ZakończoneBZPOgłoszenie o zamówieniu
Ogłoszenie

Pielęgnacja zieleni na terenie rezerwatu przyrody Lisia Góra

Termin wskazany w ogłoszeniu już minął.

Otwórz na BZP
Publikacja
2 lipca 2025
Wartość szacunkowa
Nie podano
Mediana w kategorii: 1 150 679 zł
Wadium
Niewymagane (wg ogłoszenia)
Termin składania ofert
16 lipca 2025, 10:00
Zakończone
Konkurencyjność
~3,9 oferty
umiarkowana
Umiarkowana liczba firm w takich przetargach.
w podobnych postępowaniach (ta branża i region)
Kryteria oceny ofertDecyduje wyłącznie cena

Kluczowe informacje

Podsumowanie
  • 1

    TerminTermin składania ofert upływa 16 lipca 2025 roku o godzinie 10:00.

  • 2

    KryteriaKryteria oceny ofert: Cena 100%.

  • 3

    ZakresPrzedmiot zamówienia: Pielęgnacja zieleni na terenie rezerwatu przyrody Lisia Góra.

  • 4

    RyzykoWadium nie jest wymagane.

Na podstawie ogłoszenia · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem

Przebieg postępowania

4 wpisy

Wszystkie ogłoszenia powiązane z tym postępowaniem, od pierwszego komunikatu do ostatniej aktualizacji lub wyniku.

Ogłoszenie

Pełna treść ogłoszenia podzielona na sekcje. Użyj wyszukiwania lub nawigacji do szybkiego przejścia.

Sekcje ogłoszenia
1ZamawiającySekcja 1
PunktPoleWartość
1.1.)Rola zamawiającego

Postępowanie prowadzi podmiot, któremu powierzono przeprowadzenie postępowania

1.2.)Nazwa zamawiającego

Gmina Miasto Rzeszów - Urząd Miasta Rzeszowa

1.4)Krajowy Numer Identyfikacyjny

REGON 000650614

1.5)Adres zamawiającego

Brak danych

1.5.1.)Ulica

ul. Rynek 1

1.5.2.)Miejscowość

Rzeszów

1.5.3.)Kod pocztowy

35-064

1.5.4.)Województwo

podkarpackie

1.5.5.)Kraj

Polska

1.5.6.)Lokalizacja NUTS 3

PL823 - Rzeszowski

1.5.9.)Adres poczty elektronicznej

przetargi@erzeszow.pl

1.5.10.)Adres strony internetowej zamawiającego

https://bip.erzeszow.pl

1.6.)Rodzaj zamawiającego

Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - jednostka samorządu terytorialnego

1.7.)Przedmiot działalności zamawiającego

Ogólne usługi publiczne

1.11.)Dane podmiotu, któremu zamawiający powierzył przeprowadzenie postępowania

Brak danych

1.11.1.)Nazwa podmiotu prowadzącego postępowanie

Zarząd Zieleni Miejskiej w Rzeszowie. Postępowanie prowadzi Urząd Miasta Rzeszowa w imieniu i na rzecz zamawiającego.

1.11.2.)Krajowy Numer Identyfikacyjny

000650614

1.11.3.)Ulica

Rynek 1

1.11.4.)Miejscowość

Rzeszów

1.11.5.)Kod pocztowy

35-064

1.11.6.)Województwo

podkarpackie

1.11.7.)Kraj

Polska

1.11.8.)Lokalizacja NUTS 3

PL823 - Rzeszowski

1.11.11.)Adres poczty elektronicznej

przetargi@erzeszow.pl

1.11.12.)Adres strony internetowej

https://bip.erzeszow.pl

2Informacje podstawoweSekcja 2
PunktPoleWartość
2.1.)Ogłoszenie dotyczy

Zamówienia publicznego

2.2.)Ogłoszenie dotyczy usług społecznych i innych szczególnych usług

Nie

2.3.)Nazwa zamówienia albo umowy ramowej

Pielęgnacja zieleni na terenie rezerwatu przyrody Lisia Góra

2.4.)Identyfikator postępowania

ocds-148610-b5d42395-334a-467c-b6ff-3d879fa71704

2.5.)Numer ogłoszenia

2025/BZP 00305381

2.6.)Wersja ogłoszenia

01

2.7.)Data ogłoszenia

2025-07-02

2.8.)Zamówienie albo umowa ramowa zostały ujęte w planie postępowań

Tak

2.9.)Numer planu postępowań w BZP

2025/BZP 00061320/05/P

2.10.)Identyfikator pozycji planu postępowań

1.3.1 Pielęgnacja zieleni na terenie rezerwatu przyrody Lisia Góra

2.11.)O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy, o których mowa w art. 94 ustawy

Nie

2.14.)Czy zamówienie albo umowa ramowa dotyczy projektu lub programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Tak

2.15.)Nazwa projektu lub programu

Podmiot dofinansowujący: Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej RP Program (nazwa) Interreg NEXT Polska-Ukraina 2021-2027, Priorytet Środowisko Projekt (nazwa) „Dzikie życie w wielkim mieście: ochrona i promocja dzikiej przyrody i różnorodności biologicznej w Łucku i Rzeszowie” Numer identyfikacyjny projektu/programu: PLUA.01.03-IP.01-0033/23-00

2.16.)Tryb udzielenia zamówienia wraz z podstawą prawną

Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 2 ustawy

3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacjaSekcja 3
PunktPoleWartość
3.1.)Adres strony internetowej prowadzonego postępowania

https://ezamowienia.gov.pl/mp-client/search/list/ocds-148610-b5d42395-334a-467c-b6ff-3d879fa71704

3.2.)Zamawiający zastrzega dostęp do dokumentów zamówienia

Nie

3.4.)Wykonawcy zobowiązani są do składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, oświadczeń oraz innych dokumentów wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

Tak

3.5.)Informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których zamawiający będzie komunikował się z wykonawcami - adres strony internetowej

https://ezamowienia.gov.pl/pl/

3.6.)Wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące korespondencji elektronicznej

1. W postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego komunikacja między Zamawiającym a wykonawcami odbywa się przy użyciu Platformy e-Zamówienia, która jest dostępna pod adresem https://ezamowienia.gov.pl.
2. Wykonawca zamierzający wziąć udział w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego musi posiadać konto podmiotu „Wykonawca” na Platformie e-Zamówienia.
3. Przeglądanie i pobieranie publicznej treści dokumentacji postępowania nie wymaga posiadania konta na Platformie e-Zamówienia ani logowania.
4. We wszelkiej korespondencji związanej z niniejszym postępowaniem Zamawiający i Wykonawcy posługują się numerem postępowania.
5. Sposób sporządzenia i przekazywania dokumentów elektronicznych lub dokumentów elektronicznych będących kopią elektroniczną treści zapisanej w postaci papierowej (cyfrowe odwzorowania) musi być zgodny z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z 30 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie (zw. dalej Rozporządzeniem w sprawie wymagań dla dokumentów elektronicznych);
6. Dokumenty elektroniczne, o których mowa w § 2 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie wymagań dla dokumentów elektronicznych, sporządza się w postaci elektronicznej, w formatach danych określonych w przepisach Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności, minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych (zw. dalej rozporządzeniem w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności) , z uwzględnieniem rodzaju przekazywanych danych i przekazuje się jako załączniki. W przypadku formatów, o których mowa w art. 66 ust. 1 ustawy Pzp, ww. regulacje nie będą miały bezpośredniego zastosowania.
7. Informacje, oświadczenia lub dokumenty, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 Rozporządzenia w sprawie wymagań dla dokumentów elektronicznych, przekazywane w postępowaniu sporządza się w postaci elektronicznej:
1) w formatach danych określonych w przepisach rozporządzenia w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności (i przekazuje się jako załącznik), lub
2) jako tekst wpisany bezpośrednio do wiadomości przekazywanej przy użyciu środków komunikacji elektronicznej (np. w treści wiadomości e-mail lub w treści „Formularza do komunikacji”).
8. Komunikacja w postępowaniu, z wyłączeniem składania ofert, odbywa się drogą elektroniczną za pośrednictwem formularzy do komunikacji dostępnych w zakładce „Formularze” („Formularze do komunikacji”). Za pośrednictwem „Formularzy do komunikacji” odbywa się w szczególności przekazywanie wezwań i zawiadomień, zadawanie pytań i udzielanie odpowiedzi. W szczególnie uzasadnionych przypadkach uniemożliwiających komunikację wykonawcy i Zamawiającego za pośrednictwem Platformy e-Zamówienia, Zamawiający dopuszcza komunikację za pomocą poczty elektronicznej na adres e-mail: przetargi@erzeszow.pl (nie dotyczy składania ofert)).
9. W przypadku załączników, które są zgodnie z Pzp lub Rozporządzeniem w sprawie wymagań dla dokumentów elektronicznych opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym lub podpisem osobistym, mogą być opatrzone, zgodnie z wyborem wykonawcy/wykonawcy wspólnie ubiegającego się o udzielenie zamówienia/podmiotu udostępniającego zasoby, podpisem zewnętrznym lub wewnętrznym. W zależności od rodzaju podpisu i jego typu (zewnętrzny, wewnętrzny) dodaje się do przesyłanej wiadomości uprzednio podpisane dokumenty wraz z wygenerowanym plikiem podpisu (typ zewnętrzny) lub dokument z wszytym podpisem (typ wewnętrzny).

3.8.)Zamawiający wymaga sporządzenia i przedstawienia ofert przy użyciu narzędzi elektronicznego modelowania danych budowlanych lub innych podobnych narzędzi, które nie są ogólnie dostępne

Nie

3.12.)Oferta - katalog elektroniczny

Nie dotyczy

3.14.)Języki, w jakich mogą być sporządzane dokumenty składane w postępowaniu

polski

4Przedmiot zamówieniaSekcja 4
PunktPoleWartość
4.1.)Informacje ogólne odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.1.1.)Przed wszczęciem postępowania przeprowadzono konsultacje rynkowe

Nie

4.1.2.)Numer referencyjny

ZP-A.271.66.2025

4.1.3.)Rodzaj zamówienia

Usługi

4.1.4.)Zamawiający udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania

Nie

4.1.8.)Możliwe jest składanie ofert częściowych

Nie

4.1.13.)Zamawiający uwzględnia aspekty społeczne, środowiskowe lub etykiety w opisie przedmiotu zamówienia

Nie

4.2.Informacje szczegółowe odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.2.2.)Krótki opis przedmiotu zamówienia

Przedmiotem zamówienia jest usługa polegająca na wykonaniu prac pielęgnacyjnych na terenie rezerwatu Lisia Góra polegających na usunięciu drzew, cięciach w koronach drzew oraz przerzedzeniu podszytu i podrostu.

4.2.6.)Główny kod CPV

77231000-8 - Usługi gospodarki leśnej

4.2.7.)Dodatkowy kod CPV

77230000-1 - Usługi doraźne dotyczące leśnictwa

77211400-6 - Usługi wycinania drzew

77211500-7 - Usługi pielęgnacji drzew

4.2.8.)Zamówienie obejmuje opcje

Nie

4.2.10.)Okres realizacji zamówienia albo umowy ramowej

do 2026-07-31

4.2.11.)Zamawiający przewiduje wznowienia

Nie

4.2.13.)Zamawiający przewiduje udzielenie dotychczasowemu wykonawcy zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

Nie

4.3.)Kryteria oceny ofert

Brak danych

4.3.2.)Sposób określania wagi kryteriów oceny ofert

Procentowo

4.3.3.)Stosowane kryteria oceny ofert

Wyłącznie kryterium ceny

4.3.5.)Nazwa kryterium

Cena

4.3.6.)Waga

100

4.3.10.)Zamawiający określa aspekty społeczne, środowiskowe lub innowacyjne, żąda etykiet lub stosuje rachunek kosztów cyklu życia w odniesieniu do kryterium oceny ofert

Nie

5Kwalifikacja wykonawcówSekcja 5
PunktPoleWartość
5.1.)Zamawiający przewiduje fakultatywne podstawy wykluczenia

Tak

5.2.)Fakultatywne podstawy wykluczenia

Art. 109 ust. 1 pkt 8

Art. 109 ust. 1 pkt 10

5.3.)Warunki udziału w postępowaniu

Tak

5.4.)Nazwa i opis warunków udziału w postępowaniu

Zdolność techniczna lub zawodowa
Określenie warunków:
Wykonawca spełni warunek jeżeli wykaże, że dysponuje lub będzie dysponował osobą do realizacji zamówienia tj.:
­- co najmniej 1 osobą posiadającą doświadczenie w kierowaniu pracami przy wykonywaniu prac pielęgnacyjnych drzew na obszarze leśnym lub na terenie parku lub zieleńca na powierzchni co najmniej 0,5ha, realizowanych w jednym zamówieniu lub kilku zamówieniach (umowach).

5.5.)Zamawiający wymaga złożenia oświadczenia, o którym mowa w art.125 ust. 1 ustawy

Tak

5.7.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu

wykaz osób, skierowanych przez wykonawcę do realizacji zamówienia publicznego, w szczególności odpowiedzialnych za świadczenie usług, wraz z informacjami na temat ich doświadczenia niezbędnych do wykonania zamówienia publicznego, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami;

5.11.)Wykaz innych wymaganych oświadczeń lub dokumentów

Oferta musi zawierać:
1) wypełniony formularz OFERTA;
2) dokument/y potwierdzający/e umocowanie do reprezentowania Wykonawcy i/lub podmiotu udostępniającego zasoby w celu potwierdzenia, że osoba działająca w imieniu Wykonawcy i/lub podmiotu udostępniającego zasoby jest umocowana do jego reprezentowania:
a) odpis lub informacja z Krajowego Rejestru Sądowego lub z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub innego właściwego rejestru. Wykonawca nie jest zobowiązany do złożenia w/w dokumentów jeżeli Zamawiający może je uzyskać za pomocą bezpłatnych i ogólnodostępnych baz danych, o ile Wykonawca i/lub podmiot udostępniający zasoby wskazał dane umożliwiające dostęp do tych dokumentów (w formularzu OFERTA i/lub druku zobowiązania podmiotu udostępniającego zasoby) oraz z zastrzeżeniem ppkt. b) ; b) jeżeli w imieniu wykonawcy i/lub podmiotu udostępniającego zasoby działa osoba, której umocowanie do jego reprezentowania nie wynika z dokumentów, o których mowa w ppkt. a), Zamawiający żąda od Wykonawcy pełnomocnictwa lub innego dokumentu potwierdzającego umocowanie do reprezentowania wykonawcy i/lub podmiotu udostępniającego zasoby. W przypadku wykonawców zagranicznych należy dołączyć do OFERTY tłumaczenie niniejszych dokumentów na język polski ;
c) pełnomocnictwo – jeśli wymagane do reprezentowania Wykonawcy/ów w przypadku, gdy: - Wykonawcę reprezentuje pełnomocnik, - ofertę składają Wykonawcy ubiegający się wspólnie o udzielenie zamówienia publicznego o treści wymaganej w art. 58 ust. 2 Pzp (dotyczy również wspólników spółki cywilnej), - umocowanie które nie wynika z ppkt. 2 a) i b)
3. zobowiązanie podmiotu udostępniającego zasoby lub inny dokument wraz z oświadczeniami podmiotu o niepodleganiu wykluczeniu i spełnianiu warunków udziału (jeśli dotyczy)
4. formularz cenowy,

6Warunki zamówieniaSekcja 6
PunktPoleWartość
6.1.)Zamawiający wymaga albo dopuszcza oferty wariantowe

Nie

6.3.)Zamawiający przewiduje aukcję elektroniczną

Nie

6.4.)Zamawiający wymaga wadium

Nie

6.5.)Zamawiający wymaga zabezpieczenia należytego wykonania umowy

Tak

6.6.)Wymagania dotyczące składania oferty przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia

1. W przypadku składania oferty wspólnej przez kilku wykonawców, każdy z Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia musi złożyć dokumenty i Oświadczenia wskazane w sekcji V pkt 5.5 Ogłoszenia. Pozostałe dokumenty będą traktowane jako wspólne.
2. Wykonawcy ubiegający się wspólnie o udzielenie zamówienia muszą stanowić pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu o udzielenie zamówienia albo do reprezentowania w postępowaniu i zawarcia umowy. Do OFERTY należy dołączyć stosowne pełnomocnictwo.
3. Wykonawcy ubiegający się wspólnie o udzielenie zamówienia ponoszą solidarną odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zamówienia, określoną w art. 366 Kodeksu cywilnego.
4. Wszelka korespondencja będzie prowadzona wyłącznie z pełnomocnikiem.
5. W formularzu OFERTA w miejscu „nazwa i adres wykonawcy” należy wpisać dane dotyczące wszystkich podmiotów wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienie, a nie tylko pełnomocnika.
6. W formularzu OFERTA należy wskazać, które usługi wykonają poszczególni wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia.
7. Zamawiający nie zastrzega obowiązku osobistego wykonania przez poszczególnych wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia kluczowych zadań.
8. Przed podpisaniem umowy od Wykonawców ubiegających się wspólnie o zamówienie publiczne, których oferta została wybrana Zamawiający będzie żądać umowy regulującej ich współpracę.

6.7.)Zamawiający przewiduje unieważnienie postępowania, jeśli środki publiczne, które zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia nie zostały przyznane

Tak

7Projektowane postanowienia umowySekcja 7
PunktPoleWartość
7.1.)Zamawiający przewiduje udzielenia zaliczek

Nie

7.3.)Zamawiający przewiduje zmiany umowy

Tak

7.4.)Rodzaj i zakres zmian umowy oraz warunki ich wprowadzenia

Możliwości wprowadzenia zmian określają projektowane postanowienia umowy

7.5.)Zamawiający uwzględnił aspekty społeczne, środowiskowe, innowacyjne lub etykiety związane z realizacją zamówienia

Tak

7.6.)Zamawiający przewiduje następujące wymagania związane z realizacją zamówienia

w zakresie zatrudnienia na podstawie stosunku pracy, w okolicznościach, o których mowa w art. 95 ustawy

8ProceduraSekcja 8
PunktPoleWartość
8.1.)Termin składania ofert

2025-07-14 10:00

8.2.)Miejsce składania ofert

Ofertę należy złożyć na Platformie e-zamówienia. Wykonawca składa ofertę za pośrednictwem zakładki „Oferty/wnioski”, widocznej w podglądzie postępowania po zalogowaniu się na konto Wykonawcy.

8.3.)Termin otwarcia ofert

2025-07-14 11:00

8.4.)Termin związania ofertą

do 2025-08-12

8.5.)Zamawiający przewiduje wybór najkorzystniejszej oferty z możliwością negocjacji

Tak

9Pozostałe informacjeSekcja 9
  1. 1.
    Zamawiający wykluczy wykonawcę na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego w przypadku wystąpienia którejkolwiek z określonych w niej przesłanek. W celu potwierdzenia braku podstaw do wykluczenia na podstawie w/w przesłanki Zamawiający wymaga złożenia oświadczenia o niepodleganiu wykluczeniu potwierdzające brak podstaw wykluczenia na dzień składania ofert w zakresie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie przeciwdziałania wspieraniu agresji na Ukrainę oraz służących ochronie bezpieczeństwa narodowego – zawarte w zawarte w formularzu OFERTA i jeśli dotyczy w formularzu zobowiązania podmiotu udostępniającego zasoby. W przypadku składania oferty wspólnej przez kilku wykonawców, każdy z wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia składa powyższe oświadczenie.
  2. 2.
    Przedmiot zamówienia należy wykonać w terminie:
    - I etap – od dnia podpisania umowy do dnia 1 września 2025 r.
    - II etap – od dnia 2 września 2025 r. do dnia 1 grudnia 2025 r.
    - III etap – od dnia 2 grudnia 2025 r. do dnia 31 lipca 2026 r.

Analiza rynku

Typowy budżet zamawiającego w tej kategorii CPV, podobne postępowania oraz historia zamawiającego i rynek lokalny.

Typowy budżet w tej kategorii CPV

77231000-8Usługi gospodarki leśnej
Wszystkie przetargi w tej kategorii
Mediana budżetu
1 150 679 zł
Próbka: 102 postępowań
Ostatnie 12 miesięcy
Środkowe 50% w przedziale
178 667 zł6 313 367 zł
Rozstęp międzykwartylowy
6 134 700 zł
Źródło próbki
CPV 77231000· dokładne dopasowanie (8 cyfr)
Dolny kwartyl
178 667 zł
Mediana
1 150 679 zł
Górny kwartyl
6 313 367 zł
Jak liczymy benchmark?

Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu: to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.

Dokumenty i komunikacja

Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.

Platforma zakupowa

Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.

Kontakt i komunikacja

Najczęstsze pytania o to ogłoszenie

Termin składania ofert upływa 16.07.2025, 10:00. Pamiętaj, że platformy składania ofert są obciążone w ostatnich godzinach — nie czekaj do samego końca.
Gmina Miasto Rzeszów - Urząd Miasta Rzeszowa prowadzi postępowanie, a miejscem realizacji jest Rzeszów.
Nie. Wadium nie jest wymagane w tym postępowaniu.
Ogłoszenie zostało oznaczone kodem CPV 77231000-8 (Usługi gospodarki leśnej). CPV (Common Procurement Vocabulary) to unijny słownik klasyfikacyjny, dzięki któremu możesz łatwo porównać to postępowanie z podobnymi zamówieniami w tej samej kategorii.
Pełne ogłoszenie jest dostępne w oficjalnym źródle (Biuletyn Zamówień Publicznych). Atlas Przetargów prezentuje treść zgodnie z dokumentem źródłowym wraz z linkiem do oryginału.