz z podaniem wag tych kryteriów i sposobu oceny ofert znajduje się w pkt 27 SWZ).
.....................................
Wykonawca wraz z ofertą składa Formularz cenowy stanowiący załącznik nr 4 do SWZ, który został sporządzony na
zasadach określonych w pkt 21 SWZ. Formularz cenowy stanowi integralną część oferty i nie podlega uzupełnieniu.
.....................................

Ze względu na brak możliwości wpisania w ogłoszeniu terminu realizacji zamówienia w "tygodniach" wpisano 56 dni
(7dni (1 tydzień)x 8).
Przedmiot zamówienia będzie realizowany nie później niż 8 tygodni od dnia podpisania Umowy, w tym:
- w terminie nie później niż 6 tygodni od dnia podpisania Umowy - opracowanie
i uzgodnienie projektu zagospodarowania terenu, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 1 projektowanych postanowień umowy stanowiących załącznik nr 7 do SWZ,
- w terminie nie później niż 8 tygodni od dnia podpisania Umowy - wykonanie w oparciu o uzgodniony projekt i zakończenie prac ogrodniczych wraz z montażem obiektów małej architektury, o którym mowa w § 1 ust. 2 pkt 2 projektowanych postanowień umowy stanowiących załącznik nr 7 do SWZ.

Szczegółowe informacje dot. terminu wykonania zamówienia zostały określone w projektowanych postanowieniach umowy - załącznik nr 7 do SWZ .

Analiza rynku

Typowy budżet zamawiającego w tej kategorii CPV, podobne postępowania oraz historia zamawiającego i rynek lokalny.

Typowy budżet w tej kategorii CPV

77310000-6Usługi sadzenia roślin oraz utrzyma…
Wszystkie przetargi w tej kategorii
Mediana budżetu
212 544 zł
Próbka: 1679 postępowań
Ostatnie 12 miesięcy
Środkowe 50% w przedziale
85 824 zł563 864 zł
Rozstęp międzykwartylowy
478 040 zł
Źródło próbki
CPV 77310000· dokładne dopasowanie (8 cyfr)
Dolny kwartyl
85 824 zł
Mediana
212 544 zł
Górny kwartyl
563 864 zł
Jak liczymy benchmark?

Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu: to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.

Dokumenty i komunikacja

Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.

Platforma zakupowa

Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.

Kontakt i komunikacja

Najczęstsze pytania o to ogłoszenie

Termin składania ofert upływa 30.09.2025, 12:00. Pamiętaj, że platformy składania ofert są obciążone w ostatnich godzinach — nie czekaj do samego końca.
Miasto Stołeczne Warszawa Dzielnica Praga-Północ prowadzi postępowanie, a miejscem realizacji jest Warszawa.
Nie. Wadium nie jest wymagane w tym postępowaniu.
Ogłoszenie zostało oznaczone kodem CPV 77310000-6 (Usługi sadzenia roślin oraz utrzymania terenów zielonych). CPV (Common Procurement Vocabulary) to unijny słownik klasyfikacyjny, dzięki któremu możesz łatwo porównać to postępowanie z podobnymi zamówieniami w tej samej kategorii.
Pełne ogłoszenie jest dostępne w oficjalnym źródle (Biuletyn Zamówień Publicznych). Atlas Przetargów prezentuje treść zgodnie z dokumentem źródłowym wraz z linkiem do oryginału.