ZakończoneBZPOgłoszenie o zamówieniu
Ogłoszenie

SPORZĄDZENIE PLANU OGÓLNEGO GMINY SULĘCZYNO

Termin wskazany w ogłoszeniu już minął.

Otwórz na BZP
Zamawiający
Gmina Sulęczyno
Publikacja
20 września 2024
Wartość szacunkowa
Nie podano
Mediana w kategorii: 180 304 zł
Wadium
Niewymagane (wg ogłoszenia)
Termin składania ofert
30 września 2024, 10:00
Zakończone
Konkurencyjność
~3,3 oferty
umiarkowana
Umiarkowana liczba firm w takich przetargach.
w podobnych postępowaniach (ta branża i region)

Kluczowe informacje

Podsumowanie
  • 1

    TerminTermin składania ofert upływa 30 września 2024 roku o godzinie 10:00.

  • 2

    KryteriaKryteria oceny ofert: Cena 60%, Doświadczenie Głównego Projektanta 40%.

  • 3

    ZakresPrzedmiot zamówienia: SPORZĄDZENIE PLANU OGÓLNEGO GMINY SULĘCZYNO.

  • 4

    RyzykoWadium nie jest wymagane.

Na podstawie ogłoszenia · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem

Przebieg postępowania

2 wpisy

Wszystkie ogłoszenia powiązane z tym postępowaniem, od pierwszego komunikatu do ostatniej aktualizacji lub wyniku.

Ogłoszenie

Pełna treść ogłoszenia podzielona na sekcje. Użyj wyszukiwania lub nawigacji do szybkiego przejścia.

Sekcje ogłoszenia
1ZamawiającySekcja 1
PunktPoleWartość
1.1.)Rola zamawiającego

Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego

1.2.)Nazwa zamawiającego

Gmina Sulęczyno

1.4)Krajowy Numer Identyfikacyjny

REGON 191675072

1.5)Adres zamawiającego

Brak danych

1.5.1.)Ulica

Kaszubska 26

1.5.2.)Miejscowość

Sulęczyno

1.5.3.)Kod pocztowy

83-320

1.5.4.)Województwo

pomorskie

1.5.5.)Kraj

Polska

1.5.6.)Lokalizacja NUTS 3

PL634 - Gdański

1.5.9.)Adres poczty elektronicznej

przetargi@suleczyno.pl

1.5.10.)Adres strony internetowej zamawiającego

www.suleczyno.pl

1.6.)Rodzaj zamawiającego

Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - jednostka samorządu terytorialnego

1.7.)Przedmiot działalności zamawiającego

Ogólne usługi publiczne

2Informacje podstawoweSekcja 2
PunktPoleWartość
2.1.)Ogłoszenie dotyczy

Zamówienia publicznego

2.2.)Ogłoszenie dotyczy usług społecznych i innych szczególnych usług

Nie

2.3.)Nazwa zamówienia albo umowy ramowej

SPORZĄDZENIE PLANU OGÓLNEGO GMINY SULĘCZYNO

2.4.)Identyfikator postępowania

ocds-148610-7372de50-6e6e-46ca-9763-1fad4dccb265

2.5.)Numer ogłoszenia

2024/BZP 00509446

2.6.)Wersja ogłoszenia

01

2.7.)Data ogłoszenia

2024-09-20

2.8.)Zamówienie albo umowa ramowa zostały ujęte w planie postępowań

Tak

2.9.)Numer planu postępowań w BZP

2024/BZP 00052705/04/P

2.10.)Identyfikator pozycji planu postępowań

1.3.4 SPORZĄDZENIE PLANU OGÓLNEGO GMINY SULĘCZYNO

2.11.)O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy, o których mowa w art. 94 ustawy

Nie

2.14.)Czy zamówienie albo umowa ramowa dotyczy projektu lub programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Nie

2.16.)Tryb udzielenia zamówienia wraz z podstawą prawną

Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 2 ustawy

3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacjaSekcja 3
PunktPoleWartość
3.1.)Adres strony internetowej prowadzonego postępowania

https://platformazakupowa.pl/transakcja/985250

3.2.)Zamawiający zastrzega dostęp do dokumentów zamówienia

Nie

3.4.)Wykonawcy zobowiązani są do składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, oświadczeń oraz innych dokumentów wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

Tak

3.5.)Informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których zamawiający będzie komunikował się z wykonawcami - adres strony internetowej

https://platformazakupowa.pl/pn/suleczyno

3.6.)Wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące korespondencji elektronicznej

W celu skrócenia czasu udzielenia odpowiedzi na pytania komunikacja między zamawiającym a wykonawcami w zakresie:
- przesyłania Zamawiającemu pytań do treści SWZ;
- przesyłania odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego do złożenia podmiotowych środków dowodowych;
- przesyłania odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego do złożenia/poprawienia/uzupełnienia oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu;
- przesyłania odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu;
- przesyłania odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego do złożenia wyjaśnień dot. treści przedmiotowych środków dowodowych;
- przesłania odpowiedzi na inne wezwania Zamawiającego wynikające z ustawy - Prawo zamówień publicznych;
- przesyłania wniosków, informacji, oświadczeń Wykonawcy;
- przesyłania odwołania/inne,
odbywa się za pośrednictwem platformazakupowa.pl i formularza „Wyślij wiadomość do zamawiającego”.
Za datę przekazania (wpływu) oświadczeń, wniosków, zawiadomień oraz informacji przyjmuje się datę ich przesłania za pośrednictwem platformazakupowa.pl poprzez kliknięcie przycisku „Wyślij wiadomość do zamawiającego” po których pojawi się komunikat, że wiadomość została wysłana do zamawiającego.
Zamawiający dopuszcza, opcjonalnie, komunikację za pośrednictwem poczty elektronicznej. Osoby uprawnione do kontaktu z Wykonawcami: w zakresie procedury postępowania o udzielenie zamówienia: Kinga Zaworska, e-mail: przetargi@suleczyno.pl tel. 58 685 63 94, w zakresie przedmiotu zamówienia: Anna Kotkowska – Bronk, e-mail: mpzp@suleczyno.pl tel. 58 685 63 93.

3.8.)Zamawiający wymaga sporządzenia i przedstawienia ofert przy użyciu narzędzi elektronicznego modelowania danych budowlanych lub innych podobnych narzędzi, które nie są ogólnie dostępne

Nie

3.12.)Oferta - katalog elektroniczny

Nie dotyczy

3.14.)Języki, w jakich mogą być sporządzane dokumenty składane w postępowaniu

polski

3.15.)RODO (obowiązek informacyjny)

Zgodnie z rozdziałem XXIV SWZ.

3.16.)RODO (ograniczenia stosowania)

Zgodnie z rozdziałem XXIV SWZ.

4Przedmiot zamówieniaSekcja 4
PunktPoleWartość
4.1.)Informacje ogólne odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.1.1.)Przed wszczęciem postępowania przeprowadzono konsultacje rynkowe

Nie

4.1.2.)Numer referencyjny

ZP.271.1.3.2024

4.1.3.)Rodzaj zamówienia

Usługi

4.1.4.)Zamawiający udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania

Nie

4.1.8.)Możliwe jest składanie ofert częściowych

Nie

4.1.13.)Zamawiający uwzględnia aspekty społeczne, środowiskowe lub etykiety w opisie przedmiotu zamówienia

Nie

4.2.Informacje szczegółowe odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.2.2.)Krótki opis przedmiotu zamówienia

1. Przedmiotem zamówienia jest sporządzenie planu ogólnego gminy Sulęczyno w zakresie zgodnym z uchwałą nr LXXI/459/2024 Rady Gminy Sulęczyno z dnia 27 marca 2024r. w sprawie przystąpienia do sporządzania planu ogólnego Gminy Sulęczyno według znowelizowanej w dniu 7 lipca 2023r. ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130.) oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 8 grudnia 2023r. w sprawie wymaganego zakresu projektu planu ogólnego gminy, dokumentowania prac planistycznych w zakresie tego planu oraz wydawania z niego wypisów i wyrysów (Dz.U.2023.2758) wraz z opracowaniem ekofizjograficznym, prognozą oddziaływania na środowisko oraz obliczeniem zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową oraz chłonności terenów niezabudowanych.
2. Przedmiot zamówienia, o którym mowa w ust. 1, obejmuje następujące etapy prac planistycznych:
1) Etap I - Prace wstępne;
2) Etap II - Prace planistyczne;
3) Etap III - Opiniowanie, uzgadnianie i konsultacje społeczne;
4) Etap IV - Uchwalenie, zakończenie prac i publikacja.
3. Opis przedmiotu zamówienia, warunki jego realizacji oraz obowiązki Wykonawcy zawierają:
1) szczegółowy opis przedmiotów zamówienia, stanowiący Załącznik nr 10 do SWZ,
2) projektowane postanowienia umowy, stanowiące Załącznik nr 2 do SWZ.

4.2.6.)Główny kod CPV

71410000-5 - Usługi planowania przestrzennego

4.2.8.)Zamówienie obejmuje opcje

Nie

4.2.10.)Okres realizacji zamówienia albo umowy ramowej

13 miesiące

4.2.11.)Zamawiający przewiduje wznowienia

Nie

4.2.13.)Zamawiający przewiduje udzielenie dotychczasowemu wykonawcy zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

Nie

4.3.)Kryteria oceny ofert

Brak danych

4.3.2.)Sposób określania wagi kryteriów oceny ofert

Punktowo

4.3.3.)Stosowane kryteria oceny ofert

Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe

4.3.5.)Nazwa kryterium

Cena

4.3.6.)Waga

60,00

4.3.4.)Rodzaj kryterium

organizacja, kwalifikacje zawodowe i doświadczenie osób wyznaczonych do realizacji zamówienia

4.3.5.)Nazwa kryterium

Doświadczenie Głównego Projektanta

4.3.6.)Waga

40,00

4.3.10.)Zamawiający określa aspekty społeczne, środowiskowe lub innowacyjne, żąda etykiet lub stosuje rachunek kosztów cyklu życia w odniesieniu do kryterium oceny ofert

Nie

5Kwalifikacja wykonawcówSekcja 5
PunktPoleWartość
5.1.)Zamawiający przewiduje fakultatywne podstawy wykluczenia

Tak

5.2.)Fakultatywne podstawy wykluczenia

Art. 109 ust. 1 pkt 4

Art. 109 ust. 1 pkt 7

5.3.)Warunki udziału w postępowaniu

Tak

5.4.)Nazwa i opis warunków udziału w postępowaniu

Brak danych

2.O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się Wykonawcy, którzy spełniają warunki dotyczące

1) zdolności do występowania w obrocie gospodarczym: Zamawiający nie określa warunku w powyższym zakresie. 2) uprawnień do prowadzenia określonej działalności gospodarczej lub zawodowej, o ile wynika to z odrębnych przepisów: Zamawiający nie określa warunku w powyższym zakresie. 3) sytuacji ekonomicznej lub finansowej: Zamawiający nie określa warunku w powyższym zakresie. 4) zdolności technicznej lub zawodowej: Warunek ten zostanie spełniony, gdy Wykonawca: a) wykaże wykonanie nie wcześniej niż w okresie ostatnich 3 lat (a jeżeli okres prowadzenia jest krótszy – w tym okresie) przed upływem terminu składania ofert minimum dwie usługi odpowiadające swoim rodzajem usłudze, stanowiącej przedmiot zamówienia: co najmniej 2 miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (lub ich zmiany) sporządzonych na terenach gminy wiejskiej o powierzchni co najmniej 12 000 ha, które zostały opublikowane w odpowiednim dzienniku urzędowym województwa lub 2 studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy wiejskiej (lub ich zmiany). Zamawiający przez opracowanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy (lub jego zmiany) oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (lub jego zmiany) rozumie usługę zakończoną uchwaleniem i opublikowaniem we właściwym dzienniku urzędowym województwa i obowiązujące tj. dla którego w postępowaniu nadzorczym wojewoda nie stwierdził nieważności. oraz b) wykaże dysponowanie osobami do wykonania zamówienia tj. dysponuje zespołem projektowym, który będzie opracowywał przedmiot niniejszego zamówienia, składającym się z: - co najmniej jednej osoby Głównego Projektanta, który posiada uprawnienia do sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego województwa, planów ogólnych gminy oraz planów miejscowych, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 27.03.2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1130), która to osoba jest autorem lub współautorem wykonanego w oparciu o wyżej wymienioną ustawę, co najmniej jednego opracowania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy o pow. co najmniej 12 000 ha (lub jego zmiany) i będzie odpowiedzialna za wykonanie wszystkich opracowań obejmujących realizację przedmiotowego zamówienia. Zamawiający przez opracowanie studium lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozumie uchwalenie, opublikowanie we właściwym dzienniku urzędowym województwa i obowiązujące tj. dla którego w postępowaniu nadzorczym wojewoda nie stwierdził nieważności; - co najmniej jednej osobą Zastępcy Głównego Projektanta, która posiada uprawnienia do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 27.03.2003 roku o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1130), która to osoba jest autorem lub współautorem wykonanego w oparciu o wyżej wymienioną ustawę, co najmniej jednego opracowania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy lub co najmniej jednego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i będzie odpowiedzialna za wykonanie niezbędnych opracowań obejmujących realizację przedmiotowego zamówienia. Zamawiający przez opracowanie studium lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rozumie uchwalenie, opublikowanie we właściwym dzienniku urzędowym województwa i obowiązujące tj. dla którego w postępowaniu nadzorczym wojewoda nie stwierdził nieważności. - co najmniej jednej osobą sporządzającą prognozę oddziaływania na środowisko, posiadającej kwalifikacje zgodnie z art. 74a ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, która wykaże się sporządzeniem w okresie ostatnich 3 lat co najmniej dwóch prognoz oddziaływania na środowisko dla dokumentów miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego lub co najmniej dwóch studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego sporządzanych w obszarach wiejskich.

5.5.)Zamawiający wymaga złożenia oświadczenia, o którym mowa w art.125 ust. 1 ustawy

Tak

5.6.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie niepodlegania wykluczeniu

W celu potwierdzenia braku podstaw wykluczenia wykonawcy z udziału w postepowaniu o udzielenie zamówienia publicznego Zamawiający wymaga złożenia:
a) oświadczenia Wykonawcy, w zakresie art. 108 ust. 1 pkt 5 ustawy PZP, o braku przynależności do tej samej grupy kapitałowej w rozumieniu ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 594), z innym Wykonawcą, który złożył odrębną ofertę, ofertę częściową lub wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, albo oświadczenia o przynależności do tej samej grupy kapitałowej wraz z dokumentami lub informacjami potwierdzającymi przygotowanie oferty, oferty częściowej lub wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu niezależnie od innego Wykonawcy należącego do tej samej grupy kapitałowej (załącznik nr 6 do SWZ).
Wykonawca, który podlega na zdolnościach lub sytuacji innych podmiotów na zasadach określonych w art. 118 ustawy PZP będzie zobowiązany do złożenia w/w dokumentu również w odniesieniu do tych podmiotów, jak również każdy z Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego.
b) odpisu lub informacji z Krajowego Rejestru Sądowego lub Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, w zakresie art. 109 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp, sporządzonych nie wcześniej niż 3 miesiące przed jej złożeniem, jeżeli odrębne przepisy wymagają wpisu do rejestru lub ewidencji w celu potwierdzenia braku podstaw wykluczenia Wykonawcy z udziału w postępowaniu na podstawie art. 109 ust. 1 pkt 4 ustawy Pzp:
Wykonawca, który podlega na zdolnościach lub sytuacji innych podmiotów na zasadach określonych w art. 118 ustawy PZP będzie zobowiązany do złożenia w/w dokumentu również w odniesieniu do tych podmiotów, jak również każdy z Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia publicznego.

5.7.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu

W celu potwierdzenia spełnienia warunków udziału w postępowaniu Zamawiający żąda złożenia:
a) w zakresie spełniania przez wykonawcę warunku udziału w postępowaniu dotyczącego zdolności technicznej i zawodowej – Zamawiający wymaga przedłożenia:
 wykazu usług wykonanych w okresie ostatnich 3 lat, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy – w tym okresie, wraz z podaniem ich przedmiotu, dat wykonania i podmiotów, na rzecz których usługi zostały wykonane, oraz załączeniem dowodów określających, czy te usługi zostały wykonane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego usługi zostały wykonane, a jeżeli Wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – oświadczenie Wykonawcy (wzór wykazu stanowi Załącznik nr 8 do SWZ);
UWAGA: Jeżeli Wykonawca powołuje się na doświadczenie w realizacji usług wykonywanych wspólnie z innymi Wykonawcami, wykaz, o którym mowa powyżej, dotyczy usług, w których wykonaniu Wykonawca bezpośrednio uczestniczył;
 wykaz osób, skierowanych do realizacji zamówienia publicznego wraz z informacjami na temat ich kwalifikacji zawodowych i doświadczenia zgodnie z rozdziałem VII ust. 2 pkt. 4 lit. b) SWZ, a także zakresu wykonywanych przez nie czynności oraz informacją o podstawie do dysponowania tymi osobami - załącznik nr 9 do SWZ.

6Warunki zamówieniaSekcja 6
PunktPoleWartość
6.1.)Zamawiający wymaga albo dopuszcza oferty wariantowe

Nie

6.3.)Zamawiający przewiduje aukcję elektroniczną

Nie

6.4.)Zamawiający wymaga wadium

Nie

6.5.)Zamawiający wymaga zabezpieczenia należytego wykonania umowy

Nie

6.7.)Zamawiający przewiduje unieważnienie postępowania, jeśli środki publiczne, które zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia nie zostały przyznane

Tak

7Projektowane postanowienia umowySekcja 7
PunktPoleWartość
7.1.)Zamawiający przewiduje udzielenia zaliczek

Nie

7.3.)Zamawiający przewiduje zmiany umowy

Tak

7.4.)Rodzaj i zakres zmian umowy oraz warunki ich wprowadzenia

Zgodnie z §7 projektowanych postanowień umowy (załącznik nr 2 do SWZ)

7.5.)Zamawiający uwzględnił aspekty społeczne, środowiskowe, innowacyjne lub etykiety związane z realizacją zamówienia

Nie

8ProceduraSekcja 8
PunktPoleWartość
8.1.)Termin składania ofert

2024-09-30 10:00

8.2.)Miejsce składania ofert

https://platformazakupowa.pl/pn/suleczyno

8.3.)Termin otwarcia ofert

2024-09-30 10:15

8.4.)Termin związania ofertą

do 2024-10-19

8.5.)Zamawiający przewiduje wybór najkorzystniejszej oferty z możliwością negocjacji

Tak

8.6.)Maksymalna liczba wykonawców, którzy zostaną zaproszeni do negocjacji

2

8.7)Kryteria oceny ofert, które zamawiający zamierza stosować w celu ograniczenia liczby wykonawców

Cena oferty

Analiza rynku

Typowy budżet zamawiającego w tej kategorii CPV, podobne postępowania oraz historia zamawiającego i rynek lokalny.

Typowy budżet w tej kategorii CPV

71410000-5Usługi planowania przestrzennego
Wszystkie przetargi w tej kategorii
Mediana budżetu
180 304 zł
Próbka: 482 postępowań
Ostatnie 12 miesięcy
Środkowe 50% w przedziale
97 596 zł243 140 zł
Rozstęp międzykwartylowy
145 545 zł
Źródło próbki
CPV 71410000· dokładne dopasowanie (8 cyfr)
Dolny kwartyl
97 596 zł
Mediana
180 304 zł
Górny kwartyl
243 140 zł
Jak liczymy benchmark?

Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu: to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.

Dokumenty i komunikacja

Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.

Platforma zakupowa

Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.

Kontakt i komunikacja

Najczęstsze pytania o to ogłoszenie

Termin składania ofert upływa 30.09.2024, 10:00. Pamiętaj, że platformy składania ofert są obciążone w ostatnich godzinach — nie czekaj do samego końca.
Gmina Sulęczyno prowadzi postępowanie, a miejscem realizacji jest Sulęczyno.
Nie. Wadium nie jest wymagane w tym postępowaniu.
Ogłoszenie zostało oznaczone kodem CPV 71410000-5 (Usługi planowania przestrzennego). CPV (Common Procurement Vocabulary) to unijny słownik klasyfikacyjny, dzięki któremu możesz łatwo porównać to postępowanie z podobnymi zamówieniami w tej samej kategorii.
Pełne ogłoszenie jest dostępne w oficjalnym źródle (Biuletyn Zamówień Publicznych). Atlas Przetargów prezentuje treść zgodnie z dokumentem źródłowym wraz z linkiem do oryginału.