ZakończoneBZPOgłoszenie o zamówieniu
Ogłoszenie

Opracowanie dokumentacji dla zadania pn. Budowa obejścia m. Gryfic – połączenie dróg woj. nr 110 i 105 z drogą woj. nr 109 – etap II

Termin wskazany w ogłoszeniu już minął.

Otwórz na BZP
Termin składania ofert
13 września 2021, 10:00
Termin zakończony
Wartość szacunkowa
Brak
Wadium
Nie wymagane
Termin składania ofert
13 września 2021, 10:00

Kluczowe informacje

Podsumowanie
  • 1

    RyzykoTermin składania ofert upływa 13 września 2021 roku o godzinie 10:00.

  • 2

    KryteriaKryteria oceny ofert: Cena 60%, Doświadczenie projektanta (Dz) 20%, Doświadczenie projektanta (Dp) 20%.

  • 3

    RyzykoWadium nie jest wymagane.

  • 4

    ZakresPrzedmiot zamówienia: Opracowanie dokumentacji dla zadania pn. Budowa obejścia m. Gryfic – połączenie dróg woj. nr 110 i 105 z drogą woj. nr 109 – etap II.

Podsumowanie wygenerowane automatycznie · Zawsze weryfikuj z oryginalnym ogłoszeniem

Przebieg postępowania

2 wpisy

Wszystkie ogłoszenia powiązane z tym postępowaniem — od pierwszego komunikatu do ostatniej aktualizacji lub wyniku.

Ogłoszenie

Pełna treść ogłoszenia podzielona na sekcje. Użyj wyszukiwania lub nawigacji do szybkiego przejścia.

Sekcje ogłoszenia
1ZamawiającySekcja 1
PunktPoleWartość
1.1.)Rola zamawiającego

Postępowanie prowadzone jest samodzielnie przez zamawiającego

1.2.)Nazwa zamawiającego

ZACHODNIOPOMORSKI ZARZĄD DRÓG WOJEWÓDZKICH

1.3.)Oddział zamawiającego

ZZDW Koszalin

1.4)Krajowy Numer Identyfikacyjny

REGON 330961132

1.5)Adres zamawiającego

Brak danych

1.5.1.)Ulica

Szczecińska 31

1.5.2.)Miejscowość

Koszalin

1.5.3.)Kod pocztowy

75-122

1.5.4.)Województwo

zachodniopomorskie

1.5.5.)Kraj

Polska

1.5.6.)Lokalizacja NUTS 3

PL426 - Koszaliński

1.5.9.)Adres poczty elektronicznej

zzdw@zzdw.koszalin.pl

1.5.10.)Adres strony internetowej zamawiającego

www.zzdw.koszalin.pl

1.6.)Rodzaj zamawiającego

Zamawiający publiczny - jednostka sektora finansów publicznych - jednostka budżetowa

1.7.)Przedmiot działalności zamawiającego
Inna działalność

zarządzanie drogami

2Informacje podstawoweSekcja 2
PunktPoleWartość
2.1.)Ogłoszenie dotyczy

Zamówienia publicznego

2.2.)Ogłoszenie dotyczy usług społecznych i innych szczególnych usług

Nie

2.3.)Nazwa zamówienia albo umowy ramowej

Opracowanie dokumentacji dla zadania pn. Budowa obejścia m. Gryfic – połączenie dróg woj. nr 110 i 105 z drogą woj. nr 109 – etap II

2.4.)Identyfikator postępowania

ocds-148610-13be791f-0bc7-11ec-b885-f28f91688073

2.5.)Numer ogłoszenia

2021/BZP 00168172

2.6.)Wersja ogłoszenia

01

2.7.)Data ogłoszenia

2021-09-02

2.8.)Zamówienie albo umowa ramowa zostały ujęte w planie postępowań

Nie

2.11.)O udzielenie zamówienia mogą ubiegać się wyłącznie wykonawcy, o których mowa w art. 94 ustawy

Nie

2.14.)Czy zamówienie albo umowa ramowa dotyczy projektu lub programu współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej

Nie

2.16.)Tryb udzielenia zamówienia wraz z podstawą prawną

Zamówienie udzielane jest w trybie podstawowym na podstawie: art. 275 pkt 2 ustawy

3Udostępnianie dokumentów zamówienia i komunikacjaSekcja 3
PunktPoleWartość
3.1.)Adres strony internetowej prowadzonego postępowania

http://portal.smartpzp.pl/zzdw

3.2.)Zamawiający zastrzega dostęp do dokumentów zamówienia

Nie

3.4.)Wykonawcy zobowiązani są do składania ofert, wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, oświadczeń oraz innych dokumentów wyłącznie przy użyciu środków komunikacji elektronicznej

Tak

3.5.)Informacje o środkach komunikacji elektronicznej, przy użyciu których zamawiający będzie komunikował się z wykonawcami - adres strony internetowej

Z zastrzeżeniem art. 61 ust. 2 ustawy, komunikacja między zamawiającym a wykonawcami, w tym oferty oraz wszelkie oświadczenia, wnioski (w tym o wyjaśnienie treści SWZ), zawiadomienia i informacje przekazywane są wyłącznie
poprzez ich złożenie na Platformie Portal Smart PZP (zwanej dalej: „Platformą”) pod adresem: https://portal.smartpzp.pl/zzdw

3.6.)Wymagania techniczne i organizacyjne dotyczące korespondencji elektronicznej

1) Ofertę i oświadczenie, o którym mowa w art. 125 ust. 1 ustawy, składa się, pod rygorem nieważności w formie elektronicznej (tj. przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego) lub w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.2) Podmiotowe środki dowodowe oraz inne
dokumenty lub oświadczenia, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy i wymagane zapisami SWZ składa się w
formie elektronicznej (tj. przy użyciu kwalifikowanego podpisu elektronicznego) lub w postaci elektronicznej opatrzonej podpisem zaufanym lub podpisem osobistym.3) Sposób sporządzenia podmiotowych środków dowodowych, przedmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń musi być zgody z wymaganiami określonymi w rozporządzeniu
Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie sposobu sporządzania i przekazywania informacji oraz wymagań technicznych dla dokumentów elektronicznych oraz środków komunikacji elektronicznej w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego lub konkursie oraz w
rozporządzeniu Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy.4) W celu złożenia oferty wykonawca zobowiązany jest założyć na Platformie konto użytkownika, jednocześnie wprowadzając do Platformy swój podmiot. Rejestracja na
Platformie dostępna jest po kliknięciu przycisku „Załóż konto”. Szczegółowe informacje dotyczące sposobu wykonania ww. czynności znajdują się w „Instrukcji obsługi Portalu e-Usług SmartPZP”, dostępnej na stronie Platformy pod adresem: https://portal.smartpzp.pl/zzdw/elearning. 5) Wykonawca
może wycofać złożoną przez siebie ofertę przed upływem terminu składania ofert (ewentualna zmiana oferty odbywa się poprzez jej wycofanie oraz złożenie nowej oferty – z uwagi na zaszyfrowanie plików oferty brak jest możliwości edycji złożonej oferty). W tym celu wykonawca loguje się na Platformę,
wyszukuje i wybiera dane postępowanie, a następnie po przejściu do zakładki „Oferta”, wycofuje ją przy pomocy przycisku„Wycofaj ofertę”. 6) Wykonawca nie może wycofać oferty po upływie terminu składania ofert. 7) Przeglądanie i pobieranie publicznej treści dokumentacji postępowania nie wymaga
posiadania konta na Platformie, ani logowania do Platformy. 8) Komunikacja wykonawcy z zamawiającym w postępowaniu odbywa się za pośrednictwem posiadanego na Platformie konta Użytkownika Zewnętrznego. Dotyczy to w szczególności przekazywania dokumentów, oświadczeń, informacji, pytań i wniosków w ramach postępowania. 9) Komunikacja zamawiającego z wykonawcą w postępowaniu odbywa się za pośrednictwem posiadanego na Platformie konta zamawiającego oraz kont jego Użytkowników Wewnętrznych. Dotyczy to w szczególności: przekazywania wezwań i zawiadomień, informacji i odpowiedzi na pytania. 10) Zadawanie pytań przez wykonawców odbywa się w zakładce „Pytania do postępowania”. Z uwagi na limit znaków pozostałe wymagania zawarte są w Dziale V SWZ.

3.8.)Zamawiający wymaga sporządzenia i przedstawienia ofert przy użyciu narzędzi elektronicznego modelowania danych budowlanych lub innych podobnych narzędzi, które nie są ogólnie dostępne

Nie

3.12.)Oferta - katalog elektroniczny

Nie dotyczy

3.14.)Języki, w jakich mogą być sporządzane dokumenty składane w postępowaniu

polski

4Przedmiot zamówieniaSekcja 4
PunktPoleWartość
4.1.)Informacje ogólne odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.1.1.)Przed wszczęciem postępowania przeprowadzono konsultacje rynkowe

Nie

4.1.2.)Numer referencyjny

ZZDW – 6.381.143.2021.8.9

4.1.3.)Rodzaj zamówienia

Usługi

4.1.4.)Zamawiający udziela zamówienia w częściach, z których każda stanowi przedmiot odrębnego postępowania

Nie

4.1.8.)Możliwe jest składanie ofert częściowych

Nie

4.1.13.)Zamawiający uwzględnia aspekty społeczne, środowiskowe lub etykiety w opisie przedmiotu zamówienia

Tak

4.1.14.)Określenie aspektów społecznych, środowiskowych lub etykiet w opisie przedmiotu zamówienia

Zamawiający uwzględnił wymagania w zakresie dostępności dla osób niepełnosprawnych oraz projektowania z przeznaczeniem dla wszystkich użytkowników, zgodnie z art. 100 ust. 1 ustawy

4.2.Informacje szczegółowe odnoszące się do przedmiotu zamówienia

Brak danych

4.2.2.)Krótki opis przedmiotu zamówienia

1. Przedmiot zamówienia obejmuje Opracowanie dokumentacji dla zadania pn. Budowa obejścia m. Gryfic – połączenie dróg woj. nr 110 i 105 z drogą woj. nr 109 – etap II.
2. Zawartość dokumentacji objętej zamówieniem:
1) Projekty budowlane wraz z decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej;
2) Projekt wykonawczy;
3) Kosztorys inwestorski, przedmiar robót, SST;
4) Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (jeżeli będzie wymagana);
5) Dokumentacja geotechniczna warunków posadowienia obiektów budowlanych;
6) Materiały i czynności związane z pozyskaniem nieruchomości (działki po podziale przeznaczone pod pas drogowy drogi wojewódzkiej);
7) Projekt stałej organizacji ruchu z zatwierdzeniem;
8) Projekt organizacji ruchu na czas budowy z zatwierdzeniem;
9) Stabilizacja nowych granic w terenie wraz z przyjęciem przez PODGiK operatów z robót geodezyjnych (działki po podziale przeznaczone pod pas drogowy drogi wojewódzkiej);
10) Przedmiot zamówienia został szczegółowo opisany w Rozdziale C i E SWZ.
3. Dokumentacja projektowa powinna odpowiadać wymaganiom technicznym i terminowym określonym w niniejszej SWZ, w szczególności wymaganiom stawianym w Specyfikacjach technicznych (Rozdział E).
4. Zamawiający nie wymaga zatrudnienia przez wykonawcę lub podwykonawcę(ów) na podstawie stosunku pracy osób wykonujących czynności w zakresie realizacji zamówienia.

4.2.6.)Główny kod CPV

71322000-1 - Usługi inżynierii projektowej w zakresie inżynierii lądowej i wodnej

4.2.7.)Dodatkowy kod CPV

70000000-1 - Usługi w zakresie nieruchomości

71313000-5 - Usługi doradcze w zakresie środowiska naturalnego

71351220-1 - Geologiczne usługi doradcze

4.2.8.)Zamówienie obejmuje opcje

Nie

4.2.10.)Okres realizacji zamówienia albo umowy ramowej

23 miesiące

4.2.11.)Zamawiający przewiduje wznowienia

Nie

4.2.13.)Zamawiający przewiduje udzielenie dotychczasowemu wykonawcy zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

Tak

4.2.14.)Przedmiot, wielkość lub zakres oraz warunki zamówień na podobne usługi lub roboty budowlane

1) Zakres usług ustala się w wysokości do kwoty 100 000,00 złotych netto, o zakresie zgodnym z przedmiotem zamówienia podstawowego, polegających na powtórzeniu podobnych usług.
2) Podstawą ustalenia warunków realizacji zamówienia podobnego jest umowa podstawowa oraz przeprowadzone z wykonawcą negocjacje.

4.3.)Kryteria oceny ofert

Brak danych

4.3.2.)Sposób określania wagi kryteriów oceny ofert

Punktowo

4.3.3.)Stosowane kryteria oceny ofert

Kryterium ceny oraz kryteria jakościowe

4.3.5.)Nazwa kryterium

Cena

4.3.6.)Waga

60,00

4.3.4.)Rodzaj kryterium

inne.

4.3.5.)Nazwa kryterium

Doświadczenie projektanta (Dz)

4.3.6.)Waga

20,00

4.3.4.)Rodzaj kryterium

inne.

4.3.5.)Nazwa kryterium

Doświadczenie projektanta (Dp)

4.3.6.)Waga

20,00

4.3.10.)Zamawiający określa aspekty społeczne, środowiskowe lub innowacyjne, żąda etykiet lub stosuje rachunek kosztów cyklu życia w odniesieniu do kryterium oceny ofert

Nie

5Kwalifikacja wykonawcówSekcja 5
PunktPoleWartość
5.1.)Zamawiający przewiduje fakultatywne podstawy wykluczenia

Tak

5.2.)Fakultatywne podstawy wykluczenia

Art. 109 ust. 1 pkt 4

5.3.)Warunki udziału w postępowaniu

Nie

5.5.)Zamawiający wymaga złożenia oświadczenia, o którym mowa w art.125 ust. 1 ustawy

Tak

5.6.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie niepodlegania wykluczeniu

Zamawiający nie wymaga złożenia podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie niepodlegania wykluczeniu.

5.7.)Wykaz podmiotowych środków dowodowych na potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu

Zamawiający nie wymaga złożenia podmiotowych środków dowodowych na
potwierdzenie spełniania warunków udziału w postępowaniu.

5.8.)Wykaz przedmiotowych środków dowodowych

Zamawiający nie wymaga złożenia przedmiotowych środków dowodowych.

5.9.)Zamawiający przewiduje uzupełnienie przedmiotowych środków dowodowych

Nie

5.11.)Wykaz innych wymaganych oświadczeń lub dokumentów

1) formularz oferty, według wzoru stanowiącego załącznik nr 1 do SWZ; 2) zakres rzeczowo - finansowy, według wzoru stanowiącego załącznik nr 3 do SWZ; 3) odpis lub informacja z Krajowego Rejestru Sądowego, Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub innego właściwego rejestru, w celu potwierdzenia, że osoba działająca w imieniu (odpowiednio: wykonawcy lub podmiotu udostępniającego zasoby) jest umocowana do jego
reprezentowania; wykonawca nie jest zobowiązany do złożenia ww. dokumentów, jeżeli zamawiający może je uzyskać za pomocą bezpłatnych i ogólnodostępnych baz danych, o ile wykonawca wskazał w załączniku nr 1 do SWZ (formularz oferty) dane umożliwiające dostęp do tych dokumentów. 4) pełnomocnictwa lub inne dokumenty potwierdzające umocowanie do
reprezentowania (odpowiednio: wykonawcy, podmiotu udostępniającego zasoby, wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia), jeżeli w imieniu (odpowiednio: wykonawcy, podmiotu udostępniającego zasoby, wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia) działa osoba, której umocowanie do reprezentowania nie wynika z dokumentów, o
których mowa w pkt 3. 5) oświadczenie wykonawcy o niepodleganiu wykluczeniu, według wzoru stanowiącego załącznik nr 2 do SWZ; Uwaga! W przypadku wspólnego ubiegania się wykonawców o udzielenie zamówienia ww. oświadczenie składa każdy z tych wykonawców.

6Warunki zamówieniaSekcja 6
PunktPoleWartość
6.1.)Zamawiający wymaga albo dopuszcza oferty wariantowe

Nie

6.3.)Zamawiający przewiduje aukcję elektroniczną

Nie

6.4.)Zamawiający wymaga wadium

Nie

6.5.)Zamawiający wymaga zabezpieczenia należytego wykonania umowy

Tak

6.6.)Wymagania dotyczące składania oferty przez wykonawców wspólnie ubiegających się o udzielenie zamówienia

1. Wykonawcy wspólnie ubiegający się o udzielenie zamówienia ustanawiają pełnomocnika do reprezentowania ich w postępowaniu albo do reprezentowania ich w postępowaniu i zawarcia umowy. 2. Pełnomocnictwo, o którym mowa w pkt 1 należy dołączyć do oferty. 3. Wszelką korespondencję w postępowaniu zamawiający kieruje do pełnomocnika. 4. Wspólnicy spółki cywilnej są wykonawcami wspólnie ubiegającymi się o udzielenie zamówienia i mają do nich
zastosowanie zasady określone w pkt 1 – 3.

6.7.)Zamawiający przewiduje unieważnienie postępowania, jeśli środki publiczne, które zamierzał przeznaczyć na sfinansowanie całości lub części zamówienia nie zostały przyznane

Nie

7Projektowane postanowienia umowySekcja 7
PunktPoleWartość
7.1.)Zamawiający przewiduje udzielenia zaliczek

Nie

7.3.)Zamawiający przewiduje zmiany umowy

Tak

7.4.)Rodzaj i zakres zmian umowy oraz warunki ich wprowadzenia

Brak danych

1.Zamawiający na podstawie art. 455 ust. 1 pkt. 1 ustawy - Prawo zamówień publicznych przewiduje możliwość dokonania zmiany umowy w niżej wymienionych przypadkach

1) zmiana adresu/siedziby Zamawiającego/Wykonawcy oraz innych danych ujawnionych w rejestrach publicznych, 2) zmiana osób występujących po stronie Zamawiającego/Wykonawcy, 3) zmiana stanu prawnego,4) zmiana stanu faktycznego w zakresie dotyczącym realizowanej umowy, który spowoduje konieczność zmiany sposobu wykonania zamówienia przez wykonawcę, 5) zmiana koncepcji w wyniku narad z wykonawcą, 6) pojawienie się nowych oczekiwań inwestorów i użytkowników, 7) oczekiwanie Wykonawcy na niezbędne opinie, decyzje administracyjne (opóźnienia spowodowane przez organy administracji), 8) zwiększenie ilości działek (po podziale) przeznaczonych pod pas drogowy ponad ilości podane w Zakresie rzeczowo -finansowym; 9) przedłużenie procedury w sprawie udzielenia zamówienia publicznego,10) opóźnienia spowodowane uwarunkowaniami społecznymi (protesty, listy, petycje itp.)11) konieczność prowadzenia uzgodnień z właścicielami urządzeń obcych, właścicielami nieruchomości. 2. Każda zmiana Umowy musi być dokonana na piśmie w formie aneksu. Jeżeli o zmianę postanowień Umowy wnioskuje Wykonawca, musi on złożyć taki wniosek Realizatorowi, na co najmniej 15 dni przed zamierzonym wejściem w życie takiej zmiany, z wyjątkiem przypadków należycie uzasadnionych przez Wykonawcę i zaakceptowanych przez Realizatora umowy.3. Wyżej wymienione przypadki dokonania zmiany umowy, mogą między innymi rzutować na zmianę terminu wykonania przedmiotu zamówienia lub/i na zmianę wynagrodzenia wykonawcy. 4. Poza przypadkami opisanymi w ustępie 1, Zamawiający dopuszcza zmiany postanowień umowy, w sytuacjach przewidzianych w art. 455 ust. 1 pkt. 2 – 4 ustawy prawo zamówień publicznych oraz w art. 455 ust. 2 ustawy prawo zamówień publicznych. Szczegóły dotyczące zmian umowy znajdują się w § 8 projektu umowy.

7.5.)Zamawiający uwzględnił aspekty społeczne, środowiskowe, innowacyjne lub etykiety związane z realizacją zamówienia

Nie

8ProceduraSekcja 8
PunktPoleWartość
8.1.)Termin składania ofert

2021-09-13 10:00

8.2.)Miejsce składania ofert

platforma smartPzp

8.3.)Termin otwarcia ofert

2021-09-13 10:30

8.4.)Termin związania ofertą

do 2021-10-12

8.5.)Zamawiający przewiduje wybór najkorzystniejszej oferty z możliwością negocjacji

Tak

9Pozostałe informacjeSekcja 9

Zamawiający nie wymaga złożenia dokumentów, o których mowa w § 4 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 23 grudnia 2020 r. w sprawie podmiotowych środków dowodowych oraz innych dokumentów lub oświadczeń, jakich może żądać zamawiający od wykonawcy.

Analiza rynku

Typowy budżet zamawiającego w tej kategorii CPV, podobne postępowania oraz historia zamawiającego i rynek lokalny.

Typowy budżet w tej kategorii CPV

71322000-1Usługi inżynierii projektowej w zak…
Wszystkie przetargi w tej kategorii
Mediana budżetu
209 100 zł
Próbka: 963 postępowań
Ostatnie 12 miesięcy
Środkowe 50% w przedziale
96 432 zł370 000 zł
Rozstęp międzykwartylowy
273 568 zł
Źródło próbki
CPV 71322000· dokładne dopasowanie (8 cyfr)
Dolny kwartyl
96 432 zł
Mediana
209 100 zł
Górny kwartyl
370 000 zł
Jak liczymy benchmark?

Statystyki obliczamy z pola wartość szacunkowa zamówienia podanego przez zamawiającego w ogłoszeniu — to budżet planowany, nie zawsze odpowiada cenie kontraktowej po rozstrzygnięciu. Używamy percentyli (mediana, Q1, Q3), więc wyniki są odporne na pojedyncze ekstremalne ogłoszenia.

Podobne przetargi

Ta sama kategoria CPV, ostatni rok

Brak danych do porównania.

Historia zamawiającego

Najnowsze postępowania tego podmiotu

Profil →
Brak danych do porównania.

Powiązane lokalnie

Aktywne w tym samym rynku lokalnym

Brak danych do porównania.

Dokumenty i komunikacja

Platforma składania ofert, linki do dokumentacji i dane kontaktowe zamawiającego.

Platforma zakupowa

Miejsce składania ofert lub komunikacji z zamawiającym.

Kontakt i komunikacja

Najczęstsze pytania

Termin składania ofert upływa 13.09.2021, 10:00. Pamiętaj, że platformy składania ofert są obciążone w ostatnich godzinach — nie czekaj do samego końca.
Zachodniopomorski Zarząd Dróg Wojewódzkich prowadzi postępowanie, a miejscem realizacji jest Koszalin.
Nie. Wadium nie jest wymagane w tym postępowaniu.
Ogłoszenie zostało oznaczone kodem CPV 71322000-1 (Usługi inżynierii projektowej w zakresie inżynierii lądowej i wodnej). CPV (Common Procurement Vocabulary) to unijny słownik klasyfikacyjny, dzięki któremu możesz łatwo porównać to postępowanie z podobnymi zamówieniami w tej samej kategorii.
Pełne ogłoszenie jest dostępne w oficjalnym źródle (Biuletyn Zamówień Publicznych). Atlas Przetargów prezentuje treść zgodnie z dokumentem źródłowym wraz z linkiem do oryginału.