ZakończoneBZPOgłoszenie o zamówieniu
Ogłoszenie

ZAKUP, DOSTAWA, MONTAŻ I URUCHOMIENIE POMP CIEPŁA DLA ZAKŁADU GOSPODARKI KOMUNALNEJ SP. Z O.O. W ZIELONEJ GÓRZE - CZ. I

Termin wskazany w ogłoszeniu już minął.

Otwórz na BZP
Publikacja
16 lutego 2023
Termin składania ofert
7 marca 2023, 12:00
Termin zakończony
Wartość szacunkowa
Brak
Wadium
Nie wymagane
Termin składania ofert
7 marca 2023, 12:00

Kluczowe informacje

Podsumowanie
  • 1

    RyzykoTermin składania ofert upływa 7 marca 2023 roku o godzinie 12:00.

  • 2

    KryteriaKryteria oceny ofert: Cena 100%.

  • 3

    RyzykoWadium nie jest wymagane.

  • 4

    ZakresPrzedmiot zamówienia: ZAKUP, DOSTAWA, MONTAŻ I URUCHOMIENIE POMP CIEPŁA DLA ZAKŁADU GOSPODARKI KOMUNALNEJ SP. Z O.O. W ZIELONEJ GÓRZE - CZ. I.

Na podstawie ogłoszenia · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem

Przebieg postępowania

2 wpisy

Wszystkie ogłoszenia powiązane z tym postępowaniem — od pierwszego komunikatu do ostatniej aktualizacji lub wyniku.

Ogłoszenie

Pełna treść ogłoszenia podzielona na sekcje. Użyj wyszukiwania lub nawigacji do szybkiego przejścia.

Sekcje ogłoszenia
1ZamawiającySekcja 1
PunktPoleWartość
1.1.)Rola zamawiającego

Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego

1.2.)Nazwa zamawiającego

Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o.

1.4)Krajowy Numer Identyfikacyjny

REGON 369088434

1.5)Adres zamawiającego

Brak danych

1.5.1.)Ulica

Zjednoczenia 110C

1.5.2.)Miejscowość

Zielona Góra

1.5.3.)Kod pocztowy

65-120

1.5.4.)Województwo

lubuskie

1.5.5.)Kraj

Polska

1.5.6.)Lokalizacja NUTS 3

PL432 - Zielonogórski

1.5.9.)Adres poczty elektronicznej

ewa.konieczny@zgk.net.pl

1.5.10.)Adres strony internetowej zamawiającego

www.zgk.net.pl

1.6.)Rodzaj zamawiającego

Zamawiający publiczny - osoba prawna, o której mowa w art. 4 pkt 3 ustawy (podmiot prawa publicznego)

1.7.)Przedmiot działalności zamawiającego

Ogólne usługi publiczne

2Informacje podstawoweSekcja 2
PunktPoleWartość
2.1.)Ogłoszenie dotyczy

Zamówienia publicznego

2.2.)Ogłoszenie dotyczy usług społecznych i innych szczególnych usług

Nie

2.3.)Nazwa zamówienia albo umowy ramowej

ZAKUP, DOSTAWA, MONTAŻ I URUCHOMIENIE POMP CIEPŁA DLA ZAKŁADU GOSPODARKI KOMUNALNEJ SP. Z O.O. W ZIELONEJ GÓRZE - CZ. I

2.4.)Identyfikator postępowania

ocds-148610-14550cc5-ae09-11ed-b8d9-2a18c1f2976f

2.5.)Numer ogłoszenia

2023/BZP 00099050

2.6.)Wersja ogłoszenia

01

2.7.)Data ogłoszenia

2023-02-16

2.8.)Zamówienie albo umowa ramowa zostały ujęte w planie postępowań

Nie

2.11.)O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy, o których mowa w art. 94 ustawy

Nie

2.14.)Czy zamówienie albo umowa ramowa dotyczy projektu lub programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Nie

2.16.)Tryb udzielenia zamówienia wraz z podstawą prawną

Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 1 ustawy

3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacjaSekcja 3
PunktPoleWartość
3.1.)Adres strony internetowej prowadzonego postępowania

https://platformazakupowa.pl/pn/zgk_zielonagora

3.2.)Zamawiający zastrzega dostęp do dokumentów zamówienia

Nie

3.4.)Wykonawcy zobowiązani są do składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, oświadczeń oraz innych dokumentów wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

Tak

3.5.)Informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których zamawiający będzie komunikował się z wykonawcami - adres strony internetowej

https://platformazakupowa.pl/pn/zgk_zielonagora

3.6.)Wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące korespondencji elektronicznej

1. W celu skrócenia czasu udzielenia odpowiedzi na pytania komunikacja między zamawiającym a Wykonawcami w zakresie:
- przesyłania Zamawiającemu pytań do treści SWZ;
- przesyłania odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego do złożenia podmiotowych środków dowodowych;
- przesyłania odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego do złożenia/poprawienia/uzupełnienia oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1, podmiotowych środków dowodowych, innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu;
- przesyłania odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego do złożenia wyjaśnień dotyczących treści oświadczenia, o którym mowa w art. 125 ust. 1 lub złożonych podmiotowych środków dowodowych lub innych dokumentów lub oświadczeń składanych w postępowaniu;
- przesyłania odpowiedzi na wezwanie Zamawiającego do złożenia wyjaśnień dot. treści przedmiotowych środków dowodowych;
- przesłania odpowiedzi na inne wezwania Zamawiającego wynikające z ustawy - Prawo zamówień publicznych;
- przesyłania wniosków, informacji, oświadczeń Wykonawcy;
- przesyłania odwołania/inne
odbywa się za pośrednictwem https://platformazakupowa.pl/pn/zgk_zielonagora i formularza „Wyślij wiadomość do zamawiającego”.
Za datę przekazania (wpływu) oświadczeń, wniosków, zawiadomień oraz informacji przyjmuje się datę ich przesłania za pośrednictwem https://platformazakupowa.pl/pn/zgk_zielonagora poprzez kliknięcie przycisku „Wyślij wiadomość do zamawiającego” po których pojawi się komunikat, że wiadomość została wysłana do Zamawiającego.
2. Zamawiający będzie przekazywał wykonawcom informacje za pośrednictwem https://platformazakupowa.pl/pn/zgk_zielonagora. Informacje dotyczące odpowiedzi na pytania, zmiany specyfikacji, zmiany terminu składania i otwarcia ofert Zamawiający będzie zamieszczał na platformie w sekcji “Komunikaty”. Korespondencja, której zgodnie
z obowiązującymi przepisami adresatem jest konkretny Wykonawca, będzie przekazywana za pośrednictwem https://platformazakupowa.pl/pn/zgk_zielonagora do konkretnego wykonawcy.
3. Wykonawca jako podmiot profesjonalny ma obowiązek sprawdzania komunikatów
i wiadomości bezpośrednio na platformazakupowa.pl przesłanych przez zamawiającego, gdyż system powiadomień może ulec awarii lub powiadomienie może trafić do folderu SPAM.
4. Zamawiający, zgodnie z § 11 ust. 2 ROZPORZĄDZENIE PREZESA RADY MINISTRÓW z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej
w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie zamieszcza wymagania dotyczące specyfikacji połączenia, formatu przesyłanych danych oraz szyfrowania i oznaczania czasu przekazania i odbioru danych za pośrednictwem https://platformazakupowa.pl/pn/zgk_zielonagora tj.:
a) stały dostęp do sieci Internet o gwarantowanej przepustowości nie mniejszej niż 512 kb/s,
b) komputer klasy PC lub MAC o następującej konfiguracji: pamięć min. 2 GB Ram, procesor Intel IV 2 GHZ lub jego nowsza wersja, jeden z systemów operacyjnych - MS Windows 7, Mac Os x 10 4, Linux, lub ich nowsze wersje,
c) zainstalowana dowolna, inna przeglądarka internetowa niż Internet Explorer,
d) włączona obsługa JavaScript,
e) zainstalowany program Adobe Acrobat Reader lub inny obsługujący format plików .pdf,
f) Platformazakupowa.pl działa według standardu przyjętego w komunikacji sieciowej - kodowanie UTF8,
g) Oznaczenie czasu odbioru danych przez platformę zakupową stanowi datę oraz dokładny czas (hh:mm:ss) generowany wg. czasu lokalnego serwera synchronizowanego z zegarem Głównego Urzędu Miar.
7. Wykonawca, przystępując do niniejszego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego:
h) akceptuje warunki korzystania z platformazakupowa.pl określone w Regulaminie zamieszczonym na stronie internetowej pod linkiem w zakładce „Regulamin" oraz uznaje go za wiążący,
i) zapoznał i stosuje się do Instrukcji składania ofert/wniosków dostępnej pod linkiem.

3.8.)Zamawiający wymaga sporządzenia i przedstawienia ofert przy użyciu narzędzi elektronicznego modelowania danych budowlanych lub innych podobnych narzędzi, które nie są ogólnie dostępne

Nie

3.12.)Oferta - katalog elektroniczny

Nie dotyczy

3.14.)Języki, w jakich mogą być sporządzane dokumenty składane w postępowaniu

polski

3.15.)RODO (obowiązek informacyjny)

zgodnie z treścią SWZ

3.16.)RODO (ograniczenia stosowania)

zgodnie z treścią SWZ

4Przedmiot zamówieniaSekcja 4
PunktPoleWartość
4.1.)Informacje ogólne odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.1.1.)Przed wszczęciem postępowania przeprowadzono konsultacje rynkowe

Nie

4.1.2.)Numer referencyjny

DZ.260.16.2023

4.1.3.)Rodzaj zamówienia

Roboty budowlane

4.1.4.)Zamawiający udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania

Tak

4.1.8.)Możliwe jest składanie ofert częściowych

Nie

4.1.13.)Zamawiający uwzględnia aspekty społeczne, środowiskowe lub etykiety w opisie przedmiotu zamówienia

Nie

4.2.Informacje szczegółowe odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.2.2.)Krótki opis przedmiotu zamówienia

1. Przedmiotem zamówienia jest zakup, dostawa, montaż i uruchomienie pomp ciepła na potrzeby centralnego ogrzewania dla budynku warsztatowego oraz budynku odpadów niebezpiecznych w Dziale Zagospodarowania Odpadów przy ul. Wrocławska 73, 65-218 Zielona Góra, Zakładu Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. w Zielonej Górze.
2. Przedmiot zamówienia obejmuje wykonanie prac instalacyjnych oraz zakup, dostawę i montaż materiałów i urządzeń niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania pomp ciepła na potrzeby ogrzewania pomieszczeń. Wszystkie systemy będą wykorzystywać odnawialne źródła energii.
3. Zakres zamówienia obejmuje:
- Montaż urządzeń: kompletna usługa wraz ze wszystkimi materiałami montażowymi (zawory, filtry) niezbędne do prawidłowego funkcjonowania układu zgodnie z obowiązującymi wymogami producenta urządzeń. Polegająca na zainstalowaniu i uruchomieniu pomp ciepła powietrze-woda,
- Montaż bufora c.o.,
- Montaż zasilania elektrycznego, automatyki i sterowania układu,
- Włączenia do istniejącego układu c.o.,
- Podłączenie układu istniejącego źródła ciepła. Pompy ciepła muszą współpracować z istniejącymi instalacjami centralnego ogrzewania.
- Uruchomienie układu automatyki oraz przeszkolenie przyszłych użytkowników.
4. W skład prac będzie wchodzić:
- wykonanie niezbędnych otworów montażowych w celu wprowadzenia urządzeń,
- wykonanie przepustów w miejscach przejść tras przewodów przez ściany, dach lub inne
przeszkody,
- uszczelnienie przepustów,
- Przywrócenie do stanu pierwotnego ścian, dachów lub innych przeszkód tj. zamurowanie i pomalowanie otworów montażowych po wprowadzeniu urządzeń,

4.2.6.)Główny kod CPV

45300000-0 - Roboty instalacyjne w budynkach

4.2.7.)Dodatkowy kod CPV

42511110-5 - Pompy grzewcze

4.2.8.)Zamówienie obejmuje opcje

Nie

4.2.10.)Okres realizacji zamówienia albo umowy ramowej

77 dni

4.2.11.)Zamawiający przewiduje wznowienia

Nie

4.2.13.)Zamawiający przewiduje udzielenie dotychczasowemu wykonawcy zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

Nie

4.3.)Kryteria oceny ofert

Brak danych

4.3.2.)Sposób określania wagi kryteriów oceny ofert

Punktowo

4.3.3.)Stosowane kryteria oceny ofert

Wyłącznie kryterium ceny

4.3.5.)Nazwa kryterium

Cena

4.3.6.)Waga

100

4.3.10.)Zamawiający określa aspekty społeczne, środowiskowe lub innowacyjne, żąda etykiet lub stosuje rachunek kosztów cyklu życia w odniesieniu do kryterium oceny ofert

Nie

5Kwalifikacja wykonawcówSekcja 5
PunktPoleWartość
5.1.)Zamawiający przewiduje fakultatywne podstawy wykluczenia

Tak

5.2.)Fakultatywne podstawy wykluczenia

Art. 109 ust. 1 pkt 5

Art. 109 ust. 1 pkt 7

5.3.)Warunki udziału w postępowaniu

Tak

5.4.)Nazwa i opis warunków udziału w postępowaniu

Zdolności technicznej lub zawodowej:
a) Zamawiający uzna, że Wykonawca spełnia warunek w tym zakresie jeżeli:
Wykonawca spełni warunek, jeżeli wykaże, że w okresie ostatnich 5 lat przed upływem terminu składania ofert, a jeżeli okres prowadzenia działalności jest krótszy - w tym okresie, wykonał przynajmniej 2 zamówienia polegające na dostawie, montażu i uruchomieniu pomp ciepła na potrzeby centralnego ogrzewania wraz z podaniem ich rodzaju, wartości, dat i miejsca wykonania oraz podmiotów, na rzecz których roboty te zostały wykonane lub są wykonywane, oraz z załączeniem dowodów określających, czy te roboty zostały wykonane lub są wykonywane należycie, przy czym dowodami, o których mowa, są referencje, bądź inne dokumenty sporządzone przez podmiot, na rzecz którego roboty zostały wykonane, a jeżeli wykonawca z przyczyn niezależnych od niego nie jest w stanie uzyskać tych dokumentów – inne odpowiednie dokumenty.
b) Zamawiający wymaga, aby Wykonawca dysponował zespołem, w którego skład wejdą:
co najmniej jedna osoba posiadająca uprawnienie upoważniające do realizacji robót elektrycznych lub gazowych w zakresie Eksploatacji oraz elektrycznych lub gazowych w zakresie Dozoru zgodnie z Obwieszczeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 8 czerwca 2021 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Energii w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy urządzeniach energetycznych (Dz.U. 2021 poz. 1210) lub odpowiadające im równoważne uprawnienia, które zostały wydane na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów w zakresie niezbędnym do realizacji zamówienia,
3. Zamawiający może na każdym etapie postępowania, uznać, że Wykonawca nie posiada wymaganych zdolności, jeżeli posiadanie przez Wykonawcę sprzecznych interesów,
w szczególności zaangażowanie zasobów technicznych lub zawodowych wykonawcy w inne przedsięwzięcia gospodarcze wykonawcy może mieć negatywny wpływ na realizację zamówienia.
4. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia dołączają do oferty oświadczenie, z którego wynika, które części zamówienia wykonają poszczególni Wykonawcy w odniesieniu do warunków, które zostały opisane w ust. 2 - zgodnie z Załącznikiem nr 3.3 do SWZ.

5.5.)Zamawiający wymaga złożenia oświadczenia, o którym mowa w art.125 ust. 1 ustawy

Tak

5.7.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu

a) Wykaz usług według załącznika nr 6.
b) Wykaz osób według załącznika nr 8.

5.8.)Wykaz przedmiotowych środków dowodowych

Opis techniczny według załącznika nr 7

5.9.)Zamawiający przewiduje uzupełnienie przedmiotowych środków dowodowych

Tak

5.10.)Przedmiotowe środki dowodowe podlegające uzupełnieniu po złożeniu oferty

tak

6Warunki zamówieniaSekcja 6
PunktPoleWartość
6.1.)Zamawiający wymaga albo dopuszcza oferty wariantowe

Nie

6.3.)Zamawiający przewiduje aukcję elektroniczną

Nie

6.4.)Zamawiający wymaga wadium

Nie

6.5.)Zamawiający wymaga zabezpieczenia należytego wykonania umowy

Nie

6.6.)Wymagania dotyczące składania oferty przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia

1. Wykonawcy mogą wspólnie ubiegać się o udzielenie zamówienia. W takim przypadku Wykonawcy ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu albo do reprezentowania
i zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego. Pełnomocnictwo winno być załączone do oferty.
2. W przypadku Wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia, oświadczenia,
o których mowa w Rozdziale X ust. 1 SWZ, składa każdy z Wykonawców. Oświadczenia te potwierdzają brak podstaw wykluczenia oraz spełnianie warunków udziału w zakresie, w jakim każdy z Wykonawców wykazuje spełnianie warunków udziału w postępowaniu.
3. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia dołączają do oferty oświadczenie, z którego wynika, które dostawy wykonają poszczególni wykonawcy. Wzór oświadczenia stanowi załącznik nr 3.3 do SWZ
4. Oświadczenia i dokumenty potwierdzające brak podstaw do wykluczenia z postępowania składa każdy z Wykonawców wspólnie ubiegających się o zamówienie.

6.7.)Zamawiający przewiduje unieważnienie postępowania, jeśli środki publiczne, które zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia nie zostały przyznane

Nie

7Projektowane postanowienia umowySekcja 7
PunktPoleWartość
7.1.)Zamawiający przewiduje udzielenia zaliczek

Nie

7.3.)Zamawiający przewiduje zmiany umowy

Tak

7.4.)Rodzaj i zakres zmian umowy oraz warunki ich wprowadzenia

zgodnie z załącznikiem 2 do SWZ - worem umowy:
1. Zmiana niniejszej umowy jest możliwa w przypadku:
1) zmiany terminu dostawy z przyczyn niezależnych od Wykonawcy, co zostanie udokumentowane przez Wykonawcę; Zamawiający dokonuje oceny wskazanych przez Wykonawcę przyczyn;
2) wycofania z dystrybucji przedmiotu umowy i zastąpienia go produktem o parametrach nie gorszych niż oferowany, za cenę taką jaka została ustalona w niniejszej umowie,
3) zmiana powszechnie obowiązujących przepisów prawa, w szczególności w zakresie mającym wpływ na realizację przedmiotu umowy ( np. zmiana stawki podatku VAT),
4) zmiana formy organizacyjno-prawnej po stronie Wykonawcy, ale wyłącznie takiej, która nie powoduje likwidacji Wykonawcy,
5) zmiana nazwy, adresu Stron Umowy, numerów rachunków bankowych oraz innych danych identyfikacyjnych,
6) w zakresie zmiany podmiotu, na którego potencjalnie opierał się Wykonawca składający ofertę. Zmiana jest możliwa pod warunkiem, że Wykonawca udokumentuje pisemnie Zamawiającemu spełnienie warunków udziału w postępowaniu w takim samym lub zwiększonym stopniu i zakresie co przedmiot wskazany w ofercie.
2. Zamawiający dopuszcza możliwość zmiany postanowień umowy w zakresie dotyczącym przedmiotu umowy określonego w Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ) w przypadku możliwości wykonania przedmiotu umowy przy zastosowaniu innych rozwiązań w stosunku do określonych w SWZ, przy zachowaniu jakości i funkcjonalności określonych w SWZ, jeżeli umożliwiają uzyskanie lepszej jakości lub funkcjonalności lub zmniejszenia kosztów eksploatacji lub kosztów wykonania przedmiotu umowy.
3. Za przedłużenie terminu realizacji zamówienia Wykonawcy nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie.
4. Zmiana niniejszej umowy wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.

7.5.)Zamawiający uwzględnił aspekty społeczne, środowiskowe, innowacyjne lub etykiety związane z realizacją zamówienia

Nie

8ProceduraSekcja 8
PunktPoleWartość
8.1.)Termin składania ofert

2023-03-07 12:00

8.2.)Miejsce składania ofert

platforma zakupowa https://platformazakupowa.pl/pn/zgk_zielonagora

8.3.)Termin otwarcia ofert

2023-03-07 12:05

8.4.)Termin związania ofertą

do 2023-04-05

Analiza rynku

Typowy budżet zamawiającego w tej kategorii CPV, podobne postępowania oraz historia zamawiającego i rynek lokalny.

Typowy budżet w tej kategorii CPV

45300000-0Roboty instalacyjne w budynkach
Wszystkie przetargi w tej kategorii
Mediana budżetu
259 805 zł
Próbka: 600 postępowań
Ostatnie 12 miesięcy
Środkowe 50% w przedziale
138 491 zł717 702 zł
Rozstęp międzykwartylowy
579 211 zł
Źródło próbki
CPV 45300000· dokładne dopasowanie (8 cyfr)
Dolny kwartyl
138 491 zł
Mediana
259 805 zł
Górny kwartyl
717 702 zł
Jak liczymy benchmark?

Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu — to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.

Dokumenty i komunikacja

Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.

Platforma zakupowa

Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.

Kontakt i komunikacja

Najczęstsze pytania o to ogłoszenie

Termin składania ofert upływa 07.03.2023, 12:00. Pamiętaj, że platformy składania ofert są obciążone w ostatnich godzinach — nie czekaj do samego końca.
Zakład Gospodarki Komunalnej Sp. z o.o. prowadzi postępowanie, a miejscem realizacji jest Zielona Góra.
Nie. Wadium nie jest wymagane w tym postępowaniu.
Ogłoszenie zostało oznaczone kodem CPV 45300000-0 (Roboty instalacyjne w budynkach). CPV (Common Procurement Vocabulary) to unijny słownik klasyfikacyjny, dzięki któremu możesz łatwo porównać to postępowanie z podobnymi zamówieniami w tej samej kategorii.
Pełne ogłoszenie jest dostępne w oficjalnym źródle (Biuletyn Zamówień Publicznych). Atlas Przetargów prezentuje treść zgodnie z dokumentem źródłowym wraz z linkiem do oryginału.